Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιανουάριος 2006                               Τεύχος 317

- Οι προοπτικές των μακροοικονομικών μεγεθών και οι κίνδυνοι των χωρών
- Οι τρελές αποδόσεις των ακινήτων και των χρηματιστηρίων
- Οι υπέρογκες αποδόσεις των κρατικών τίτλων της Ρουμανίας και οι συνθήκες που επικρατούν σε Βουλγαρία-Σερβία
- Οι χρηματοπιστωτικές αγορές στις χώρες που επεκτείνοται η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή Τράπεζα


Με αυξημένο ενδιαφέρον παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα την πρόοδο των οικονομιών των βαλκανικών χωρών, στο βαθμό που, ολοένα και περισσότερο:
 Επιχειρήσεις εξετάζουν το ενδεχόμενο διείσδυσής τους σε χώρες που θα γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διετία 2007-2008 (Βουλγαρία και Ρουμανία), αλλά και χώρες που έχουν ήδη ξεκινήσει την οδό της προσέγγισης με την Ευρώπη των 25 (Σερβία, Αλβανία, Σκόπια, κ.ά.).
 Επενδυτές, που είτε μέσω θεσμικών χαρτοφυλακίων, είτε μόνοι τους, έχουν τοποθετήσει μέρος των κεφαλαίων τους σε μετοχές, ομόλογα και ακίνητα των χωρών αυτών, ή σχεδιάζουν να πράξουν κάτι τέτοιο στο μέλλον. Δέλεαρ για τέτοιες κινήσεις αποτελούν οι μέχρι τώρα αποδόσεις που έχουν καρπωθεί οι «ριψοκίνδυνοι» των προηγούμενων ετών. Οι τιμές των ακινήτων εκτινάχθηκαν στα ύψη σε όλες τις βαλκανικές χώρες κατά τα τελευταία χρόνια. Οι τιμές των μετοχών επίσης. Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου της Ρουμανίας αυξήθηκε από τις 1.103 μονάδες στο τέλος του 2002 στις 4.027 μονάδες στο εννεάμηνο του 2005 (+265,1%). Κατά το αντίστοιχο διάστημα, το βουλγαρικό χρηματιστήριο απέφερε 352,9% (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα), η Τουρκία 267,3%, ενώ πολύ καλές αποδόσεις απόλαυσαν και όσοι τοποθετήθηκαν κατά την τελευταία διετία σε μετοχές της Σερβίας και της FYROM. Να σημειωθεί ότι οι πραγματικές αποδόσεις των μετοχών στις χώρες αυτές ήταν ακόμη πιο υψηλές, καθώς στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, διανεμήθηκαν και μερίσματα. Υψηλές αποδόσεις σημείωσαν επίσης, και αρκετοί επενδυτές που επέλεξαν να τοποθετηθούν σε κρατικούς τίτλους των χωρών αυτών, όπως για παράδειγμα σε κρατικά χρεόγραφα της Ρουμανίας. Και αυτό όχι μόνο γιατί την τελευταία τετραετία καρπώθηκαν επιτόκια που υπερέβησαν κατά μέσο όρο το 10%, όσο και γιατί στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, το τοπικό νόμισμα υπερτιμήθηκε σε μεγάλο βαθμό έναντι του ευρώ (βλέπε στοιχεία σχετικού πίνακα).



Η περίπτωση της Ρουμανίας
Το πότε η Ρουμανία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (το 2007 ή το 2008) θα αποφασιστεί τον Απρίλιο του 2006 από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς η Κοινότητα έχει επισημάνει ότι χρειάζεται να γίνουν ορισμένες μεταρρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων θα πρέπει να γίνουν σαφώς περισσότερα πράγματα σε ό,τι αφορά την πάταξη της διαφθοράς (θεωρείται σε χειρότερη θέση σε σύγκριση με την Κροατία και την Βουλγαρία) και το θεσμικό πλαίσιο.
Το Α.Ε.Π. της χώρας συνεχίζει να αυξάνεται με υψηλούς ρυθμούς (4,2% για φέτος και πρόβλεψη για 4,6% το 2006), αλλά αρκετά χαμηλότερους σε σχέση με το παρελθόν. Κύρια αιτία η υπερτίμηση του τοπικού νομίσματος σε σχέση με το ευρώ, με αποτέλεσμα να γίνουν περισσότερο ελκυστικές οι εισαγωγές και λιγότερο συμφέρουσες οι εξαγωγές. Φέτος επίσης, είχαμε μια μέτρια πορεία της βιομηχανικής παραγωγής και πλήγμα της αγροτικής παραγωγής, εξ αιτίας των καταστροφικών πλημμυρών του καλοκαιριού.
Το εμπορικό ισοζύγιο και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών έχουν επιδεινωθεί σημαντικά κατά τα τελευταία χρόνια και προβληματίζουν τόσο την κυβέρνηση, όσο και την Κεντρική Τράπεζα της χώρας. Το παράδοξο είναι ότι ενώ μια χαλάρωση της ισοτιμίας του τοπικού νομίσματος θα συνέφερε την οικονομία της Ρουμανίας (πράγμα που έχει ανακοινωθεί πολλές φορές με τον πλέον επίσημο τρόπο), την ίδια περίοδο η ισοτιμία ανεβαίνει επειδή παρατηρείται μια τεράστια εισροή κεφαλαίων από το εξωτερικό με σκοπό την επένδυση. Στον παρατιθέμενο πίνακα παρουσιάζονται οι άμεσες επενδύσεις από το εξωτερικό, οι οποίες το 2006 προβλέπεται να κυμανθούν γύρω στα 8,2 δισ. δολάρια Η.Π.Α.!
Η παραπάνω κατάσταση έχει αποφέρει κατά τα τελευταία χρόνια υψηλότατα κέρδη σε όσους έχουν αγοράσει κρατικούς τίτλους της Ρουμανίας. Τι γίνεται όμως από εδώ και εις το εξής;
Η Κεντρική Τράπεζα της χώρας μπορεί να μείωσε φέτος τα επιτόκια, πλην όμως (βλέπε πίνακα) αυτά παραμένουν σαφώς ανώτερα – περίπου διπλάσια – σε σχέση με τα επιτόκια του ευρώ. Υπάρχει όμως και ο λεγόμενος κίνδυνος του νομίσματος, μήπως δηλαδή το ρουμανικό νόμισμα διολισθήσει σημαντικά έναντι του ευρώ. Ένα τέτοιο σενάριο δεν φαίνεται να το υιοθετούν οι αναλυτές, που για διάφορους λόγους βλέπουν ότι η τρέχουσα ισοτιμία μάλλον θα ανεβεί, παρά θα υποχωρήσει. Ένας από τους σημαντικούς λόγους είναι ο πληθωρισμός που σήμερα υπερβαίνει το ύψος των επιτοκίων των κρατικών τίτλων. Η εκτίναξη του πληθωρισμού οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις αυξημένες τιμές του πετρελαίου, στις καταστροφές της γεωργικής παραγωγής, αλλά και στη σημαντική αύξηση της πιστωτικής επέκτασης. Οι κρατικοί λοιπόν τίτλοι της Ρουμανίας αναμένεται να αποτελέσουν μια ενδιαφέρουσα τοποθέτηση και για το 2006.



Η περίπτωση της Βουλγαρίας
Και στην περίπτωση της Βουλγαρίας, τον Απρίλιο θα αποφασιστεί το εάν τελικά η χώρα θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, ή η ένταξη θα καθυστερήσει για ένα ακόμη έτος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει στη χώρα μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως η γεωργία, η κοινωνική πολιτική, η περιβαλλοντική πολιτική, η δικαιοσύνη, η διοίκηση και διαχείριση των Κοινοτικών κονδυλίων, κ.λπ.
Το 2005 συνέχισε να είναι για τη Βουλγαρία ένα έτος ταχείας ανάπτυξης, παρά το γεγονός των καταστροφών στη γεωργία. Οι σημαντικές αυξήσεις των πραγματικών μισθών, η ταχύτατη άνοδο στις χορηγήσεις δανείων και η χαλαρή οικονομική πολιτική της προεκλογικής περιόδου συνέτειναν προς αυτή την εξέλιξη.
Για το 2006, η αύξηση των μισθών και οι συνεχιζόμενες υψηλές επενδύσεις από το εξωτερικό, καθώς και η αναμενόμενη μη επανάληψη των ζημιών στις αγροτικές καλλιέργειες, είναι σε θέση να διατηρήσουν την αύξηση του Α.Ε.Π. πάνω από το 5%. Ωστόσο, στα προβλήματα της οικονομίας θα παραμείνει το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί οριακά πάνω από το 5%. Αντίθετα, η Βουλγαρία εμφανίζει δημοσιονομικό πλεόνασμα, ενώ η ισοτιμία του νομίσματος ακολουθεί εδώ και χρόνια σταθερή πορεία σε σχέση με το ευρώ.
Με δεδομένη τη σταθερή ισοτιμία έναντι του ευρώ, τα βουλγαρικά κρατικά χρεόγραφα (βλέπε στοιχεία παρατιθέμενου πίνακα) διαπραγματεύονται με επιτόκια ελαφρά ανώτερα από αυτά του ευρώ, σε βαθμό όμως που λίγο έως πολύ δικαιολογείται από τον αυξημένο κίνδυνο της χώρας.



Η περίπτωση της Σερβίας-Μαυροβουνίου
Η κυβέρνηση της Σερβίας αντιμετωπίζει πολύ πιο δύσκολα προβλήματα σε σχέση με τις δύο προηγούμενες χώρες. Οι σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο στάδιο της αρχικής προσέγγισης, με σειρά ανοιχτών θεμάτων, όπως η συμβολή της Σερβίας σε θέματα Δικαστηρίου Ανθωπίνων Δικαιωμάτων. Ανοιχτά θέματα επίσης για τη χώρα αποτελούν η πολιτική τύχη του Κόσσοβου, το δημοψήφισμα στο Μαυροβούνιο με θέμα την ανεξαρτηρία του, οι ιδιωτικοποιήσεις εταιριών, κ.λπ.
Στα θετικά πάντως της χώρας συγκαταλέγονται:
 Η διαφαινόμενη πολιτική σταθερότητα έως τον Δεκέμβριο του 2007, καθώς κανένα πολιτικό κόμμα δεν φαίνεται να επιθυμεί να προκαλέσει εκλογές πριν από τη συγκεκριμένη ημερομηνία.
 Το δημοσιονομικό πλεόνασμα της χώρας, που μάλιστα αναμένεται να ενισχυθεί μέσα στο 2006, λόγω ενός προγράμματος που προβλέπει βελτίωση της αποδοτικότητας στο σύστημα υγείας, αναδιάρθρωση των στρατιωτικών δαπανών, μείωση επιδοτήσεων σε μη παραγωγικές επιχειρήσεις, κ.λπ.
 Ο πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθεί από το 17% (εφαρμόστηκε από το 2005 για πρώτη φορά ο ΦΠΑ) αν όχι στο 9% που προβλέπει η κυβέρνηση, γύρω στο 13% που αναμένουν οι αναλυτές.
Τα επιτόκια των κρατικών εντόκων γραμματίων κυμαίνονται γύρω στο 13%, όταν το τοπικό νόμισμα κυμαίνεται με βάση ένα ποσοστιαίο μίγμα δολαρίου και ευρώ και οι αναλυτές αναμένουν μια υποχώρηση το 2005 σε σχέση με το ευρώ.


Οι επεκτάσεις των κυπριακών τραπεζών
Η Τράπεζα Κύπρου έχει δρομολογήσει τη δημιουργία θυγατρικής στη Ρουμανία, ενώ η Λαϊκή Τράπεζα εξαγόρασε πλειοψηφικό πακέτο μετοχών σερβικής τράπεζας. Όπως φαίνεται από τα στοιχεία των σχετικών πινάκων που παρατίθενται, η ρουμανική οικονομία βρίσκεται σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης σε σχέση με τη Σερβία-Μαυροβούνιο.
Ειδικότερα στον τραπεζικό τομέα, από τις 38 τράπεζες, μόλις μία είναι κρατική, ενώ από τις 37 ιδιωτικές, 24 είναι ξένες και 6 θυγατρικές ξένων τραπεζών. Αντίθετα, στη Σερβία-Μαυροβούνιο η φάση εξυγίανσης του τραπεζικού συστήματος βρίσκεται σε αρχική φάση, με τον αριθμό των τραπεζών να μειώνεται σταδιακά (από 50 στο τέλος του 2002 στις 40 στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2005, πριν την εξαγορά της Λαϊκής) και πολλές από αυτές να ιδιωτικοποιούνται. Μέσα στα τελευταία τρία περίπου χρόνια, οι κρατικά ελεγχόμενες τράπεζες μειώθηκαν από 23 σε 6 και οι ξένες αυξήθηκαν από 12 σε 19.
Οι ρυθμοί αύξησης των καταθέσεων και των χορηγήσεων είναι υψηλοί τόσο στη Ρουμανία, όσο και στη Σερβία-Μαυροβούνιο, πλην όμως στη Σερβία-Μαυροβούνιο είναι κατά πολύ υψηλότεροι, λόγω του ότι η χώρα βρίσκεται σε πολύ πιο πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 2005 ο ρυθμός ανόδου των δανείων προς τα νοικοκυριά ήταν 81% στη Ρουμανία και 98% στη Σερβία-Μαυροβούνιο. Σαφώς χαμηλότεροι, αλλά επίσης υψηλοί (κοντά στο 26%-31%) ήταν οι ρυθμοί ανόδου στα δάνεια προς τις επιχειρήσεις.



Του Στέφανου Κοτζαμάνη

  Περιεχόμενα
Editorial: Το δις εξαμαρτείν, ούκ αγοράς σοφής...
Επενδύσεις: Σοφοκλέους: Αντιμέτωποι με ευχάριστα προβλήματα!
Επενδύσεις: Ελπίδες παράτασης χρηματιστηριακής ευφορίας
Αφιέρωμα: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2006 - Θετικοί οιωνοί για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Αφιέρωμα: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2006 - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Συγκρατημένη αισιοδοξία για το 2006
Αφιέρωμα: ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΙΔΕΣ ΧΡΗΜΑ :Η επιτυχία συνεχίζεται...
Αφιέρωμα: Επενδυτικά και ασφαλιστικά προϊόντα
¶ρθρο: Αξιολογήσεις Εταιρικής Διακυβέρνησης για Εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Εταιρίες
¶ρθρο Επενδύοντας στις προοπτικές των Βαλκανίων
Θέμα: Θα συνεχιστεί η χρυσή εποχή των ομολόγων;
¶ρθρο: 2006: Έτος εξελίξεων για τις τράπεζες
¶ρθρο: Ελλάδα: Αισιοδοξούν οι μεγάλοι όμιλοι, προβληματίζονται οι πολίτες
¶ρθρο: Προοπτικές και αδυναμίες των κυπριακών τραπεζών

 Όροι και προϋποθέσεις του site