Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιανουάριος 2006                               Τεύχος 317

Προοπτικές και αδυναμίες των κυπριακών τραπεζών


> Τι προκύπτει από την έκθεση των Moody’s για τη Λαϊκή Τράπεζα
> Σε ποιους τομείς το θεσμικό πλαίσιο εμποδίζει την ανάπτυξη των τραπεζικών επιδόσεων
> Πώς αντιδρούν οι κυπριακές τράπεζες


Η πρόσφατη έκθεση των Moody’s για τη βαθμολογία της πιστοληπτικής ικανότητας της Λαϊκής Τράπεζας παρουσιάζει γενικότερο ενδιαφέρον, καθώς – σε πολύ μεγάλο βαθμό – οι επισημάνσεις του διεθνούς οίκου δεν αφορούν μόνο το Συγκρότημα της Λαϊκής Τράπεζας, αλλά και ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου.
Έχουμε πολλές φορές επισημάνει τις θετικές προσπάθειες που γίνονται από τις διοικήσεις των τραπεζών για τη βελτίωση των επιδόσεων. Προσπάθειες που φαίνεται να αποδίδουν, αν κρίνει κανείς τόσο την πορεία των τραπεζικών κερδών, όσο και μια σειρά από άλλους δείκτες, όπως η πτωτική πορεία του δείκτη εξόδων/έσοδα ή του δείκτη των μην εξυπηρετούμενων δανείων προς τα συνολικά δάνεια.
Ωστόσο, πολλές φορές κατά το παρελθόν έχουμε επισημάνει ότι η βελτίωση των δεικτών δεν αρκεί για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών τραπεζών, για δύο σημαντικούς λόγους:
Πρώτον, γιατί οι ξένες ανταγωνιστικές τράπεζες λειτουργούν ήδη με καλύτερους δείκτες σε σχέση με τις κυπριακές (πολλές φορές έχουμε αναφέρει τις σχετικές επιδόσεις πολλών ελλαδικών τραπεζών).
Και δεύτερον, γιατί πέρα από τις κυπριακές, και οι ξένες τράπεζες βελτιώνουν σημαντικά τους δείκτες τους.
Οι κυπριακές τράπεζες έχουν να αντιμετωπίσουν σε σχέση με τον ανταγωνισμό (με το εξωτερικό δηλαδή), δύο εμπόδια θεσμικού χαρακτήρα: α) το θεσμικό πλαίσιο που επικρατεί στην αγορά εργασίας και β) την απίστευτη χρονική καθυστέρηση που παρατηρείται στην αξιοποίηση των καλύψεων των τραπεζικών χορηγήσεων, σε περίπτωση που αυτές δεν αποπληρωθούν από τους δανειολήπτες.
Οι δύο αυτοί παράγοντες πέρα από στατικό, έχουν και δυναμικό χαρακτήρα. Επηρεάζουν τις τιμές των μετοχών των τραπεζικών τίτλων (άρα και την περιουσία των μετόχων, δηλαδή μεγάλου ποσοστού του κυπριακού πληθυσμού), αλλά και την ίδια την ανάπτυξη των τραπεζών, καθώς μειωμένη κερδοφορία σημαίνει και λιγότερες δυνατότητες χρηματοδότησης για νέα σχέδια ανάπτυξης.
Πολύ καλά λοιπόν τα ποσοστά ανόδου των τραπεζικών κερδών το 2005 και οι αντίστοιχες προοπτικές για το 2006, αλλά οι ειδήσεις αυτές σε καμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να μας εφησυχάζουν στο μεσομακροπρόθεσμο μέλλον. Γιατί, επί του παρόντος τουλάχιστον, οι θέσεις των κυπριακών τραπεζών μέσα στην Κύπρο δείχνουν πανίσχυρες και τα επεκτατικά τους εγχειρήματα στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται από επιτυχία.


Οι επισημάνσεις των Moody’s
Σε μερικές από τις επισημάνσεις των Moody’s θα αναφερθούμε αμέσως παρακάτω:
1. Το κόστος εργασίας είναι αυξανόμενο και ανελαστικό και περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των κερδών.
2. Η περιορισμένη δυνατότητα για ανάπτυξη του όγκου των εργασιών στην κυπριακή αγορά.
3. Η σημαντική εξάρτηση των τραπεζών από την πορεία του τουρισμού. Αν και η Λαϊκή Τράπεζα μείωσε κατά τα τελευταία χρόνια την έκθεσή της απέναντι στις ξενοδοχειακές και τις τουριστικές επιχειρήσεις, η εξάρτησή της παραμένει σημαντική, εξ αιτίας της έμμεσης επίδρασης της πορείας του τουρισμού στην καταναλωτική πίστη και στις άλλες κατηγορίες δανείων.
4. Η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας κατά τα τελευταία χρόνια οδηγήθηκε κυρίως από τους κλάδους του real estate και των κατασκευών, οι οποίοι κλάδοι χρησιμοποίησαν σε μεγάλο βαθμό τραπεζικό δανεισμό. Ο ξένος οίκος επισημαίνει ότι οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν κατά πολύ, αναφέρει τις συζητήσεις για ενδεχόμενες υπέρμετρες αυξήσεις σε συγκεκριμένες περιοχές και καταλήγει: αν και δεν είμαστε σε θέση να κρίνουμε το κατά πόσο οι τρέχουσες τιμές είναι διατηρήσιμες και στο μακροπρόθεσμο μέλλον, φοβούμαστε ότι μια επιδείνωση των τιμών θα επιφέρει έμμεσες δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα των τραπεζικών δανείων, καθώς μεγάλο ποσοστό των χορηγήσεων έχει ως εγγύηση ακίνητη περιουσία.
5. Τα ίδια κεφάλαια των τραπεζών έχουν αυξηθεί κατά τα τελευταία χρόνια σε πολύ μικρό βαθμό σε σχέση με τις δραστηριότητες επέκτασης των τραπεζών, με αποτέλεσμα κάποιες τράπεζες να πρέπει να προχωρήσουν σε αυξήσεις κεφαλαίου (ολοκληρώθηκε στην Τράπεζα Κύπρου, δρομολογείται στη Λαϊκή).
Ειδικότερα για τη Λαϊκή Τράπεζα, οι Moody’s επισημαίνουν ως θετικές τις προσπάθειες που γίνονται για την αντιμετώπιση του θέματος των καθυστερούμενων δανείων και επισημαίνουν ότι θα είχε θετικές επιπτώσεις η βελτίωση των σχετικών δεικτών, όπως:
 Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων ως ποσοστό επί των συνολικών δανείων γίνει μονοψήφιο, από το 10,78% του Σεπτεμβρίου του 2005, έναντι του 11,54% του Δεκεμβρίου του 2004.
 Οι καλύψεις ως ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων υπερβούν το 80%, έναντι του 56,87% του Σεπτεμβρίου του 2005, του 51,4% του Δεκεμβρίου του 2004 και του 46,63% του Δεκεμβρίου του 2002.
 Το ποσοστό των μη καλυπτόμενων και μη εξυπηρετούμενων δανείων να μειωθεί κάτω από το 20% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων της Τράπεζας, έναντι του 56,37% το Σεπτέμβριο του 2005, του 67,61% το Δεκέμβριο του 2004 και του 67,22% το Δεκέμβριο του 2003.
Οι Moody’s επίσης σχολιάζουν τη χαμηλή κερδοφορία των τελευταίων ετών για τη Λαϊκή Τράπεζα (τα ίδια ισχύουν και για τις υπόλοιπες), καθώς, όπως δείχνουν και τα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα, τα ίδια κεφάλαια κατά την τελευταία τετραετία αυξήθηκαν με χαμηλούς ρυθμούς  (-10% το 2002, +3% το 2003, +9% το 2004 και +12% το εννεάμηνο του 2005), ενώ η ποσοστιαία ανάπτυξη των εργασιών ήταν υψηλότερη (+3% η αύξηση του συνολικού ενεργητικού το 2002, 4% το 2003, 12% το 2004 και 17% το 2005). Το αποτέλεσμα αυτής της αναντιστοιχίας ήταν το ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων του Συγκροτήματος ως προς το σύνολο του ενεργητικού του να υποχωρήσει από το 5,6% του 2002 στο 5,1% στο εννεάμηνο του 2005 και για το λόγο αυτό να απαιτούνται πρόσθετα ίδια κεφάλαια, προκειμένου η Τράπεζα να αναπτύξει περαιτέρω τις εργασίες της. Μάλιστα, αν από τα ίδια κεφάλαια, αφαιρεθούν οι μη καλυμμένες καθυστερούμενες χορηγήσεις, αλλά και το έλλειμμα των ασφαλιστικών ταμείων, το ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων επί του συνολικού ενεργητικού στο τέλος του 2004 ήταν για τη Λαϊκή Τράπεζα στο 1,4%. Για το λόγο αυτό, οι Moody’s θεωρούν θετική την κίνηση της Λαϊκής να προχωρήσει σε αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου.


Πώς αντιδρούν οι τράπεζες
Σχετικά με το θέμα αυτό, οι Moody’s αναφέρονται στη στρατηγική ανάπτυξης της Λαϊκής Τράπεζας, μια στρατηγική που σε γενικές γραμμές ακολουθεί και η Τράπεζα Κύπρου, αλλά και σε κάποιο βαθμό και άλλες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο. Οι «απαντήσεις» λοιπόν των δύο μεγάλων τραπεζών επικεντρώνονται:
1. Στην επέκταση εκτός Κύπρου, όπου πέρα από τις χώρες με ελληνικό στοιχείο (Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο και Αυστραλία) η Λαϊκή επέλεξε τη Σερβία και η Κύπρου το δίδυμο Ρουμανίας-Ρωσίας. Οι Moody’s επισημαίνουν ότι στην Ελλάδα, τα επεκτατικά σχέδια της Λαϊκής είναι λιγότερο επιθετικά από αυτά της Τράπεζας Κύπρου, πλην όμως ο ρυθμός ανάπτυξης των εργασιών υπερβαίνει το μέσο όρο της ελλαδικής αγοράς. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ελλάδα παραμένει χαμηλό, αλλά η ποιότητα του χαρτοφυλακίου θα κριθεί όταν η οικονομία δοκιμάσει μια περίοδο κάμψης. Και τέλος, ότι η επέκταση στην Σερβία – αν και ενέχει κινδύνους – προσθέτει αξία στην Τράπεζα.
2. Στην προσπάθεια περιορισμού του κόστους στην Κύπρο, μέσω αναδιαρθρώσεων των καταστημάτων σε σημεία πώλησης και κεντροποίησης των υποστηρικτικών εργασιών, αλλά και μέσω παγώματος των προσλήψεων και χρήσης των εφαρμογών της νέας τεχνολογίας. Ήδη κατά τα τελευταία χρόνια, οι κυπριακές τράπεζες έχουν καταφέρει να συγκρατήσουν  την αύξηση των εξόδων που δεν αφορούν το προσωπικό σε πολύ χαμηλούς ρυθμούς.
3. Στην προσπάθεια έμφασης σε επικερδέστερες αγορές, όπως αυτή της λιανικής τραπεζικής (καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια, χορηγήσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις) όπου τα Συνεργατικά Πιστωτικά Ιδρύματα κατέχουν μεγάλα μερίδια αγοράς.
4. Στη διεύρυνση της προϊοντικής γκάμας, μέσω της οποίας θα καλύπτονται οι ανάγκες περισσότερων πελατών, άρα θα αυξηθεί η ζήτηση για τραπεζικά προϊόντα.
5. Στη βελτίωση της ποιότητας των δανειακών χαρτοφυλακίων, μέσα από την υιοθέτηση μοντέλων credit scoring, από τη βελτίωση των προσπαθειών είσπραξης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, κ.λπ.
6. Στην εκμετάλλευση συνεργιών, όπως για παράδειγμα του τραπεζικού με τον ασφαλιστικό κλάδο. Σύμφωνα με τους Moody’s, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης των ασφαλιστικών εργασιών, λόγω της χαμηλής διείσδυσης του κλάδου στην οικονομία σε σχέση με το εξωτερικό, αλλά και λόγω της μεγαλύτερης δυνατότητας για σταυροειδείς πωλήσεις (cross selling) ασφαλιστικών προϊόντων σε πελάτες των τραπεζών.


Του Θεοφάνη Λιβέρα, εκδότη του κυπριακού οικονομικού περιοδικού EUROΚΕΡΔΟΣ

  Περιεχόμενα
Editorial: Το δις εξαμαρτείν, ούκ αγοράς σοφής...
Επενδύσεις: Σοφοκλέους: Αντιμέτωποι με ευχάριστα προβλήματα!
Επενδύσεις: Ελπίδες παράτασης χρηματιστηριακής ευφορίας
Αφιέρωμα: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2006 - Θετικοί οιωνοί για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Αφιέρωμα: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 2006 - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Συγκρατημένη αισιοδοξία για το 2006
Αφιέρωμα: ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΙΔΕΣ ΧΡΗΜΑ :Η επιτυχία συνεχίζεται...
Αφιέρωμα: Επενδυτικά και ασφαλιστικά προϊόντα
¶ρθρο: Αξιολογήσεις Εταιρικής Διακυβέρνησης για Εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Εταιρίες
¶ρθρο Επενδύοντας στις προοπτικές των Βαλκανίων
Θέμα: Θα συνεχιστεί η χρυσή εποχή των ομολόγων;
¶ρθρο: 2006: Έτος εξελίξεων για τις τράπεζες
¶ρθρο: Ελλάδα: Αισιοδοξούν οι μεγάλοι όμιλοι, προβληματίζονται οι πολίτες
¶ρθρο: Προοπτικές και αδυναμίες των κυπριακών τραπεζών

 Όροι και προϋποθέσεις του site