Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιούνιος 2013-τ.393                              

Τα κερδοσκοπικά φαινόμενα (Φούσκες) είναι διαχρονικά.

Του Κωνσταντίνου Χ. Ζιάβρα ,
koszia@yahoo.gr (*)



Αν ζούσε ο μεγάλος οικονομολόγος Galbraith    θα έβλεπε, με αφορμή την κατάρρευση της αγοράς των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων χαμηλής φερεγγυότητας στις ΗΠΑ προ ετών, να επιβεβαιώνονται με το δραματικότερο τρόπο,
οι απόψεις που είχε διατυπώσει  πριν δύο περίπου δεκαετίες σχετικά με τα κοινά χαρακτηριστικά που διέπουν τις  κερδοσκοπικές ‘φούσκες’  τους τρεις τελευταίους αιώνες. Επίσης, θα έβλεπε να επιβεβαιώνεται η άποψή του ότι τα φαινόμενα κερδοσκοπίας αποτελούν δομικό συστατικό του οικονομικού συστήματος της ελεύθερης αγοράς.


Ο John Kenneth Galbraith (1908-2006) υπήρξε Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και πρόεδρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων. Διακεκριμένος συγγραφέας τριάντα ενός βιβλίων που εκτείνονται σε τρεις δεκαετίες και με τιμητικές διακρίσεις από τα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου.


Σε ένα από τα βιβλία του, που εξέδωσε το 1990 με τίτλο  ‘A short history of financial euphoria’, ο διάσημος Αμερικανός οικονομολόγος,    ακτινογραφεί  περιπτώσεις  οικονομικής ευφορίας (οι γνωστές ‘φούσκες’)     αρχής  γινομένης από την Tουλιπομανία  στα μέσα της δεκαετίας του 1630 μέχρι τη χρηματιστηριακή καταστροφή του 1987. 


Στο βιβλίο αυτό περιγράφει τα χαρακτηριστικά της μαζικής ψυχολογίας της περιόδου της οικονομικής ευφορίας που προηγείται της αναπόφευκτης, απότομης και, τελικά, καταστροφικής κατάρρευσης. Μάταια, από ότι φαίνεται,   προσπάθησε να προειδοποιήσει τους επενδυτές πως μόνο η σαφής κατανόηση των κοινών χαρακτηριστικών που έχουν τα κερδοσκοπικά επεισόδια, μπορεί  να τους σώσει από την επέλευση ενός μελλοντικού καταστροφικού κερδοσκοπικού φαινόμενου, όπως αυτού της κατάρρευσης της αγοράς  ακινήτων στις Η.Π.Α. που, με τη σειρά του,   προκάλεσε την παγκόσμια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση που βιώνουμε σήμερα.
 
Ο διάσημος οικονομολόγος επικαλείται δύο βασικούς παράγοντες ως βασικές αιτίες για τη δημιουργία κλίματος που υποστηρίζει την  οικονομική ευφορία:
α) τη βραχεία οικονομική μνήμη και την αγνοία της ιστορίας που οδηγεί στην επανάληψη των ίδιων λαθών υπό παρόμοιες συνθήκες με διαφορά μόνο λίγων ετών. Ο Galbraith παρατηρεί ότι υπάρχουν πολύ λίγα  πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας στα οποία η  ιστορία να παίζει τόσο μικρό ρόλο, όσο στον κόσμο της οικονομίας. Αλήθεια, πόσο γρήγορα ξεχάσαμε την κατάρρευση των dot.com! Η εμπειρία του παρελθόντος, απορρίπτεται ως  καταφύγιο εκείνων που δεν έχουν τη διορατικότητα να αντιληφθούν τα απίστευτα θαύματα του παρόντος. Ο νομπελίστας οικονομολόγος Paul Krugman, τον οποίο όλοι εκθειάζουν σήμερα, αγνοήθηκε όταν προειδοποιούσε για την επέλευση της σημερινής κρίσης.
β) τη σύνδεση του πλούτου με την εξυπνάδα.  Ποιος από τους εξαπατημένους επενδυτές του Madoff θα μπορούσε, άραγε, μόλις μερικούς μήνες πριν, να ισχυριστεί ότι πίσω από  τις υψηλές απόδοση του fund  του πάμπλουτου πρώην προέδρου του NASDAQ κρυβόταν απλά μια πυραμίδα; Τα ‘golden boys’ δεν μπορούσαν να κάνουν λάθος, εφόσον εξασφάλιζαν εξαψήφιες ετήσιες αμοιβές για τον εαυτό τους και υψηλά βραχυπρόθεσμα κέρδη για τους πελάτες τους.
Επίκεντρο κάθε κερδοσκοπικού επεισοδίου είναι  πάντα μια ανακάλυψη ή κάποιο επίτευγμα το οποίο, φαινομενικά, είναι  καινούργιο και  προδικάζει μεγάλα κέρδη υπό τη μορφή κάποιου χρηματοοικονομικού εργαλείου ή ευκαιρίας για επένδυση.  Δίνεται, λοιπόν, στους επενδυτές η πεποίθηση ότι ανοίγεται μπροστά στους μια νέα αποδοτική επενδυτική ευκαιρία που  πρέπει να βιαστούν  να εκμεταλλευτούν.
Ο Galbraith υποστηρίζει πως τις περισσότερες φορές, αν όχι όλες, οι φερόμενες ως χρηματοοικονομικές καινοτομίες είναι, ουσιαστικά, απλά, διαφοροποιήσεις ενός καθιερωμένου προτύπου. Ο κανόνας είναι ότι οι οικονομικές λειτουργίες δεν οφείλονται σε καινοτομίες. Ο Αμερικανός οικονομολόγος  δεν έζησε περισσότερο για να γνωρίσει την ‘ευρηματικότητα’ της  τιτλοποίησης των επισφαλών δανείων, οι οποίες, φυσικά, δεν ‘εξαφάνισαν’ τον κίνδυνο, απλώς τον μετέφεραν σε κάποιους άλλους.
Άλλος σημαντικός παράγοντας της ανωτέρω ανάλυσης είναι η διαπίστωση  ότι κοινός παρονομαστής στις ανόδους και τις πτώσεις που τις ακολούθησαν ήταν η ανάληψη μεγάλου χρέους, για τη χρηματοδότηση των καινοτομιών και της κερδοσκοπίας, που εξασφαλιζόταν, περισσότερο ή λιγότερο επαρκώς, από  πραγματικά περιουσιακά στοιχεία. Αυτό ακριβώς συνέβη και στην παρούσα κρίση, δηλαδή οι τράπεζες χρηματοδότησαν, αφειδώς, επισφαλείς πελάτες με εξασφάλιση αμφιβόλου  αξίας ακίνητα. Η δεκαετία του ΄80 με τα ‘junk bonds’ δεν φαίνεται να μας δίδαξε τίποτα.


Το τελικό κοινό χαρακτηριστικό των κερδοσκοπικών  φαινόμενων είναι  ότι μετά το αναπόφευκτο κραχ θα ακολουθήσει  μια περίοδος θυμού, εκτόξευσης κατηγοριών, καθώς και μια περίοδος αυτοκριτικής. Αυτό,  όμως,  που δε θα συζητηθεί είναι η κερδοσκοπία και η αδικαιολόγητη αισιοδοξία που τη στήριξε. Όλοι σήμερα κατηγορούν τα ‘golden boys’ και τις αγορές που δεν μπόρεσαν να ‘αυτορυθμιστούν’, όμως, μέχρι σήμερα δεν έχουμε δει κανένα πραγματικό θεσμικό μέτρο που θα θωρακίσει τις αγορές από την κερδοσκοπία.


Δυστυχώς, όλες οι ανωτέρω διαπιστώσεις του  Αμερικανού οικονομολόγου που καταγράφηκαν στο προαναφερθέν βιβλίο έχουν εφαρμογή και στην τρέχουσα χρηματοπιστωτική κρίση των ενυπόθηκων δανείων. Σίγουρα το βιβλίο ‘A short history of financial euphoria’    θα πρέπει να διαβαστεί και να ξαναδιαβαστεί από όλους όσους αναμειγνύονται με τα οικονομικά και ιδιαίτερα με τις επενδύσεις, καθότι όποιος  δεν μαθαίνει από τα λάθη του παρελθόντος είναι καταδικασμένος να τα επαναλαμβάνει. Τελικά, το ερώτημα στο οποίο  όλοι αναμένουν μια απάντηση είναι το ποια  θα είναι η επόμενη ‘φούσκα’. Δυστυχώς, κανείς  δεν μπορεί να το  γνωρίζει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα συμβεί, αργά ή γρήγορα.


 (*)  Ο κ. Κωνσταντίνος Χ. Ζιάβρας  έχει σπουδάσει Οικονομικά και έχει κάνει  μεταπτυχιακά στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές σπουδές, καθώς και στην Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σήμερα εργάζεται ως Οικονομικός  Διευθυντής ομίλου σε επιχείρηση εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών και  Σύμβουλος Επιχειρήσεων. Επίσης, διδάσκει σε μεταπτυχιακά προγράμματα διοίκησης επιχειρήσεων.


 

  Περιεχόμενα
ΕΝ ΑΡΧΗ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΝΙΚΟΣ ΛΟΥΛΗΣ
DIGITAL BANKING
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
MARKETING & SALES META-CONFERENCE
ΑΡΘΡΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΙΑΒΡΑΣ
155 ΔΙΣ. ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
ΜΥΘΟΣ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ
ZTE
ΟΛΠ - Γ. ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ
ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ
ΣΤΑ ΕΝΔΟΤΕΡΑ ΤΟΥ Χ.Α.
ΝΕΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΕ ΜΟΡΦΗ EBOOK

 Όροι και προϋποθέσεις του site