Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Μάιος 2005                               Τεύχος 310

Ξένες Άμεσες Επενδύσεις στην NΑ Ευρώπη


Η σταδιακή αποκατάσταση της πολιτικής σταθερότητας στα Βαλκάνια σε συνδυασμό με την προοπτική εισόδου των τριών χωρών της Ρουμανίας, Βουλγαρίας το 2007 και της Κροατίας το 2009 στην ΕΕ αποτέλεσαν για άλλη μία χρονιά καθοριστικούς παράγοντες για την επίτευξη σημαντικών ρυθμών ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Οι ρυθμοί ανάπτυξης του ΑΕΠ κατά το 2004 ήταν στις περισσότερες χώρες υψηλότεροι από τους αναμενόμενους με τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές να παραμένουν εξαιρετικά θετικές. Η ανάπτυξη αυτή ήταν εμφανής σε όλους τους οικονομικούς τομείς, με τη βιομηχανική και την αγροτική παραγωγή να συνεχίζουν διαρκώς να βελτιώνονται – η τελευταία λόγω κυρίως των εξαιρετικά ευνοϊκών καιρικών συνθηκών. Ο κατασκευαστικός κλάδος αποτέλεσε και πάλι έναν από τους δυναμικότερους τομείς στις περισσότερες περιοχές της ΝΑ Ευρώπης και ιδιαίτερα στη Σερβία και την Αλβανία - ενώ άνθηση φαίνεται να γνωρίζει σταδιακά και ο τομέας των τουριστικών υπηρεσιών. Παράλληλα, ο τραπεζικός τομέας συνέχισε να αναπτύσσεται με εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς, με την αύξηση του τραπεζικού δανεισμού και των επενδύσεων να βρίσκονται πίσω από τη διαρκή ενίσχυση της κατανάλωσης.
Η βελτίωση του επενδυτικού κλίματος ιδιαίτερα στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία είχε ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση σε επίπεδα ρεκόρ των ξένων άμεσων επενδύσεων (FDI) στις χώρες αυτές το 2004 και ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ρουμανίας, όπου οι επενδύσεις αυτές (περίπου EUR 4,1 εκ.) ήταν υψηλότερες από το σύνολο των υπολοίπων πέντε χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι οι τελευταίες παρουσίασαν συνολικά κάμψη από EUR 3,5 εκ. κατά το 2003 σε EUR 2,4 εκ. το 2004 λόγω κυρίως της μή συνέχισης στην Κροατία του ρυθμού των ιδιωτικοποιήσεων που είχε σημειωθεί νωρίτερα. Δεδομένου, επομένως, και όπως παρουσιάζεται στη συνέχεια, ότι η ανάκαμψη και η αυξητική τάση των επενδύσεων αναμένεται να συνεχισθεί με αμείωτη ένταση τουλάχιστον κατά το 2005, σκοπό του παρόντος άρθρου αποτελεί η σύντομη καταγραφή των σημαντικότερων εξελίξεων στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης κατά τη διάρκεια του προηγούμενου και του τρέχοντος έτους.


Άμεσες εισροές επενδύσεων ανά χώρα της ΝΑ Ευρώπης
Ρουμανία: Η προοπτική εισόδου στην ΕΕ το 2007 – η χώρα έχει κλείσει τα 27 από τα 31 κεφάλαια των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων -  και το νέο εξωστρεφές πρόγραμμα αναπτυξιακής πολιτικής που έχει προωθήσει η κυβέρνηση οδήγησαν σε εκτίναξη των άμεσων ξένων επενδύσεων στα EUR 4,1 εκ. κατά το 2004. Η ιδιωτικοποίηση μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων στον ενεργειακό τομέα με κυρίαρχη αυτή της εξαγοράς του 33.3% της SNP Petrom από την αυστριακή OMV έναντι EUR 669 εκ. (η οποία προτίθεται να προχωρήσει και σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου περίπου EUR 800 εκ. προκειμένου να αποκτήσει την πλειοψηφία) καθώς και του 51% των δύο εκ των οκτώ εταιρειών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (Electrica Banat και Electrica Dobrogea) έναντι EUR 112 εκ. στην ιταλική ENEL αποτέλεσαν τις σημαντικότερες κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Για το τρέχον έτος  στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν οι ιδιωτικοποιήσεις στον τραπεζικό τομέα (BCR, CEC, Eximbank) ενώ το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη της αγοράς αποθηκευτικών χώρων (logistics) και των εμπορικών κέντρων και κτηρίων γραφείων (real estate) αναμένεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο. Ταυτόχρονα, οι ιδιωτικοποιήσεις στον τομέα διανομής ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίσθηκαν τον Απρίλιο με την πώληση του 51% της Electrica Moldova στην γερμανική E.ON έναντι EUR 100 εκ. και της Electrica Oltenia στην τσέχικη CEZ έναντι EUR 151 εκ. Γενικότερα, η Ρουμανία αποτελεί ίσως τη χώρα με τις καλύτερες προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη και επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή με το γαιοπολιτικό κίνδυνο να είναι ο χαμηλότερος μεταξύ των υπολοίπων χωρών. Οι προοπτικές αυτές ενισχύονται και από το γεγονός ότι αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πληθυσμιακά χώρα στην Κεντρική και Νοτιανατολική Ευρώπη (22 εκ. καταναλωτές έναντι 38 εκ. στην Πολωνία) ενώ ταυτόχρονα οι επενδύσεις τόσο ως ποσοστό επί του ΑΕΠ όσο και κατά κεφαλή βρίσκονται ακόμη σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Βουλγαρία: Η χώρα έχει κλείσει και τα 31 κεφάλαια των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων με την ΕΕ ενώ ύστερα από μακρές διαδικαστικές καθυστερήσεις η κυβέρνηση προχώρησε το 2004 στην πώληση του 65% της Bulgarian Telecommunications Company στο αμερικάνικο κονσόρτσιουμ Advent International (το οποίο την εξαγόρασε μέσω της αυστριακής Viva Ventures) έναντι EUR 230 εκ. (πλέον EUR 50 εκ. μέσω αύξησης κεφαλαίου) το οποίο υποχρεούται επιπλέον να επενδύσει κατά τη διάρκεια της επόμενης πενταετίας EUR 700 εκ. Στον ενεργειακό τομέα παραχώρησε σε τρεις στρατηγικούς επενδυτές το 67% κάθε ενός από τα τρία πακέτα στα οποία περιλαμβάνονται οι επτά εταιρείες διανομής ηλεκτρικής ενέργειας έναντι EUR 693 εκ. Τον Ιούλιο του 2004 επανέφερε την ιδιωτικοποίηση του μονοπωλίου καπνού Bulgartabac σε ξεχωριστά πακέτα που θα ακολουθήσουν ενώ ταυτόχρονα επέλεξε σύμβουλο (CSFB) για την ιδιωτικοποίηση των τριών κυριότερων σταθμών παραγωγής θερμικής ενέργειας. Γενικότερα, παρά το γεγονός ότι αναμένεται μεσοπρόθεσμα κάμψη των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις, η επέκταση των επενδύσεων σε νέους τομείς (greenfield) καθώς και σε εταιρείες κοινής ωφελείας αναμένεται να διατηρήσει τις εισροές των ξένων επενδύσεων σε σχετικά υψηλά επίπεδα για τα επόμενα χρόνια.
Κροατία: Τα αποτελέσματα του προγράμματος ιδιωτικοποίησης ήταν ανάμικτα κατά τη διάρκεια του 2004. Ένας αριθμός κρατικών εταιρειών ιδιωτικοποίηθηκαν ενώ άλλες προσφορές ήταν ανεπιτυχείς. Ο λιανικός τομέας συγκέντρωσε το υψηλότερο ποσοστό ξένων επενδύσεων (περίπου 20%) το προηγούμενο έτος με επίκεντρο την ανάπτυξη της αγοράς των supermarkets και υπεραστικών hypermarkets. Ο οργανισμός ιδιωτικοποιήσεων πρόσφατα επέλεξε σύμβουλο για την ιδιωτικοποίηση της μεγαλύτερης τουριστικής εταιρείας Suncari Hvar ενώ σκοπεύει να ολοκληρώσει την πώληση του συνόλου των μικρών κρατικών εταιρειών μέχρι τον Ιούνιο του 2005. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να προχωρήσει στην πώληση του 15% της κρατικής εταιρείας πετρελαίων ΙΝΑ (το 25% έχει εξαγοράσει από το 2003 η ουγγρική MOL έναντι USD 505 εκ.), της ασφαλιστικής εταιρείας CO καθώς και του υπολειπόμενου 7% της Croatian Telecom. Στον τραπεζικό τομέα, ο κύκλος των εξαγορών ολοκληρώθηκε σχεδόν μέσα στο 2003-04, με τα πρώτα έξι μεγαλύτερα τραπεζικά ιδρύματα να ελέγχουν το 80% της αγοράς (το Unicredito / Allianz group κατέχει το 26% και η Intesa / BCI το 20% μέσω της Privredna Banka Zagreb). Οι μοναδικές τράπεζες που παραμένουν υπό κρατικό έλεγχο είναι οι Croatia Banka και η Croatian Post Bank, εκ των οποίων η μία θα ιδιωτικοποιηθεί εντός του 2005.
Γενικότερα, παρά το γεγονός ότι το συνολικό ύψος των ξένων επενδύσεων σε απόλυτο μέγεθος τοποθετεί τη χώρα στη μέση της κατάταξης των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, σε κατά κεφαλήν όρους αποτελούν από τις υψηλότερες στην ευρύτερη περιοχή.
Σερβία & Μαυροβούνιο: Η προετοιμασία του πλαισίου πώλησης των σημαντικότερων στοιχείων ενεργητικού της χώρας από την μετά-Μιλόσεβιτς κυβέρνηση εγκαινιάστηκε το 2003 με την πώληση των καπνοβιομηχανιών DIN στην Phillip Morris έναντι EUR 387 εκ. και της DIV στην British American Tobacco έναντι EUR 70 εκ. καθώς και της πετρελαϊκής Beopetrol στην Lukoil έναντι EUR 117 εκ. Ακολούθως, ιδιωτικοποιήθηκαν μία σειρά εταιρειών στον τομέα της ζυθοποιίας οι οποίες εξαγοράσθηκαν από τις Interbrew, Carlsberg και την τουρκική Efes. Ως αποτέλεσμα το σύνολο των άμεσων ξένων επενδύσεων στη Σερβία ανήλθε το 2003 στα  EUR 1.197 εκ.  Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του 2004, η πολιτική αβεβαιότητα ήταν αποτρεπτική για την ολοκλήρωση οποιασδήποτε μεγάλης ιδιωτικοποίησης με αποτέλεσμα αυτές να παρουσιάσουν κάμψη στα EUR 777 εκ.  Για το 2005 οι ιδιωτικοποιήσεις στον τραπεζικό τομέα αναμένεται να αποφέρουν σημαντικά έσοδα για την κυβέρνηση, γεγονός το οποίο ήδη αντανακλάται στις εισροές από τις πωλήσεις της Jubanka στην Alpha Bank (έναντι EUR 152 εκ.), της Delta banka στην Banca Intesa (EUR  277.5 ή 370 εκ. για το 100%) και της Atlas banka στη Τράπεζα Πειραιώς (εκτιμάται σε EUR 50 εκ.). Επιπλέον, η κυβέρνηση έχει ήδη εκφράσει την πρόθεσή της να προχωρήσει σύντομα στην πλήρη ιδιωτικοποίηση των εταιρειών σταθερής (Telecom Serbia, στην οποία ο ΟΤΕ κατέχει το 20%) και κινητής τηλεφωνίας (Mobtel) καθώς και της εταιρείας παραγωγής ενέργειας EPS. Για το Μαυροβούνιο κυριότερο χαρακτηριστικό για το 2004 αποτέλεσε η χαμηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση των ξένων επενδύσεων στα EUR 50 εκ. (+29% από το 2003) ενώ για το 2005 εκτιμάται ότι θα αυξηθούν σημαντικά λόγω των ιδιωτικοποιήσεων του μονοπωλιακού παροχέα σταθερής τηλεφωνίας Telekom Montenegro (εκτιμάται να ανέλθει περίπου στα EUR 160 εκ.), του πλειοψηφικού πακέτου της εταιρείας παραγωγής αλουμινίου Podgorica Aluminium Plant (KAP) καθώς και της Podgoricka Banka.
Αλβανία: Τα ποσά των ξένων επενδύσεων στη χώρα είναι από τα χαμηλότερα στην περιοχή με το σύνολό τους να εκτιμάται στο τέλος του 2004 περίπου στα EUR 1.400 εκ. Σημαντικότερες αιτίες αποτελούν η πολιτική αβεβαιότητα, η διαφθορά, η έλλειψη υποδομών και οι χρονοβόρες διαδικασίες για τη σύσταση εταιρειών.
Οι ιταλικές επιχειρήσεις (περίπου 600) μαζί με τις ελληνικές (περίπου 240) αποτελούν τους περισσότερο ενεργούς επενδυτές στην χώρα με επίκεντρο κυρίως τη βιομηχανία, τις τηλεπικοινωνίες, τις κατασκευές, την παραγωγή τσιμέντου, τον τραπεζικό κλάδο και τον τουρισμό. Η πώληση το 2004 της Savings Bank στην αυστριακή Raiffeisen Zentralbank έναντι USD 126 εκ., καθώς και της Albanian Mobile Communication (AMC)  στο κονσόρτσιουμ OTE – Telenor έναντι USD 38 εκ. το 2001 αποτελούν τις μεγαλύτερες ιδιωτικοποιήσεις μέχρι τώρα. Μεταξύ των ιδιωτικοποιήσεων που προγραμματίζονται περιλαμβάνονται το 51-75% του παροχέα σταθερής τηλεφωνίας Albtelecom, η κρατική ασφαλιστική εταιρεία INSIG καθώς και οι μειοψηφίες στις δύο κρατικές τράπεζες που έχουν απομείνει - επί συνόλου 15 που λειτουργούν στη χώρα. Επιπλέον, ο πετρελαϊκός τομέας εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προσελκύσει περίπου USD 300 εκ. τα επόμενα χρόνια, εν μέρει κυρίως μέσω της πώλησης των Servcom, ARMO και Albpetrol.
Βοσνία & Ερζεγοβίνη: Οι συνολικές εισροές των ξένων επενδύσεων είναι από τις χαμηλότερες στην περιοχή - EUR 1.500 εκ. έως το 2004, εκ των οποίων το 40% στον τραπεζικό κλάδο στον οποίο κυριαρχούν οι αυστριακές τράπεζες,  λόγω κυρίως της πολιτικής αστάθειας, της έλλειψης ελκυστικών επενδυτικών ευκαιριών και του ανεπαρκούς νομοθετικού πλαισίου. Ως αποτέλεσμα, οι ιδιωτικοποιήσεις στρατηγικών εταιρειών της χώρας έχουν είτε καθυστερήσει είτε επανειλλημένως αναβληθεί. Οι πρόσφατες αλλαγές στο φορολογικό πλαίσιο, η υπογραφή συμφωνίας συνεργασίας με την ΕΕ και η προώθηση νέου νόμου για τις ξένες επενδύσεις αναμένεται να βελτιώσουν σταδιακά το επενδυτικό κλίμα.
FYROM: Μέχρι τα τέλη του 2004 οι συνολικές ξένες επενδύσεις στη χώρα ανέρχονταν περίπου σε EUR 1.220 εκ. με την μεγαλύτερη αυτή της ιδιωτικοποίησης το 2001 του παροχέα τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών Makedonski Telekomunikacii έναντι EUR 343 εκ. στην ουγγρική MATAV. Η διένεξη στο Κόσοβο την περίοδο 1997-99, η διαρκής πολιτική αβεβαιότητα και η διαφθορά αποτέλεσαν αποτρεπτικούς παράγοντες για την πορεία των επενδύσεων μέχρι τώρα. Η αναδιάρθρωση πολλών ζημιογόνων επιχειρήσεων και η βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου στους κλάδους ενέργειας και ύδρευσης υπήρξε το επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής για το 2004 και οι ιδιωτικοποιήσεις των 100 περίπου εταιρειών με κρατική συμμετοχή αποτελούν το κλειδί για την προσέλκυση, μελλοντικά, ξένων επενδύσεων.


Συμπεράσματα
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρατέθηκαν η συνέχιση των ξένων άμεσων  επενδύσεων στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης αναμένεται να συνεχισθεί τουλάχιστον κατά το τρέχον έτος. Γενικότερα, παρά το γεγονός ότι αυτές θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως χαμηλές σε σχέση με το πληθυσμιακό τους μέγεθος έναντι των χωρών που πρόσφατα εισήχθησαν στην Ε.Ε., η διαρκής πορεία της πολιτικής και θεσμικής τους εξομάλυνσης αναμένεται να περιορίσει μελλοντικά την διαφορά που παρατηρείται. Από την άλλη πλευρά, οι επενδύσεις αυτές σηματοδοτούν ταυτόχρονα την ωρίμανση του επενδυτικού ενδιαφέροντος, σε μία περίοδο μάλιστα που η αντίστοιχη διαδικασία στη γειτονική περιοχή της Κεντρικής Ευρώπης (Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία) πλησιάζει να ολοκληρωθεί  - τόσο στον τομέα των κρατικών ιδιωτικοποιήσεων όσο και του ελέγχου των αγορών από ξένους επενδυτές. Μέσα στα πλαίσια αυτά, επισημάνθηκε η προοπτική των επενδύσεων στη Ρουμανία, η οποία χαρακτηρίζεται συγκριτικά από το χαμηλότερο γαιοπολιτικό κίνδυνο και σταθερό κεντροευρωπαϊκό προσανατολισμό, με αποτέλεσμα να αναμένεται να αποτελέσει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος για την χρονιά αυτή.

  Περιεχόμενα
¶ρθρο: Οικονομική πολιτική δια... χειρός Χριστοδούλου
¶ρθρο: Ξένες ¶μεσες Επενδύσεις στην NΑ Ευρώπη
¶ρθρο: Συνταγματική διάταξη... αντί συνταγματική
¶ρθρο: Πώς μπορούμε εύκολα να μετράμε τον κίνδυνο χρηματιστηριακών δεικτών και μετοχών;
Αφιέρωμα: Ακτοπλοΐα Τα δυσκολότερα ανήκουν στο παρελθόν
Αφιέρωμα: Βαριά βιομηχανία «Κρατάει» γερά
Αφιέρωμα: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ
Αφιέρωμα: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Αφιέρωμα: ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: ΜΙΚΡΟΙ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ!
Editorial: Στενεύουν τα περιθώρια για την κυβέρνηση
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ
Επενδύσεις: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ
Επενδύσεις: Σοφοκλέους: Ώρα για άμυνα και επαγρύπνηση
¶ρθρο: Απόσπασμα από την Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ κ. Νικόλαου Γκαργκάνα για την ελληνική οικονομία

 Όροι και προϋποθέσεις του site