Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Μάιος 2005                               Τεύχος 310

Η οικονομική δραστηριότητα
Η ελληνική οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό το 2004, αν και σημειώθηκε κάποια επιβράδυνση σε σύγκριση με το 2003. Σύμφωνα με προσωρινές εκτιμήσεις της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) αυξήθηκε κατά 4,2% το 2004, υπερβαίνοντας το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί ένατο κατά σειρά έτος. Στην άνοδο του ΑΕΠ το 2004 συνέβαλαν, από την πλευρά της ζήτησης,  οι ευνοϊκές νομισματικές συνθήκες. Τα πραγματικά επιτόκια παρέμειναν το 2004 σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενισχύοντας έτσι την ιδιωτική κατανάλωση και τις ιδιωτικές επενδύσεις. Επιπλέον, και λόγω της επίδρασης των Ολυμπιακών Αγώνων, οι δημοσιονομικές  εξελίξεις, αν και δεν ήταν επιθυμητές (αφού οδήγησαν σε περαιτέρω αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος, η οποία θέτει σε κίνδυνο τη μακροοικονομική σταθερότητα), συνέτειναν στη συντήρηση του υψηλού ρυθμού ανόδου της εγχώριας ζήτησης. Επίσης, η μεγάλη αύξηση του όγκου του παγκόσμιου εμπορίου είχε ευνοϊκή επίδραση στις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδίως στα έσοδα από τη ναυτιλία, η οποία αντιστάθμισε σε μεγάλο βαθμό την αύξηση των εισαγωγών.  Οι εξαγωγές αγαθών όμως, σύμφωνα με τις εθνικολογιστικές εκτιμήσεις της ΕΣΥΕ, μειώθηκαν ελαφρά, λόγω της σωρευτικής απώλειας ανταγωνιστικότητας των τελευταίων ετών.
Ο πληθωρισμός, όπως μετρείται με βάση την άνοδο του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, υποχώρησε σε 3,0% το 2004, από 3,4% το 2003.  Ο πυρήνας όμως του πληθωρισμού (όπως μετρείται με τον ετήσιο ρυθμό μεταβολής του ΕνΔΤΚ χωρίς τις τιμές της ενέργειας και των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής) διαμορφώθηκε σε υψηλότερο επίπεδο από ό,τι το 2003, 3,4% έναντι 3,1%, και η διαφορά του από το αντίστοιχο μέγεθος στη ζώνη του ευρώ διευρύνθηκε. Η επιτάχυνση του πυρήνα του πληθωρισμού το 2004 αντανακλά την ταχύτερη άνοδο του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στο σύνολο της οικονομίας, τις πιέσεις από την πλευρά της εγχώριας ζήτησης, και τις έμμεσες επιδράσεις των αυξήσεων των τιμών του πετρελαίου.
Η αύξηση της απασχόλησης εκτιμάται ότι ήταν υποτονική, παρά τον υψηλό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, και το ποσοστό ανεργίας (10,5% κατά μέσον  όρο το 2004) παρέμεινε σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ και είναι ιδιαίτερα υψηλό μεταξύ των νέων και των γυναικών.
Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών το 2004 παρουσίασε σημαντική μείωση και διαμορφώθηκε στο 3,9% του ΑΕΠ, έναντι 5,6% το 2003 και 6,2% κατά μέσον όρο την τετραετία 2000-2003. Η μείωση του ελλείμματος οφείλεται  κυρίως στη μεγάλη άνοδο των εισπράξεων από τη ναυτιλία και στην αύξηση των μεταβιβάσεων από την ΕΕ. Η διαμόρφωση του ελλείμματος σε υψηλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια  αντανακλά, σε κάποιο βαθμό, τη διαδικασία πραγματικής σύγκλισης της οικονομίας - όπως φαίνεται από τη σημαντική αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων αλλά και τη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής. Αντανακλά επίσης τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και την απώλεια ανταγωνιστικότητας.


Δημοσιονομικές εξελίξεις
Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης διευρύνθηκε σε 6,1% του ΑΕΠ το 2004, από 5,2% το 2003. Η μεγάλη υπέρβαση (σε σχέση με την αρχική πρόβλεψη για έλλειμμα μόλις 1,2% του ΑΕΠ) οφείλεται στις αισιόδοξες προβλέψεις του προϋπολογισμού του 2004, στην αναθεώρηση προς τα άνω του ελλείμματος του 2003, η οποία επηρέασε και τα μεγέθη του 2004, στην υστέρηση των εσόδων του προϋπολογισμού, καθώς και στη μεγάλη υπέρβαση των πρωτογενών δαπανών για μισθούς και συντάξεις, για την προετοιμασία και διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, για επιχορηγήσεις και για αποδόσεις εσόδων τρίτων. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανήλθε σε 110,5% του ΑΕΠ το 2004, από 109,3% το 2003.
Το Μάρτιο του τρέχοντος έτους το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών υπέβαλε το αναθεωρημένο Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΕΠΣΑ) για την περίοδο 2004-2007, όπως προβλεπόταν στην απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών (ECOFIN) η οποία καλούσε την Ελλάδα να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να εξαλειφθεί το υπερβολικό έλλειμμα το αργότερο μέχρι το 2006. Για να στηρίξει την εφαρμογή του προγράμματος αυτού, η κυβέρνηση εξήγγειλε στις 29 Μαρτίου 2005 δέσμη πρόσθετων μέτρων, τα οποία περιλαμβάνουν αύξηση της έμμεσης φορολογίας, και επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα  κάτω από το όριο του 3% το 2006.


Νομισματικές εξελίξεις
Όσον αφορά τις νομισματικές εξελίξεις, τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ παρέμειναν αμετάβλητα σε όλη τη διάρκεια του 2004 και το πρώτο τετράμηνο του 2005 στα ιστορικώς, χαμηλά επίπεδα που είχαν διαμορφωθεί  μετά την τελευταία μείωσή τους στις 6 Ιουνίου 2003. Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ να διατηρήσει σταθερά τα επιτόκιά της στηρίζεται στην εκτίμηση ότι, παρά τις βραχυπρόθεσμες επιδράσεις της υψηλής τιμής του πετρελαίου στο επίπεδο των τιμών, δεν υπάρχουν ενδείξεις για ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων μεσοπρόθεσμα και οι οικονομικές συνθήκες στη ζώνη του ευρώ συνολικά παραμένουν συνεπείς  με τη σταθερότητα των τιμών. Ωστόσο, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για επαγρύπνηση όσον αφορά εξελίξεις που θα συνεπάγονταν ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων, κυρίως κινδύνους που συνδέονται με το ενδεχόμενο περαιτέρω ανόδου της τιμής του πετρελαίου, καθώς και με την υπερβάλλουσα ρευστότητα στη ζώνη του ευρώ.
Ο ρυθμός ανόδου του Μ3 στην Ελλάδα ήταν υψηλότερος από τον ετήσιο ρυθμό ανόδου του αντίστοιχου μεγέθους στη ζώνη του ευρώ. Αυτό συνδέεται εν μέρει με τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ στην Ελλάδα. Επίσης, η συνολική πιστωτική επέκταση στην Ελλάδα ενισχύθηκε σημαντικά, καθώς οι δανειακές ανάγκες της κεντρικής κυβέρνησης ήταν κατά πολύ υψηλότερες το 2004 από ό,τι το 2003. Αντίθετα η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά παρουσίασε μικρή επιβράδυνση. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων επιβραδύνθηκε σε 8,6% το τελευταίο τρίμηνο του 2004, από 11,0% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2003. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησης των νοικοκυριών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος σε υψηλά επίπεδα, καθώς διαμορφώθηκε στο 28,0% το τέταρτο τρίμηνο του 2004. Συγκεκριμένα, ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιβραδύνθηκε στο 23,8% το τέταρτο τρίμηνο του 2004, από 27,1% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2003. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων όμως, μετά τη σχετική κάμψη του  τη διετία 2002-2003, έφθασε στο 37,9% το τελευταίο τρίμηνο του 2004, από 24,8% το αντίστοιχο  τρίμηνο του 2003. Το πρώτο τρίμηνο του 2005 ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιταχύνθηκε και διαμορφώθηκε το Μάρτιο σε  25,8%, ενώ ο ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων παρουσίασε αισθητή υποχώρηση, παραμένοντας όμως σε υψηλό επίπεδο, 33,9% το Μάρτιο.
Τα επιτόκια των τραπεζικών καταθέσεων κατά το 2004 δεν παρουσίασαν σημαντική μεταβολή. Μεγαλύτερες μεταβολές σημειώθηκαν στα επιτόκια των νέων τραπεζικών δανείων, ιδίως στα επιτόκια των δανείων προς τα νοικοκυριά, στα οποία παρατηρήθηκαν σημαντικές μειώσεις, ενώ οριακές ήταν οι μεταβολές των επιτοκίων των επιχειρηματικών δανείων.


Σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας στην Ελλάδα έχει απελευθερωθεί πλήρως και η αποδοτικότητά του έχει βελτιωθεί σημαντικά από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, ενώ παράλληλα έχει διασφαλιστεί η σταθερότητά του. Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας για το σύνολο των ελληνικών εμπορικών τραπεζών αυξήθηκε σε 13,5 % το 2004 από 12,8% το 2003 ενώ ο αντίστοιχος δείκτης σε επίπεδο τραπεζικών ομίλων διαμορφώθηκε σε 12,8% από 12,0%. Η υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών διασφαλίζει, με τα σημερινά δεδομένα, τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. Όμως θα πρέπει να ληφθούν υπόψη η επίδραση επί των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών από την εφαρμογή των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, καθώς και του νέου εποπτικού πλαισίου ("Βασιλεία ΙΙ") από 31.12.2006 και μετά. Το συνολικό αποτέλεσμα των επιδράσεων αυτών δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθεί ακόμη. Ενόψει των αβεβαιοτήτων αυτών, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει συστήσει στις τράπεζες να ενισχύσουν περαιτέρω τα ίδια κεφάλαιά τους. Επίσης, λόγω της ταχείας πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά υπό την πίεση του ανταγωνισμού, η οποία ενδέχεται να αυξήσει τον πιστωτικό κίνδυνο στο μέλλον, ιδίως σε περίπτωση επιβράδυνσης του ρυθμού ανόδου του εθνικού εισοδήματος, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αυξήσει τις απαιτούμενες ελάχιστες προβλέψεις  για τα καταναλωτικά δάνεια που εμφανίζουν σημαντική καθυστέρηση και έχει επισημάνει ότι επιβάλλεται  οι τράπεζες, κατά τη χορήγηση δανείων,  να λαμβάνουν υπόψη το ενδεχόμενο αυτό, ώστε να περιορίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο. Επισημαίνεται όμως ότι αυτές οι γενικής εφαρμογής ρυθμίσεις δεν υποκαθιστούν την υποχρέωση κάθε τράπεζας να προβαίνει στο σχηματισμό των αναγκαίων προβλέψεων, να επαναξιολογεί σε τακτά χρονικά διαστήματα τα πιστοδοτικά της κριτήρια και να βελτιώνει τα συστήματα μέτρησης και διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου που αναλαμβάνει με τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Επίσης, τα νοικοκυριά πρέπει να σταθμίζουν προσεκτικά τις εισοδηματικές προοπτικές τους πριν δανειστούν, ώστε να μην αναλαμβάνουν υπερβολικά βάρη.

  Περιεχόμενα
Άρθρο: Οικονομική πολιτική δια... χειρός Χριστοδούλου
Άρθρο: Ξένες Άμεσες Επενδύσεις στην NΑ Ευρώπη
Άρθρο: Συνταγματική διάταξη... αντί συνταγματική
Άρθρο: Πώς μπορούμε εύκολα να μετράμε τον κίνδυνο χρηματιστηριακών δεικτών και μετοχών;
Αφιέρωμα: Ακτοπλοΐα Τα δυσκολότερα ανήκουν στο παρελθόν
Αφιέρωμα: Βαριά βιομηχανία «Κρατάει» γερά
Αφιέρωμα: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ
Αφιέρωμα: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Αφιέρωμα: ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: ΜΙΚΡΟΙ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ!
Editorial: Στενεύουν τα περιθώρια για την κυβέρνηση
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ
Επενδύσεις: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ
Επενδύσεις: Σοφοκλέους: Ώρα για άμυνα και επαγρύπνηση
Άρθρο: Απόσπασμα από την Έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ κ. Νικόλαου Γκαργκάνα για την ελληνική οικονομία

 Όροι και προϋποθέσεις του site