Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Μάιος 2008                              

AΦIEPΩMA ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ


Εταιρική
Κοινωνική
Ευθύνη:
Εθελοντική επιλογή
ή υποχρέωση;


Άλλοι μέτοχοι αντιδρούν θετικά, βλέποντας τον "εαυτό" τους μέσα στους ωφελούμενους από τις κοινωνικά ευαίσθητες ενέργειες, και άλλοι αρνητικά, θεωρώντας ότι η εταιρία διενεργεί δαπάνες που οδηγούν σε μείωση του μερίσματός τους.


Του Ανδρέα Αναστασίου



Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ) είναι ένας αρκετά νέος όρος, αναφερόμενος σε στρατηγική επιλογή, η οποία - ενώ και παλαιότερα δεν απουσίαζε παντελώς από τα επιχειρηματικά ήθη - μόλις εδώ και πολύ λίγα χρόνια τυγχάνει γενικής αποδοχής και τείνει να θεωρείται πλέον "υποχρέωση" των επιχειρήσεων.
Πώς, όμως, προέκυψε αυτό; Γιατί κάποιος να προσδοκά από οντότητες εξ ορισμού κερδοσκοπικές να προβαίνουν σε ενέργειες αγαθοεργείς και κοινωφελείς, πέρα και έξω από το αντικείμενο δραστηριότητάς τους και από τον ίδιο το σκοπό ύπαρξής τους; Απαντήσεις έχουν διατυπωθεί πολλές, από τις οποίες άλλες συγκλίνουν και άλλες όχι.
Κατά ορισμένες απόψεις, οι άνθρωποι των εταιριών απλώς είναι και αυτοί... άνθρωποι. Οπότε έχουν και αυτοί ευαισθησίες, ώστε να αντιλαμβάνονται τη σημαντική ανάγκη για ανιδιοτελή και πρωτόβουλη δράση, προκειμένου η Γη και η κοινωνία μας να αποκατασταθούν σε μία, κατά το δυνατόν, ισορροπημένη κατάσταση, με αμβλυμένες στρεβλώσεις και αντιθέσεις που αδικούν άτομα ή κοινωνικές ομάδες ή βλάπτουν το περιβάλλον που φιλοξενεί όλους εμάς.
Κατ' άλλες απόψεις, ακόμη και αν οι άνθρωποι των εταιριών έχουν φυσικά σάρκα, οστά, πνεύμα και συναίσθημα, όπως όλοι μας, η έμπρακτη επίδειξη κοινωνικής ευαισθησίας δεν είναι το ζητούμενο της επαγγελματικής δραστηριότητάς τους. Αναγκάζονται, όμως, να εντάξουν την ευαισθησία στην επιχειρηματική ρουτίνα, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, προκειμένου να εξισορροπήσουν τις αρνητικές εντυπώσεις που προκαλούνται στο κοινό από επακόλουθα ή παρενέργειες της επιχειρηματικής δράσης (ρύπανση, υπερεκμετάλλευση πόρων, κ.λπ.).
Μεταξύ των δύο ακραίων οπτικών περί της ΕΚΕ βρίσκονται, βεβαίως, αρκετές ενδιάμεσες. Υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι κοινωνικά ευαίσθητες πρακτικές υιοθετούνται ευχαρίστως από τους διοικούντες τις επιχειρήσεις, εφόσον δεν προϋποθέτουν σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Ενώ άλλοι θεωρούν ότι η κοινωνική ευαισθησία, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να υπερκαλύψει το κόστος της και να αποβεί ευεργετική (ως "εργαλείο" του μάρκετινγκ) για την κερδοφορία της εταιρίας.
Στην όλη υπόθεση ευλόγως εμπλέκονται και αυτοί που πληρώνουν για την άσκηση πολιτικής ΕΚΕ, ήτοι οι μέτοχοι των εταιριών. Από αυτούς, άλλοι αντιδρούν θετικά, βλέποντας και τον "εαυτό" τους μέσα στους ωφελούμενους από τις κοινωνικά ευαίσθητες ενέργειες και άλλοι αρνητικά, θεωρώντας ότι η διοίκηση της εταιρίας της οποίας κατέχουν μετοχές, απλώς διενεργεί δαπάνες που εν τέλει οδηγούν σε μείωση του μερίσματός τους, χωρίς το αποτέλεσμα των σχετικών ενεργειών να τους αφορά και να τυχάνει της εγκρίσεώς τους.
Απόψεις, λοιπόν, υπάρχουν πολλές. Η επικρατούσα, πάντως, είναι σαφώς αυτή που ευνοεί τη συνέχιση και περαιτέρω εξάπλωση των ενεργειών ΕΚΕ στις οποίες προβαίνουν οι εταιρίες. Αν δεν ήταν έτσι, θα είχε παρατηρηθεί ρεύμα εξόδου μετόχων από τις κοινωνικά πιο υπεύθυνες εταιρίες ή τάση μείωσης της πελατειακής - καταναλωτικής βάσης των εταιριών αυτών. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν προκύπτει, ενώ περί του αντιθέτου υφίστανται πολλές ενδείξεις.
Παρά ταύτα, τα ερωτήματα δεν τελειώνουν εδώ. Ακόμη και αν η ιδέα της ΕΚΕ είναι κατ' αρχήν και γενικώς αποδεκτή, υπάρχουν επιχειρηματικά στελέχη και επενδυτές που ενδιαφέρονται να καθορίσουν τα όρια άσκησής της. Πρέπει η ΕΚΕ να υποταχθεί (έστω και καλυμμένα) στους κανόνες της ανταποδοτικότητας ή είναι εντελώς ανεξάρτητη από αυτήν; Μπορούν και πρέπει οι εταιρίες να υποκαταστήσουν τα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς, σε υποχρεώσεις που αυτοί έχουν προς τους πολίτες και το κοινωνικό σύνολο, ή κάτι τέτοιο θα συνιστούσε υπερβολή;
Το ΧΡΗΜΑ, φιλοδοξώντας να συμβάλει στον σχετικό προβληματισμό, φιλοξενεί εκτενές αφιέρωμα με εμπεριστατωμένες απόψεις από έμπειρα στελέχη της αγοράς, καθώς και πολλά εύγλωττα παραδείγματα. Παράλληλα, επιφυλάσσεται να επανέλθει στο επόμενο τεύχος του, καθώς θα είναι ενεργά παρόν στο ειδικό συνέδριο CEO & CSR της Money Conferences (28 Μαΐου, Athens Hilton), όπου η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη θα έχει την τιμητική της, με απόψεις και δεδομένα που θα αναφέρουν επιφανείς ξένοι και Έλληνες προσκεκλημένοι εισηγητές και σύνεδροι.



Πόσο κοινωνικά υπεύθυνος
γίνεται ο καπιταλισμός;


Του Παναγιώτη Φρεντζά


Είναι άραγε δυνατόν οι μεγάλες εταιρίες να παράγουν κέρδη για τους μετόχους τους, ενώ παράλληλα προσφέρουν κοινωνικό έργο;
Τεχνικά, αυτό είναι εφικτό, αλλά οι παγίδες και οι δυσκολίες που θα πρέπει να ξεπεραστούν πολλές, όπως άλλωστε επισημάνθηκε και στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, στο Νταβός, τον περασμένο Ιανουάριο, όπου το θέμα της ευρύτερης “Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης” (σ.σ: ο όρος αυτός αμφισβητείται σαν παραπλανητικός από πολλούς επιστήμονες, οι οποίοι προτιμούν να μιλάνε απλά για “Εταιρική Ευθύνη”, “Εταιρική Συμμετοχικότητα” ή και κυνικότερα “Βιώσιμη Επιχειρηματικότητα”) αποτέλεσε ένα από τα κυριότερα αντικείμενα συζήτησης.
Οι λόγοι της ευαισθησίας αυτής είναι αρκετοί. Ένας από τους κυριότερους είναι οι πρόσφατες ανεπανόρθωτες κλιματικές αλλαγές, οι οποίες έχουν θορυβήσει και ομάδες πέραν των συνήθων οικολογικών και περιβαλλοντολογικών θεσμικών οργάνων, και για τις οποίες είναι φανερό ότι θα πρέπει να ληφθούν άμεσα δραστικά μέτρα. Ένας επιπλέον λόγος είναι η έντονη επισιτιστική κρίση, την οποία πρόσφατα ενέτεινε η δραματική αύξηση των τιμών της (συμβατικής) ενέργειας. Αλλά ο κυριότερος λόγος, είναι ασφαλώς ότι με την ραγδαία εξάπλωση του ίντερνετ είναι πλέον πολύ δύσκολο να κρατηθεί κάτι εν κρυπτώ, οπότε «η γυναίκα του Καίσαρα θα πρέπει πλέον και να φαίνεται και να είναι τίμια».
Οι μεγάλες εταιρίες διαμορφώνουν, λοιπόν, το κοινωνικό τους προφίλ, αν και ο τρόπος με τον οποίο το πράττουν διαφέρει πάρα πολύ από αυτόν του Χ ανταγωνιστή, ενώ επιπλέον δεν έχει ακόμη γίνει σαφές αν, κατά πόσον, και σε ποια έκταση αυτή η όψιμη κοινωνική ευαισθησία θα κάνει καλό τόσο στους αποδέκτες αυτής της κοινωνικής ευαισθησίας, όσο και στις ίδιες τις εταιρίες, από καθαρά επιχειρηματική άποψη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η κλασική ευθεία προσέγγιση, απλά αποδίδει. Για παράδειγμα, πρόσφατα η Toyota χρησιμοποίησε ως βασικό επιχείρημα της διαφημιστικής της καμπάνιας το πόσο πιο “πράσινα” είναι τα προϊόντα της (με καλύτερο παράδειγμα, το υβριδικό αυτοκίνητο Prius) σε σχέση με τον  όποιον ανταγωνιστή της και η καμπάνια αυτή μεταφράστηκε σε σημαντικότατα αυξημένες πωλήσεις. Φανερά, λίγοι από τους πελάτες γνώριζαν ότι αυτή η ίδια εταιρία αντιτάχθηκε σθεναρά (και όχι μόνο αυτή) στην θέσπιση λιγότερου ενεργοβόρων προδιαγραφών για την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία...
Μεγάλες εταιρίες μεταποίησης τροφίμων ανοίγουν άμεσο διάλογο (σε μορφή blog συνή-θως, καθώς αυτού του είδους ο διάλογος είναι ιδιαίτερα trendy...) με οργανισμούς ελέγχου των γενετικά μεταλλαγμένων τροφίμων, ενώ παράλληλα ο απλός πολίτης μπορεί και αυτός να συνεισφέρει την δική του άποψη σε αυτή την συζήτηση. Μεγάλη αύξηση κερδών για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές φίρμες, οι οποίες ανακοίνωσαν σημαντικά μέτρα περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων ρύπων.


Κερδοφόρα ευαισθησία
Ο βασικός αντίλογος είναι ότι η βασική επιδίωξη αυτής της “καλής διαγωγής” δεν είναι άλλη από την αύξηση των κερδών, το οποίο είναι σωστό- πλην όμως, από την στιγμή που το κέρδος αυτό είναι αποτέλεσμα υπαρκτής κοινωνικής προσφοράς, θα πρέπει μάλλον να θεωρηθεί ευτύχημα που η προσφορά αυτή μεταφράστηκε και σε κέρδη, τα οποία θα δώσουν στις παραπάνω εταιρίες το κίνητρο να συνεχίσουν αυτή την προσφορά.
Η σύσταση της μαγικής συνταγής που θα φέρει τα αυξημένα κέρδη δεν είναι ούτε γνωστή, ούτε σταθερή, όπως ασφαλώς θα γνωρίζουν πολύ καλά τα Δ.Σ. των Starbucks και Marks & Spencer, εταιρίες οι οποίες ήταν από τις πρώτες που εφάρμοσαν “πράσινες” πολιτικές καθώς και fair trading, αλλά εντούτοις είδαν την μετοχή τους να υποχωρεί, χωρίς να μπορεί να βρεθεί κάποια συνολική πειστική εξήγηση (πέρα από την αμφίβολη ποιότητα μερικών προϊόντων της δεύτερης ή την πλήρη απαγόρευση του καπνίσματος, παντού, στα μαγαζιά της πρώτης, πράγματα που μπορούν να δικαιολογήσουν μία μερική μόνο αποδοκιμασία της πελατειακής βάσης).
Γενικά, η σύνδεση της εταιρικής κοινωνικής ευαισθησίας με τα οικονομικά μεγέθη είναι ασαφής, ενώ τα νήματα που συνδέουν αυτά τα δύο ετερόκλητα (ακόμη, τουλάχιστον) αντικείμενα, αποδεικνύονται ιδιαίτερα εύθραυστα. Επιπλέον, θα ήταν μάλλον υπερβολικό να ζητηθεί από καθαρά κερδοσκοπικούς οργανισμούς, όπως οι μεγάλες πολυεθνικές, να επιδείξουν “με το αζημίωτο” κοινωνική ευαισθησία την οποία δεν επιδεικνύουν οι τύποις μη κερδοσκοπικές κυβερνήσεις των κρατών στα οποία αυτές ανήκουν...
Η όποια ευαισθησία των κρατικών επιχειρήσεων ήταν και είναι συντεχνιακή, και όχι κοινωνική, πράγμα που έγινε εξαιρετικά φανερό σε πολλές περιπτώσεις ιδιωτικοποιήσεων, όπου η επιχείρηση αγόρασε μαζί με τα περιουσιακά στοιχεία και ένα μέρος ή και το σύνολο των δυσμενών επιδράσεων της ανωτέρω κρατικιστικής, και, σε τελική ανάλυση, αντιλαϊκής “Κρατικής Κοινωνικής Ευθύνης”. Ας μην λησμονούμε εξάλλου, ότι θεωρητικά τουλάχιστον, το κράτος επιθυμεί νομοθεσία που να επι-βάλλει τάξη και ασφάλεια, ενώ ο ιδιωτικός τομέας νομοθεσία που να φέρνει κέρδη- και αυτά τα δύο πράγματα σπανίως συμβαδίζουν αρμονικά...


Ωραίες ιδέες, φτωχή εφαρμογή
Φυσικά, οι ευθύνες για την κακή απόδοση των κοινωνικών πρωτοβουλιών των μεγάλων εταιριών δεν ανήκουν πάντοτε στον αναγκαστικό κρατικό συνεταίρο, αλλά, στις περισσότερες περιπτώσεις, στην κακή εφαρμογή των πρωτοβουλιών αυτών από τις ίδιες τις εταιρίες. Ας ξαναγυρίσουμε στην Marks & Spencer, η οποία πέρσι πρόσφερε ένα πακέτο 100 “κοινωνικά ευαίσθητων” προγραμμάτων και υπηρεσιών. Σε αυτά περιλαμβάνονται μόρφωση για 15.000 αναλφάβητα παιδιά στην Ουγκάντα, μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 55.000 τόνους το χρόνο, οικολογική ανακύκλωση 48 εκατ. κρεμαστρών για ρούχα, τριπλασιασμός των πωλήσεων των οργανικών τροφίμων, χρησιμοποίηση βαμβακιού από fair trade συναλλαγές αξίας άνω των 20 εκατ. δολαρίων, και άλλα πολλά εξίσου αξιόλογα. Όμως, αν το πακέτο αυτό αποτύχει να προσελκύσει τα περιπόθητα αυξημένα κέρδη, είτε λόγω άνισης σύστασης (πράγμα όχι και σπάνιο, προκειμένου περί τόσο ανομοιογενών πακέτων), είτε λόγω αδέξιου πλασαρίσματος ή για κάποιο άλλο λόγο (όπως και έγινε, στη συγκεκριμένη περίπτωση), τότε η λύση είναι η προσφορά ενός διαφορετικού εναλλακτικού πακέτου- το οποίο στην περίπτωση της M&S δεν υπήρχε...
Αντιθέτως, απόλυτα πετυχημένο μπορεί να θεωρηθεί το πρόγραμμα της μεγάλης ολλανδικής μεταφορικής εταιρίας ΤΝΤ, το οποίο είναι και από τα πλέον εκτεταμένα και συστηματικά που υπάρχουν σήμερα, και της έχει δώσει ένα υψηλότατο επιχειρηματικό προφίλ στην αγορά- παράλληλα βέβαια με την κύρια γκάμα των προϊόντων και υπηρεσιών της. Η εταιρία έχει συνάψει σύμβαση πενταετούς συνεργασίας με την WFP του ΟΗΕ, στο πλαίσιο προγράμματος με την επωνυμία "Moving the World", και διατηρεί 50μελή ομάδα άμεσης επέμβασης (σε ένα 48ωρο) σε περιπτώσεις φυσικών και άλλων καταστροφών, η οποία έχει ως αντικείμενο τον επισιτισμό πληθυσμιακών ομάδων που πλήττονται από τις παραπάνω καταστροφές, χρησιμοποιώντας ιδιόκτητα αεροσκάφη. Επιπλέον, διεξάγει παγκόσμια πλήθος επιμορφωτικών σεμιναρίων με αντικείμενο την σωστή οργάνωση του δικτύου παροχής επισιτιστικής βοήθειας. Πέρσι, δημιούργησε άλλο ένα project με την ονομασία “Planet Me”, με αντικείμενο την μείωση των εκπεμπόμενων ρύπων. Πρακτικός άνθρωπος ων, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας, Πέτερ Μπάκερ πούλησε πρόσφατα το ιδιωτικό του τζετ, αντάλλαξε την Πόρσε του με υβριδικό αυτοκίνητο (το οποίο οδήγησε από το Άμστερνταμ μέχρι το Νταβός, αντί να πάρει το αεροπλάνο), και εφοδίασε τα διευθυντικά του στελέχη με πανάκριβα συστήματα τηλεδιασκέψεων τελευταίας τεχνολογίας- τα οποία πλήρωσε από την περικοπή των εξόδων αεροπορικών μετακινήσεων κατά 20%, ενώ διατείνεται ότι μένουν ακόμη πολλά να γίνουν.
Σε κάποια πολύ διστακτικότερα βήματα προχώρησε πρόσφατα και η General Electric, αλλά δεδομένου του μεγέθους της εταιρίας αυτά δεν μπορεί παρά να είναι σημαντικά.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, μπορούμε να διακρίνουμε τις εταιρίες σε αυτές που πουλούν κακό “κοινωνικό προϊόν” ή υποβαθμισμένο ποιοτικά για λόγους ανεξάρτητους από τη θέλησή τους, η πετυχημένο και σωστά πλασαρισμένο. Όμως, δεν θα βρούμε πλέον μεγάλη εταιρία η οποία αδιαφορεί για την προσφορά τέτοιου προϊόντος, παρά μόνο ελάχιστες, και με εντελώς εξειδικευμένο αντικείμενο δραστηριοτήτων. Το “γιατί” είναι πρώτα η προσδοκία των αυξημένων κερδών, αλλά όχι μόνο αυτή. Ένας παράγοντας είναι και η ίδια η καλή εικόνα της εταιρίας, σε ένα περιβάλλον, όπου ο κρατικός έλεγχος έχει γίνει σαφώς εντονότερος, μετά από τα σκάνδαλα τύπου Enron και ο ζήλος που επιδεικνύουν αρκετοί μη κρατικοί οργανισμοί να εκθέτουν τα κακώς κείμενα των πολυεθνικών. Πρόσφατη έρευνα κατέδειξε ότι το 95% των διευθυντών των μεγάλων πολυεθνικών πιστεύει ότι η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών αναμένει πλέον υψηλότερη κοινωνική ευαισθησία από αυτές, σε σύγκριση με 5 χρόνια πριν.


Ελλιπής ενημέρωση των καταναλωτών
Οι πρακτικές των εταιριών εξαρτώνται άμεσα και από τις απαιτήσεις του καταναλωτή. Σε πρόσφατη έρευνα (2007) της Marks & Spencer μεταξύ 25.000 Βρετανών καταναλωτών, το ποσο-στό αυτών που δεν ενδιαφέρονται για “πράσινες” αγορές ήταν 24%. Από τους υπόλοιπους, οι περισσότεροι (38%) ενδιαφέρονταν αορίστως, αλλά χωρίς να πιστεύουν ότι οι επιλογές τους μπορούν να αλλάξουν κάτι στην αγορά, ένα 27% προτιμούσε τα “πράσινα” προϊόντα, εφόσον αυτά δεν συνεπάγονταν σημαντικές παραχωρήσεις σε τιμή και ανέσεις, ενώ ένα 11% ήταν συστηματικοί αγοραστές τέτοιων προϊόντων. Είναι όμως γεγονός ότι η μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών δεν είναι επαρκώς ενημερωμένη, ενώ τα πράγματα γίνονται χειρότερα και από τις παραπλανητικές ετικέτες των πράσινων προϊόντων: Μία άλλη πρόσφατη έρευνα στην Β. Αμερική έδειξε ότι από 1.018 “πράσινα” προϊόντα που ελέγχθηκαν, οι συσκευασίες τους, χωρίς να ισχυρίζονται ψευδή δεδομένα, δεν ήταν απόλυτα ειλικρινείς για κανένα από αυτά! Επιπλέον, είναι φανερό ότι ο μέσος καταναλωτής θα εξακολουθήσει να ψωνίζει το φθηνό προϊόν, αδιαφορώντας εν πολλοίς για το υλικό κατασκευής του ή συσκευασίας του, θα εξακολουθήσει να αγοράζει το δελεαστικά πλασαρισμένο προϊόν χωρίς να εμβαθύνει ιδιαίτερα στο ποιόν του, όπως επίσης και ότι δεν θα φανεί πρόθυμος να αναζητήσει το πράσινο προϊόν μακριά από τον τόπο κατοικίας του. Το έργο των εταιριών οι οποίες προτίθενται να πουλήσουν πράσινα προϊόντα στην παραπάνω μεγάλη ομάδα καταναλωτών, είναι φανερά πολύπλοκο και δυσχερές.
Και βέβαια, εκτός από τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, εμπλεκόμενοι είναι και οι επενδυτές. Περίπου το 11% των τοποθετήσεων των “επαγγελματικών” χαρτοφυλακίων στις Η.Π.Α. σήμερα, εμπεριέχει και ένα στοιχείο κοινωνικής ευαισθησίας, ενώ μεγάλες επενδυτικές τράπεζες όπως, η Goldmann Sachs και η UBS περιλαμβάνουν πλέον στις έρευνές τους στοιχεία περιβαλλοντολογικά, κοινωνικά και κυβερνητικά. Αληθεύει όμως ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη με καχυποψία ή ακόμη και ως παράγοντα μείωσης των κερδών τους, τα οποία είναι και το μόνο ζητούμενο. Περισσότερο από τους επενδυτές ενδιαφέρονται σαφώς οι ίδιοι οι υπάλληλοι των εταιριών, και πολλοί από αυτούς εκτιμούν ότι η αυξημένη κοινωνική ευθύνη των εταιριών τους, τούς κάνει, πέρα από υπερήφανους, και πιο αποδοτικούς στην εργασία τους. Μία (σχετικά μικρή) μερίδα από αυτούς τους υπαλλήλους, διατείνεται ότι θα προτιμούσε να παραμείνει στην θέση της στην “πράσινη” εταιρία, παρά σε κάποιο “μη πράσινο” ανταγωνιστή με κάποιες επιπλέον απολαβές.


Κοινωνική ευθύνη στις αναδυόμενες αγορές
Πρωτοβουλίες κοινωνικής ευαισθησίας συναντώνται όχι μόνο στις αναπτυγμένες χώρες, αλλά και στις μεγαλύτερες αναπτυσσόμενες αγορές. Το ενδιαφέρον στην Κίνα παρουσιάζεται αυξη-μένο, αλλά τα πράγματα δυσχεραίνουν εκεί από την ανυπαρξία Μη Κυβερνητικών Οργανισμών ελέγχου, καθώς και από την πενία των κινήτρων που παρέχονται από την κυβέρνηση. Πάντως ορισμένες από τις εταιρίες, και κύρια αυτές που εμπλέκονται άμεσα με χώρες όπου η κοινωνική ευθύνη είναι ανεπτυγμένη, έχουν προχωρήσει στη λήψη ανάλογων μέτρων και αποφάσεων, ενώ κάποιες από αυτές έχουν προχωρήσει και στην έκδοση σχετικών ενημερωτικών φυλλαδίων- κατά κανόνα ιδιαίτερα καλαίσθητων, αλλά και φτωχών σε περιεχόμενο...
Στην Ινδία, πέρα από την παραδοσιακή φιλανθρωπία που ανέκαθεν αποτελούσε βασικό στοιχείο της ινδικής κουλτούρας, μεγάλες εταιρίες όπως, η Tata δημιούργησαν πρόσφατα προγράμματα (μάλλον αποσπασματικά) παροχής βασικής παιδείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Επί του παρόντος πάντως, δεν υπάρχει κάποια αξιόλογη πρωτοβουλία για την βελτίωση των ιδιαίτερα κακών συνθηκών εργασίας στην ινδική αγορά.
Στην Βραζιλία, 1.300 μικρές και μεγάλες εταιρίες δημιούργησαν λόμπι με την επωνυμία Ethos, το οποίο έχει ως αντικείμενο την προώθηση περιβαλλοντικών και κοινωνικών πρωτοβουλιών τόσο στην επιχειρηματική, όσο και στην δημόσια ζωή της χώρας. Σε αντιδιαστολή, το “πράσινο” ενδιαφέρον στους ρωσικούς επιχειρηματικούς κύκλους είναι μέχρι σήμερα εξαιρετικά περιορισμένο.
Δεδομένου ότι η απλή εισαγωγή πρακτικών και μέτρων από τις αναπτυγμένες χώρες στις αναπτυσσόμενες δεν είναι ενδεδειγμένη, καθώς αυτά έχουν διαμορφωθεί, λαμβάνοντας υπόψη πολύ διαφορετικά δεδομένα, εδώ και κάποια χρόνια καταβάλλεται συστηματική προσπάθεια για την τυποποίηση της Κοινωνικής Ευθύνης. Ο ειδικός σύμβουλος του ΟΗΕ John Ruggie έχει αναλάβει από το 2005 το επίπονο έργο της σύστασης των σχετικών οδηγιών, οι οποίες αναμένεται να ανακοινω-θούν τον ερχόμενο μήνα. Επιπλέον, πέρα από τις γνωστές προδιαγραφές ISO 14001 (για το περιβάλλον) και SA 8000 (για τα ανθρώπινα δικαιώματα), ένα καινούργιο σύνολο κανόνων για την κοινωνική ευθύνη, το ISO 2600, βρίσκεται στο στάδιο της επεξεργασίας. Αλλά φυσικά είναι γνωστό ότι ελάχιστοι καταναλωτές δίνουν ιδιαίτερη σημασία στις τυποποιήσεις των προϊόντων, ενώ το αρμόδιο όργανο του ΟΗΕ, όπως άλλωστε και η συντριπτική πλειονότητα των οργάνων του, δεν είναι κάτι περισσότερο από μηχανισμός παραγωγής ευχολογίων.


Προς νέο, “κοινωνικό" επιχειρηματικό μοντέλο;
Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη είναι αναγνωρισμένο παιδί της Παγκοσμιοποίησης, η οποία ειρωνικά έχει επιτείνει, σε πολλαπλά επίπεδα, την πλειονότητα των προβλημάτων που το παιδί της καλείται να επιλύσει. Ο αρμόδιος διευθυντής του ΟΗΕ, Georg Kell είναι απόλυτα κατηγορηματικός: «έχουμε να κάνουμε με καθαρά οικονομικό, και όχι κοινωνικό φαινόμενο- και αν οι αγορές για κάποιο λόγο “κλείσουν”, αυτό θα σημαίνει αυτόματα και το τέλος της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης».
Με την προϋπόθεση ότι οι συνθήκες στην αγορά θα παραμείνουν στην σημερινή τους μορφή, το μέλλον της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης είναι ενδιαφέρον. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο βαθύπλουτος πρόεδρος της Microsoft, Bill Gates, ο οποίος τον ερχόμενο μήνα παραδίδει τα ηνία της εταιρίας του για να ασχοληθεί με τις φιλανθρωπικές του δραστηριότητες, τις οποίες φιλοδοξεί να αναπτύξει σε αυτοδύναμη επιχείρηση- η οποία θα αποδίδει προϊόν της τάξης των 3 δισ. δολαρίων ετήσια από τον ερχόμενο χρόνο. Και, εκτός από τον κ. Microsoft, αναμένεται και άλλοι επιχερηματίες της ίδιας κατηγορίας να προσφέρουν στο μέλλον αυτό το ενδιαφέρον νέο προϊόν της “Καπιτα-λιστικής Φιλανθρωπίας”. Τα πλεονεκτήματα είναι αρκετά: Η επιχείρηση θα είναι συγκεντρωμένη στο κυρίως προϊόν, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει σήμερα, δεν θα υπάρχει ο φόβος της απώλειας κερδών των μετόχων αφού δεν προβλέπεται (προς το παρόν τουλάχιστον...) η μετοχοποίηση αυτών των εταιριών, το ενδιαφέρον θα είναι επικεντρωμένο στα πραγματικά αποτελέσματα και όχι στην εικόνα που βγαίνει προς τα έξω, και (ενδεχόμενα) θα δοθούν και κάποια μαθήματα στις εταιρίες που θα εξακολουθούν να προσφέρουν το “παραδοσιακό προϊόν” της κοινωνικής ευθύνης. Μακροπρόθεσμα, υπάρχει μάλιστα το ενδεχόμενο να επηρεαστεί το γενικότερο επιχειρηματικό μοντέλο που ισχύει σήμερα, σε βαθμό που η Κοινωνική Ευθύνη όπως την εννοούμε σήμερα να χάσει το νόημά της, αφού αυτή θα έχει ενσωματωθεί στην τυπική επιχειρηματική πρακτική (ή, όπως χαριτολογώντας δήλωσε ο υπεύθυνος μεγάλης εταιρίας για την Κοινωνική Ευθύνη, «η δουλειά μου στην εταιρία είναι να εξασφαλίσω ότι στο μέλλον θα μείνω άνεργος»).
Η εικόνα βέβαια απέχει πολύ από τα ισχύοντα σήμερα, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι στερεότυπα. Ένας πρόεδρος η διευθύνων σύμβουλος με πίστη και προσήλωση στην Κοινωνική Ευθύνη, ένας αρμόδιος διευθυντής που οργανώνει και προωθεί το κοινωνικό προϊόν και ένα Δ.Σ. που προχωράει στην λήψη στρατηγικών αποφάσεων, και εξασφαλίζει ότι το κοινωνικό προϊόν που προσφέρεται είναι πραγματικό, και όχι διαφημιστική μπροσούρα. Όμως το σημαντικό είναι ότι η αρχή έχει γίνει, οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν χαραχθεί, τα καλά και κακά παραδείγματα έχουν γίνει γνωστά στην αγορά, και δεν μένει παρά να αφομοιωθούν και να εφαρμοσθούν με τον βέλτιστο τρόπο για το ευρύτερο συμφέρον.


 

  Περιεχόμενα
Editorial: Ουδέν κακόν, αμιγές καλού...
Επενδύσεις - Προτάσεις αγοράς
Στιγμές από τη Σοφοκλέους
Αφιέρωμα: Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη
Αφιέρωμα Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη - Cradle-to-Cradle: A case study
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Η ΕΚΕ ως εργαλείο του Μάρκετινγκ
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Γέφυρα Α.Ε.
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - go natural
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - H κοινωνική αξία τρέφει και την εμπορική
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Χάλυψ / Italcementi
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - BNP Paribas
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Η συμβολή της έρευνας στην ανάπτυξη της ΕΚΕ
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Amita Motion - Ίδρυμα Λεβέντη
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθήνη - ΟΤΕ:«365 ημέρες προσπαθούμε για το καλύτερο»
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Wind: Πολιτιστικό πρόγραμμα «¶γονη Γραμμή Γόνιμη»
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Aldemar: Το πρόγραμμα «Mare Verde»
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Τράπεζα Πειραιώς:Στρατηγική επένδυση η ΕΚΕ
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Ινστιτούτο Εταιρικής Ευθύνης:Ο Δείκτης CRI στην Ελλάδα
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Cisco: Η ΕΚΕ εφαλτήριο για την προστασία του Πλανήτη
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Coca-Cola:Δράση για Υγεία και Περιβάλλον
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Αύρα: "Ιt’s so easy being green"
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Pfizer Hellas: Για έναν κόσμο χωρίς ναρκωτικά
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - PricewaterhouseCoopers:Βράβευση υποτρόφων
Αφιέρωμα εταιρική κοινωνική ευθύνη - Elite: «Βήματα αισιοδοξίας»
Αφιέρωμα - Investment Banking
7η Διεθνής Έκθεση Αυτοκινήτου - Γενεύη 2008
Ξένη Δημοσίευση - Η ελληνική οικονομία
Φάκελοι
¶ρθρο - Τι δείχνει η πρόσφατη κρίση στις χρηματιστηριακές αγορές
Θέμα - Κυπριακές ασφαλιστικές εταιρίες: Καλή χρονιά το 2007, αστάθεια για το 2008
¶ρθρο - Η αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Κίνα
Έρευνα - Αγορά καυσίμων: Μικρή κάμψη στις πωλήσεις πετρελαιοειδών το 2007
Ανασκόπηση για το Μήνα Απρίλιο του 2008
¶ρθρο - Η αγορά του κακάο
Στα ενδότερα της οδού Σοφοκλέους
Μάρκετινγκ & Επικοινωνία
Νέα της αγοράς
Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

 Όροι και προϋποθέσεις του site