Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιούλιος-Αύγουστος 2008                              

ΑΡΘΡΟ


Ποια είναι η αγορά
των παραγώγων προϊόντων καιρού


Τα Weather Derivatives βοηθούν τους συμμετέχοντες στην αγορά να προστατευθούν από την πιθανότητα μεταβολής της ζήτησης για συγκεκριμένα εμπορεύματα.



Του Νικόλαου Ηρ. Γεωργιάδη


Η αγορά των παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων καιρού (Weather Derivatives) ξεκίνησε το έτος 1997 όταν η τότε ακμάζουσα εταιρία Enron πραγματοποίησε την πρώτη της συναλλαγή επάνω σε ανεπίσημη πλατφόρμα (over the counter). Η συναλλαγή είχε επινοηθεί για την ανάγκη προστασίας μιας εταιρίας κοινής ωφέλειας από τους κίνδυνους που επιφύλασσε η μεταβολή των καιρικών συνθηκών, καθώς τα λειτουργικά έσοδα της εν λόγω εταιρίας συσχετίζονταν με τις μετεωρολογικές εναλλαγές.


Τα υποκείμενα στοιχεία
Η πληρωμή για ένα παράγωγο προϊόν καιρού πραγματοποιείται με βάση τις συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες που λαμβάνουν χώρα σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι πρώτες συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν σχετίζονταν με τις θερμοκρασίες περιβάλλοντος, ενώ λίγες ήταν οι συναλλαγές οι οποίες στοιχημάτιζαν εάν θα έβρεχε ή αν θα χιόνιζε σε μια περιοχή. Παράλληλα στις πρώτες συζητήσεις δημιουργίας τέτοιων προϊόντων συμπεριλήφθηκε ο σχεδιασμός προϊόντων που σχετίζονταν με τις βαρομετρικές πιέσεις αλλά και τις ταχύτητες των ανέμων.



Παράγωγο συμβόλαιο θερμοκρασίας
Σε ένα τέτοιο συμβόλαιο συμμετέχουν δύο μέρη καθένα εκ των οποίων επιθυμεί να αναχαιτίσει το ρίσκο του σε σχέση με τις θερμοκρασίες που θα επικρατήσουν σε συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς. Έτσι η τελική εκκαθάριση της συναλλαγής (πληρωμή του συμβολαίου) θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των ημερών υψηλών θερμοκρασιών (heating degree days – HDD) έναντι του αριθμού των ημερών χαμηλών θερμοκρασιών (cooling degree days – CDD). Το HDD είναι ο αριθμός των βαθμών που η μέση θερμοκρασία μιας ημέρας υπολείπεται τους 65 βαθμούς Fahrenheit, ενώ το CDD είναι ο αριθμός των βαθμών που η μέση θερμοκρασία μιας ημέρας υπερβαίνει επίσης τους 65 βαθμούς Fahrenheit. Για παράδειγμα μια ημέρα με μέση θερμοκρασία της τάξεως των 43 βαθμών θα μετρούσε ως 65-43=22 HDDs. Ενώ μια ημέρα με μέση θερμοκρασία της τάξεως των 80 βαθμών θα μετρούσε ως 80-65=15 CDDs. [Η μέση θερμοκρασία αφορά στη μέση τιμή μεταξύ της χαμηλότερης και της υψηλότερης θερμοκρασίας μιας ημέρας.] Για την εκκαθάριση μιας συναλλαγής σε αυτήν την περίπτωση θα αθροίζονταν τα HDDs ή τα CDDs για τη διάρκεια ενός μήνα ή ακόμη και μιας μεγαλύτερης περιόδου.
Ας υποθέσουμε λοιπόν την ακόλουθη συναλλαγή: Ως αντισυμβαλλόμενο μέρος θεωρούμε μια εταιρία φυσικού αερίου, της οποίας η πλειοψηφία των εσόδων δημιουργούνται από την πώληση φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται ως μέσο θέρμανσης το χειμώνα. Ας υποτεθεί επίσης ότι για τη σεζόν 2007-2008 υπάρχουν προβλέψεις καιρού ότι ο χειμώνας θα αποδειχθεί ηπιότερος έναντι του σύνηθες επιπέδου. Στην περίπτωση αυτή, η εταιρία φυσικού αερίου είναι ευνόητο ότι θα επιζητά ένα μέσο αναχαίτισης του κινδύνου που διατρέχουν οι πωλήσεις στη συγκεκριμένη περίοδο εάν πράγματι οι καιρικές συνθήκες του χειμώνα αποδειχθούν ηπιότερες σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να καταλωθούν χαμηλότερες ποσότητες φυσικού αερίου από τους πελάτες της.
Για το λόγο αυτό, υποθέτουμε ότι η εταιρία φυσικού αερίου προχωρά σε συναλλαγή τύπου HDD Colar με μια εταιρία γενικής ενέργειας η οποία έχει διαφορετικές προσδοκίες για την εν λόγω περίοδο, συναλλαγή η οποία βασίζεται στα HDDs που θα υπολογισθούν για όλη την εξεταζόμενη σεζόν 2007-2008. Στο πλαίσιο αυτό η εταιρία φυσικού αερίου αγοράζει ένα HDD floor (put) με τιμή εξάσκησης τις 5.000 HDDs και προκειμένου να χρηματοδοτήσει την αγορά αυτή, πωλεί στην εταιρία γενικής ενέργειας ένα HDD ceiling (call) με τιμή εξάσκησης τα 5.650 HDDs. Για να γίνει πιο αντιληπτή η λογική πίσω από αυτή τη συναλλαγή, αναφέρεται ότι μια συνηθισμένη περίοδος χειμώνα στην περιοχή που εξυπηρετεί η εταιρία φυσικού αερίου αφορά σε 5.300 HDDs (δηλαδή οι μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες των 65 βαθμών και το άθροισμα των μέσων θερμοκρασιών όλων των ημερών εξάγει 5.300 HDDs).
Συνεπώς η εταιρία φυσικού αερίου προσπαθεί να εξασφαλισθεί μέσω μιας τιμής εξάσκησης (5.000 HDDs) που είναι αρκετά χαμηλότερη από τη μέση επίδοση (5.300 HDDs) των καιρικών συνθηκών στην περιοχή της. Η μονάδα πληρωμής (tick value) συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο μερών σε 6.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι εάν η θερμοκρασία το χειμώνα ήταν ηπιότερη (οι μέσες θερμοκρασίες ήταν κάτω από 65 βαθμούς αλλά όχι πολύ χαμηλότερα από αυτό το επίπεδο) με αποτέλεσμα να αθροισθούν λιγότερα HDDs στην εξεταζόμενη περίοδο, τότε η εταιρία γενικής ενέργειας θα πλήρωνε 6.000 ευρώ την εταιρία φυσικού αερίου για καθένα λιγότερο HDD κάτω από το επίπεδο εξάσκησης των 5.000 HDDs του floor (put).
Αντιθέτως, η εταιρία φυσικού αερίου θα πλήρωνε την εταιρία γενικής ενέργειας 6.000 ευρώ για καθένα περισσότερο HDD πάνω από το επίπεδο εξάσκησης των 5.650 HDDs του ceiling (call). Οι δύο πλευρές επίσης συμφωνούν να θέσουν ένα μέγιστο όριο στο ποσό που θα πληρωθεί στην εκκαθάριση της συναλλαγής μέχρι το επίπεδο των 2 εκατ. ευρώ. Τελικά η περίοδος 2007-2008 αποδείχθηκε θερμότερη από το κανονικό επίπεδο με αποτέλεσμα η εταιρία φυσικού αερίου να λάβει από την εταιρία γενικής ενέργειας 1,2 εκατ. ευρώ (6.000 ευρώ επί 200 HDDs καθώς αθροίσθηκαν συνολικά 4.800 HDDs).

Σε τί διαφέρουν τα παράγωγα καιρού
Οι διαφορές αυτών των προϊόντων με τα παραδοσιακά εμπορεύματα γίνεται συνεπώς κατανοητή: Από την μια πλευρά, τα εμπορεύματα βοηθούν τους επενδυτές να αναχαιτίσουν τον κίνδυνο έναντι της μεταβλητότητας των τιμών τους και από την άλλη, τα παράγωγα προϊόντα καιρού βοηθούν τους συμμετέχοντες να προστατευθούν από την πιθανότητα μεταβολής της ζήτησης για το αντίστοιχο εμπόρευμα. Επίσης, έμμεσα, τα παράγωγα προϊόντα καιρού αντιμετωπίζουν και τον κίνδυνο της τιμής καθώς προστατεύουν τα έσοδα των εταιριών που πραγματοποιούν τέτοιου είδους συναλλαγές.
Έχουν όμως διαφορές και με τα ασφαλιστικά προϊόντα, καθώς τα τελευταία παρέχουν στους κατόχους τους τη δυνατότητα ασφάλισης απέναντι σε χαμηλής πιθανότητας να συμβούν γεγονότα (π.χ. πλημμύρες, κ.λπ.), ενώ τα παράγωγα καιρού αναχαιτίζουν τον κίνδυνο γεγονότων υψηλής πιθανότητας να συμβούν. Παράλληλα, το παραδοσιακό συμβόλαιο ασφάλισης αποζημιώνει τον κάτοχό του μόνο στην περίπτωση ύπαρξης αλλά και απόδειξης ζημιάς και μάλιστα μετά από γραφειοκρατική διαδικασία. Αντίθετα το παράγωγο καιρού επιτρέπει στον κάτοχό του τη δυνατότητα επίτευξης κέρδους χωρίς απαραίτητα να έχει προκληθεί κάποια ζημία και αναχαίτισης του κινδύνου μείωσης των εσόδων του σε μια συγκεκριμένη χρονιά.


Τελικά συμπεράσματα
Η αγορά των παραγώγων προϊόντων καιρού παραμένει σήμερα ένα ιδιαίτερα υποσχόμενο πεδίο δράσης για πολλούς από τους συμμετέχοντες σε αυτήν, όπως τις εταιρίες ενέργειας, τις ασφαλιστικές εταιρίες, τους χρηματιστές και τους άλλους μεσάζοντες. Ήδη σε αρκετές οικονομίες προσφέρονται κίνητρα δραστηριοποίησης και λήψης απλών ή πολυπλοκότερων θέσεων στην αγορά, ενώ η απελευθέρωση των χρηματιστηριακών αγορών ενδεχομένως να ενθαρρύνει τη διάδοση αυτού του είδους των παραγώγων προϊόντων σε ένα ευρύτερο φάσμα επενδυτών.

  Περιεχόμενα
Editorial: Ελληνική Κεφαλαιαγορά-Το μπαλάκι τώρα στην κυβέρνηση...
Επενδύσεις Προτάσεις Αγοράς
Στιγμές από τη Σοφοκλέους
Αφιέρωμα: Επενδυτικές Επιλογές
Συνέντευξη: Γιώργος Διαμαντόπουλος-Κεφάλαιο της General Union είναι οι άνθρωποί της
Αφιέρωμα: Banking Conference
Έρευνα:Πανελλαδική έρευνα της Stat Bank-Αυξήθηκε η κερδοφορία των ελληνικών βιομηχανιών
¶ρθρο:Ποια είναι η αγορά των παραγώγων προϊόντων καιρού
Φάκελοι
Αφιέρωμα:Χρηματιστήριο Κύπρου
Αφιέρωμα: Ελληνικά λιμάνια-Ανάπτυξη σε..."ξένα χέρια"
Euromoney: Αγορά άνθρακα
¶ρθρο: Εξελίξεις και προοπτικές στην παγκόσμια οικονομία
Επενδυτικά θέματα
Διεθνείς Αγορές Εμπορευμάτων
Στα ενδότερα της οδού Σοφοκλέους
Marketing & Επικοινωνία
Νέα της Αγοράς
Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

 Όροι και προϋποθέσεις του site