Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Σεπτέμβριος 2008                              

Τουρκία:
Σε διαρκή ανοδική πορεία
οι τραπεζικές χορηγήσεις


Παρά τις αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την κατάσταση της οικονομίας και την αβεβαιότητα που είχε προκαλέσει η πολιτική αστάθεια, οι τράπεζες εξακολουθούν να αναπτύσσουν τις δραστηριότητές τους στους τομείς της στεγαστικής και της καταναλωτικής πίστης, ενώ υπάρχει ακόμη μεγάλο δυναμικό προς αξιοποίηση και στον τομέα των πιστωτικών καρτών. Αδύναμο σημείο του συστήματος τα υψηλά επιτόκια.


Του Julian Marshall


Ενώ οι ανά τον κόσμο τραπεζίτες παλεύουν να αντεπεξέλθουν στις συνέπειες της κρίσης των sub-prime και ανασυντάσσουν τις δυνάμεις τους υποχωρώντας προς συντηρητικότερες πολιτικές, οι συνάδελφοί τους στην Τουρκία παραμένουν σε τροχιά περαιτέρω ανάπτυξης της ήδη ανθούσας δανειακής δραστηριότητάς τους.
Αυτό συνέβη ακόμη και στη διάρκεια της πολύμηνης πολιτικής κρίσης που προκλήθηκε από την αντίδραση του στρατιωτικού - δικαστικού πόλου της τουρκικής κοινωνίας έναντι της νέας πραγματικότητας, κατά την οποία τόσο η πρωθυπουργία όσο και η προεδρία της Δημοκρατίας κατέχονται από στελέχη του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, το οποίο θεωρείται ότι προωθεί ισλαμική ατζέντα και αντιστρατεύεται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους. Η δικαστική εκκρεμότητα, λοιπόν [που έληξε τον περασμένο μήνα], σε συνδυασμό με πολλές μαζικές διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης (η οποία, πάντως, κατέχει ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία) έκανε ξένους παρατηρητές της τουρκικής οικονομίας και αναλυτέρς οίκων αξιολόγησης να ανησυχούν για τις προοπτικές της. Ακόμη και αυτό το γεγονός, όμως, δεν ανέκοψε τη δυναμική του τραπεζικού τομέα, ο οποίος συνέχισε να αναπτύσσεται ακάθεκτος.
Ο Τανζού Γιουκσέλ, γενικός διευθυντής υπεύθυνος επενδυτών και διεθνών σχέσεων της Vakifbank, παρέχει μια καλή ένδειξη της υγείας του τραπεζικού τομέα, καθώς αναφέρεται στο σχεδιασμό της τράπεζάς του, που περιλαμβάνει το στόχο επέκτασης του δικτύου της, το οποίο αριθμεί ήδη 490 καταστήματα. «Αναπτύσσουμε το δίκτυο καταστημάτων μας με εντατικό ρυθμό», λέει. «Σκοπεύουμε να ανοίξουμε 100 νέα καταστήματα αυτό το έτος, ενώ το προσωπικό μας θα πληθύνει κατά 1.000 άτομα».
Κινητήρια δύναμη στην ανάπτυξη αυτή είναι η διαρκής άνοδος του τομέα καταναλωτικών χορηγήσεων, καθώς και των ενυποθήκων δανείων.


Νεαρή αγορά


Ο κύριος παράγοντας που τροφοδοτεί αυτή την άνθηση είναι ότι οι σχετικές δραστηριότητες είναι ακόμη πολύ νεαρές για την τουρκική αγορά. «Η ιστορία των δανείων λιανικής στη Τουρκία έχει ηλικία μόλις πέντε ή έξι ετών, οπότε κάνει ακόμη τα πρώτα βήματά της, αν μάλιστα συγκριθεί με τις ΗΠΑ ή την ΕΕ», λέει ο κ. Γιουκσέλ. «Παρά τον ταχύτατο ρυθμό ανάπτυξης, ειδικά στην περίοδο 2003-05, τα στεγαστικά δάνεια αντιπροσωπεύουν ακόμη μόλις το 4% του ΑΕΠ. Σε άλλες χώρες το μέγεθος είναι μέχρι και 10 φορές μεγαλύτερο. Αυτό, λοιπόν, συνιστά τον περισσότερο υποσχόμενο τομέα του τουρκικού τραπεζικού συστήματος».
Ο κ. Γιουκσέλ αναφέρει ότι ο τομέας δανείων της τράπεζας αναπτύχθηκε πέρυσι κατά 30%, ενώ και η φετινή πορεία δείχνει ότι μέχρι το τέλος του έτους η συνολική ανάπτυξή του θα κυμανθεί μεταξύ 25% και 30%.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Yapi Kredi Bank (YKB), Ταϊφούν Μπαγιαζίτ, λέει ότι και η τράπεζά του, επίσης, απολαμβάνει επιτυχίες στην αγορά: «Ο τομέας μας καταναλωτικών χορηγήσεων αναπτύσσεται με πολύ υγιή τρόπο, παρέχοντάς μας θετικά αποτελέσματα και ταχεία επέκταση του δικτύου μας».
Ο κ. Μπαγιαζίτ αναφέρει ότι η YKB αποδίδει καλύτερα από το μέσο όρο της τουρκικής τραπεζικής αγοράς σε πολλούς τομείς δραστηριότητας. Στο πρώτο τρίμηνο του έτους το χαρτοφυλάκιό της δανείων λιανικής (στεγαστικών, αυτοκινήτων, προσωπικών) αναπτύχθηκε κατά 19%. Οι στεγαστικές χορηγήσεις της αυξήθηκαν κατά 15% (έναντι 10% σε ολόκληρη την αγορά), ενώ τα δάνεια αυτοκινήτων κατά 7%. Το ταχύτερα αναπτυσσόμενο χαρτοφυλάκιό της ήταν αυτό των προσωπικών - καταναλωτικών δανείων, με ποσοστό αύξησης 31% (ένανατι 11% μέσης αύξησης στο σύνολο των τραπεζών).
Ο διευθύνων σύμβουλος της Akbank, Ζαφέρ Κουτλού, συμβάλλει στη ρόδινη εικόνα: «Η ανάπτυξη των καταναλωτικών δανείων τους πρώτους τρεις μήνες του έτους ήταν πολύ καλή», λέει. «Το σύνολο των καταναλωτικών δανείων που χορηγήσαμε αυξήθηκε από τα 90 στα 100 δισ. Νέες Τουρκικές Λίρες (56,65 δισ. ευρώ), ήτοι μία αύξηση 10%, η οποία σε ετήσια βάση μπορεί να φθάσει το 40%». Και για την Akbank, τα στεγαστικά δάνεια αποτελούν την ταχύτερα αναπτυσσόμενη δραστηριότητα.


Πιστωτικές κάρτες


Οι πιστωτικές κάρτες παρέχουν, επίσης, σημαντικές προοπτικές για τις τουρκικές τράπεζες. Ο κ. Γιουκσέλ της Vakifbank λέει: «Η στεγαστική πίστη θα είναι η ναυαρχίδα της ανάπτυξης του δανειακού χαρτοφυλακίου μας, με σημαντική υποστήριξη όμως από τα καταναλωτικά δάνεια γενικώς, καθώς και τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών».
Αναφέρει ότι η δυναμική ανάπτυξης του τομέα πιστωτικών καρτών καθίσταται εμφανής από το γεγονός της μικρής, μέχρι τώρα, διείσδυσης στο κοινό. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περί τις 36 εκατομμύρια πιστωτικές κάρτες στη χώρα, τις οποίες όμως κατέχει μικρό μόλις ποσοστό του συνολικού πληθυσμού, αφού κάθε κάτοχος διαθέτει τρεις ή τέσσερις κάρτες. Μόνο 12 εκατ. άτομα, λοιπόν, έχουν πιστωτικές κάρτες, ενώ το σύνολο του πληθυσμού της Τουρκίας ανέρχεται σε 72 εκατ. άτομα.
Με την προσδοκία να διεισδύσει δυναμικά στη συγκεκριμένη αγορά, η τράπεζα σχεδιάζει να καθιερώσει μία νέα κάρτα από κοινού με την YKB, ο τομέας πιστωτικών καρτών της οποίας τελεί υπό διαρκή ανάπτυξη. «Η ανάπτυξη του τομέα πιστωτικών καρτών, πάντως, αναπτύσσεται βραδύτερα από αυτόν των καταναλωτικών δανείων», λέει ο κ. Μπαγιαζίτ. «Το πρώτο τρίμηνο του έτους, η αύξηση των πιστώσεων μέσω καρτών ανήλθε σε 3% για την YKB».
Σε αναζήτηση του ονείρου


Ο κ. Μπαγιαζίτ λέει ότι υπάρχουν αρκετοί λόγοι στους οποίους οφείλεται η ανάπτυξη των εν λόγω δραστηριοτήτων: «στην πλευρά της ζήτησης: το αυξανόμενο εισοδηματικό επίπεδο, η αυξανόμενη γνώση του κοινού για τις δανειοληπτικές δυνατότητές του, καθώς και τα χαμηλά επιτόκια τους πρώτους δύο μήνες του έτους». (Από το Μάρτιο και μετά τα επιτόκια βαίνουν αυξανόμενα, λόγω πληθωριστικών πιέσεων και σφικτότερης νομισματικής πολιτικής εκ μέρους της Κεντρικής Τράπεζας).
Παρ’ όλα αυτά, λέει, η ανάπτυξη των χορηγήσεων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την πλευρά της ζήτησης. «Καινοτομίες των τραπεζών, ιδιαίτερα στον τομέα των καταναλωτικών δανείων, ραγδαία αναπτυσσόμενα δίκτυα καταστημάτων, κυρίως στις μικρού και μεσαίου μεγέθους πόλεις της Ανατολίας, καθώς και η εντεινόμενη έμφαση των τραπεζών στην καταναλωτική πίστη, επίσης συνετέλεσαν στην ανάπτυξη των χορηγητικών δραστηριοτήτων των τραπεζών τα τελευταία δύο χρόνια», είπε ακόμη ο κ. Μπαγιαζίτ.
Ο κ. Κουρτούλ της Akbank προσθέτει ότι η διείσδυση του καταναλωτικού δανεισμού στα νοικοκυριά είναι ακόμη μικρή. «Το ποσοστό των καταναλωτικών δανείων ως προς το ΑΕΠ είναι μόνο 20%, γεγονός που φανερώνει ότι υφίσταται σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης στο συγκεκριμένο τομέα της αγοράς», λέει.
Αναφορικά, δε, με την ανάπτυξη του τομέα ενυποθήκων δανείων, ο οποίος σήμερα αποτελεί το ένα τρίτο των συνολικών δανείων λιανικής, λέει ότι – όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες – οι Τούρκοι θέτουν σε προτεραιότητα την κατάκτηση του «ονείρου», που δεν είναι άλλο από την απόκτηση ιδιόκτητης στέγης. Το «όνειρο», λοιπόν, οδήγησε τη ζήτηση για ακίνητα σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. «Κάθε έτος το κοινό έχει ανάγκη 500.000 νέων κατοικιών, λόγω και της δημογραφικής ανάπτυξης», λέει ο κ. Κουρτούλ. «Το κύριο ζητούμενο των τουρκικών νοικοκυριών είναι η σταθερότητα, και τα στεγαστικά δάνεια βοηθούν στην επίτευξή της, όσο βεβαίως τα επιτόκια κυμαίνονται σε λογικά επίπεδα. Αυτό είναι το σημαντικότερο ζήτημα».
Πέραν των στεγαστικών δανείων, οι καταναλωτικές χορηγήσεις για άλλους σκοπούς επίσης αυξάνουν (κατά 65% το 2007). Οι Τούρκοι δανείζονται για να αγοράσουν λευκές οικιακές συσκευές και έπιπλα, αλλά και για να πάνε διακοπές, καθώς και – σε μικρότερο βαθμό – για να πάρουν αυτοκίνητο.


Ισχυρή χρηματοδοτική βάση


Λαμβανομένης υπόψη της δυσκολίας με την οποία οι ανά τον κόσμο τράπεζες εξασφαλίζουν τη δική τους χρηματοδότηση, επισημαίνεται ότι οι τουρκικές τράπεζες πλεονεκτούν σε αυτόν τον τομέα. Διαθέτοντας υγιή επίπεδα καταθέσεων έχουν πολύ μικρή ανάγκη αναζήτησης δανειακών κεφαλαίων στην παγκόσμια αγορά χρήματος.
«Προς το παρόν, οι τουρκικές τράπεζες δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερη δυσκολία στο να συγκεντρώσουν τα κεφάλαια που είναι απαραίτητα για την πιστωτική ανάπτυξή τους», λέει ο Μπαγιαζίτ. «Τόσο οι καταθέσεις όσο και ο διατραπεζικός δανεισμός, από το εσωτερικό και το εξωτερικό, αυξήθηκαν με υγιή τρόπο το πρώτο εξάμηνο του 2008».
Λέει ότι οι καταθέσεις στην Yapi Kredi Bank έχουν αυξηθεί κατά 14,1% από την αρχή του έτους (ενώ η μέση αύξηση στην αγορά ήταν 9,1%). «Η αύξηση των καταθέσεων ήταν σημαντική τόσο εκ μέρους ιδιωτών όσο και από εταιρικούς πελάτες», λέει. «Παράλληλα, τα κεφάλαια που οι τουρκικές τράπεζες άντλησαν από τράπεζες του εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 18,6%, την ίδια περίοδο, παρά τις ανηυσυχίες περί περιορισμένης ρευστότητας σε παγκόσμιο επίπεδο. Έτσι, μέχρι στιγμής δεν έχουμε αντιμετωπίσει ιδιαίτερη δυσκολία στην εξεύρεση κεφαλαίων είτε από το εσωτερικό είτε από το εξωτερικό».
Ο κ. Κουρτούλ της Akbank αναφέρει: «Οι αγορές χρήματος ακόμη μάς ανοίγουν τις πόρτες τους εύκολα. Δεν έχουμε πρόβλημα χρηματοδότησης. Οι καταθέσεις είναι η μεγαλύτερη πηγή για τις χρηματοδοτήσερις που παρέχουμε, ενώ δανειζόμαστε επίσης από τους συνήθεις διαύλους της διεθνούς χρηματαγοράς».
Η Garantibank δοκίμασε τα «διεθνή ύδατα», για λογαριασμό των τουρκικών τραπεζών, καθώς ανανέωσε το ύψους 600 εκατ. ευρώ χρέος της από το περασμένο έτος, με 67,5 μονάδες βάσης επί του Euribor. Αυτό, βεβαίως, σημαίνει ότι πλήρωσε premium σε σχέση με τις περυσινές 47,5 μβ. Το γεγονός, όμως, ότι το βιβλίο προσφορών υπερκάλυψε την προσφορά έδειξε ότι η ζήτηση για τουρκικά τραπεζικά ομόλογα παραμένει ισχυρή. Η Vakifbank ακολούθησε, επίσης, το παράδειγμα της Garanti, αναχρηματοδοτώντας τον περασμένο Ιούλιο το ύψους 700 εκατ. ευρώ χρέος της, που είχε συνάψει τον Ιούλιο του 2007,
Η Akbank, μεγαλύτερη σε κεφαλαιοποίηση τράπεζα της Τουρκίας, δεν φαίνεται να ανησυχεί υπέρμετρα εξ αιτίας της απόφασης της – μετόχου της – Citi να πωλήσει μετοχές της τράπεζας αξίας 400 δισ. ευρώ. Η Citi είχε αγοράσει το 20% της Akbank το 2006 έναντι 3,1 δισ. δολ.
Ο κ. Κουρτούλ λέει ότι η επένδυση της Citi είναι στρατηγική και σχολίασε την απόφαση ως εξής: «προσφάτως είπαν ότι οι στρατηγικές επενδύσεις της Citi θα γίνονται σε αναδυόμενες αγορές. Επομένως, η Citi απλώς πουλάει κάποιες συμμετοχές της στις ανεπτυγμένες αγορές, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις νέες επενδύσεις της στις αναδυόμενες».


Ανησυχίες για τα επιτόκια


Η εικόνα, όμως, σχετικά με τις τουρκικές τράπεζες, δεν είναι καθ’ όλα ανθηρή. Επιβραδυνόμενος ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας, υψηλός πληθωρισμός και υψηλά επιτόκια δεν μπορούν παρά να έχουν την επίδρασή τους στην αγορά.
«Τα υψηλά επιτόκια είναι ο κρίσιμος παράγοντας για την ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα, αλλά και για την ανάπτυξη της χώρας», λέει ο κ. Κουρτούλ. «Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, κυρίως, η μείωση του εσωτερικού χρέους είναι ζήτημα καθοριστικής σημασίας. Πρέπει να καταφέρουμε να έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα. Ακόμη και 3,5% θα ήταν ένα καλό ποσοστό, που θα οδηγούσε στη μείωση του δημόσιου χρέους».
Προβλέπει ότι τα επιτόκια θα αποκλιμακωθούν μέχρι το τέλος του έτους και ότι αυτό θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη. «Η εμπιστοσύνη είναι σημαντικός παράγοντας», λέει. «Πρέπει να είμαστε ικανοί να δανειζόμαστε από το εξωτερικό και να εκδίδουμε ευρω-ομόλογα. Οι ιδιωτικοποιήσεις θα συμβάλουν, επίσης, στη μείωση του δημόσιου χρέους. Οι φορολογικές και ασγφαλιστικές μεταρυθμίσεις πρέπει να συνεχισθούν. Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικονομικού προγράμματός της».
Γενικά, πάντως, ο κ. Κουρτούλ και οι συνάδελφοί του διατηρούν την εμπιστοσύνη τους στην τουρκική οικονομία και θεωρούν ότι η εμπιστοσύνη εκ μέρους των ξένων επενδυτών παραμένει επίσης ισχυρή. Καθώς τα επιτόκια θα μειώνονται και πάλι, οι τραπεζίτες δεν βλέπουν κανένα λόγο γιατί η δανειοδοτική άνθηση να μη συνεχισθεί.



Απόδοση στα ελληνικά:  Ανδρέας Αναστασίου


 

  Περιεχόμενα
Editorial
Επενδύσεις Προτάσεις Αγοράς
Στιγμές από τη Σοφοκλέους
Αφιέρωμα ΔΕΘ-Βόρεια Ελλάδα
Αφιέρωμα:Ιδιωτική Εκπαίδευση
Αφιέρωμα:Αγορά Ακινήτων
Αφιέρωμα:Corporate Banking
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ EUROMONEY - Τουρκία: Ανερχόμενη δύναμη στην εταιρική διακυβέρνηση
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ EUROMONEY - Τουρκία:Σε διαρκή ανοδική πορεία οι τραπεζικές χορηγήσεις
¶ρθρο - Ελληνική οικονομία: Ζητείται διέξοδος και ελπίδα
Έρευνα - Κλαδική μελέτη της ICAP:Σε ανοδική πορεία ο κλάδος διαμεταφορών
¶ρθρο - Επιχειρηματικό περιβάλλον:Ευκαιρίες και απειλές
Έρευνα RepTrak:Toyota, Google και Ikea oι πρωταθλητές στη φήμη
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ EUROMONEY: Η ατέλειωτη άνοιξη της αγοράς συναλλάγματος
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ EUROMONEY:Ραγδαία εξάπλωση του Private Equity* στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη
Ανάλυση
Στα ενδότερα της οδού Σοφοκλέους
Νέα της αγοράς
Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

 Όροι και προϋποθέσεις του site