Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Οκτώβριος 2008                              

EΠENΔYΣEIΣ ΠPOTAΣEIΣ AΓOPAΣ


ΕΠΙΑΣΕ ΤΟΠΟ Η ΕΥΡΩ-ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ


Οι αγορές είδαν με καλό μάτι την, έστω και λίγο καθυστερημένη, συντονισμένη και στιβαρή παρέμβαση των ηγετών των χωρών της Ευρωζώνης.


του Ανδρέα Αναστασίου


Στην έκτακτη σύνοδο κορυφής, οι Ευρωταγοί έστειλαν δύο σημαντικά μηνύματα.  Ότι:
1. Δεν θα αφήσουν καμία ευρωπαϊκή τράπεζα να καταρρεύσει,
2. Θα λάβουν σειρά μέτρων (εγγυήσεις διατραπεζικών αναχρηματοδοτήσεων, ενέσεις ρευστότητας, κ.ά.), ώστε το χρηματοπιστωτικό σύστημα να «ξεπαγώσει» και να ξαναμπεί σε όσο γίνεται πιο ομαλή τροχιά.
Οι ηγέτες της Ευρωζώνης, λοιπόν, υιοθέτησαν το σχέδιο που εισηγήθηκε ο εκτός Ευρωζώνης Βρετανός πρωθυπουργός, Γκόρντον Μπράουν, για μερικές κρατικοποιήσεις τραπεζών, συμμετοχή του Δημοσίου σε αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων πιστωτικών ιδρυμάτων, κρατική εγγύηση των διατραπεζικών δανείων, καθώς και στήριξη με διάφορους άλλους «διακανονισμούς».
Εξειδικεύοντας τις αποφάσεις της ευρωσυνόδου, οι εθνικές κυβερνήσεις ξεκίνησαν την αμέσως επόμενη στιγμή να ανακοινώνουν συγκεκριμένα μέτρα που θα ληφθούν σε κάθε χώρα. Στο πλαίσιο αυτό, ο Έλληνας πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι «η κυβέρνηση έχει έτοιμο σχέδιο εγγυοδοσίας των τραπεζών», ενώ ο υπουργός Οικονομίας ότι «η αντίδραση στην κρίση πρέπει να είναι ταχεία και άμεση με κύριο στόχο την προστασία των πραγματικών οικονομιών».


Πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα;


Οι ηγέτες της Ευρωζώνης, λοιπόν, έκαναν μάλλον το καλύτερο που μπορούσαν να κάνουν. Είναι αρκετό αυτό, όμως, για να λύσει το πρόβλημα; Ευλόγως, έρχονται στο μυαλό μας δύο επιφυλάξεις:
1. Από πού θα εξασφαλισθεί το κόστος των πακέτων στήριξης, ειδικά μάλιστα σε μία περίοδο πιστωτικής «παγωμάρας»;
2. Πόσο ισχυρά θα είναι τα σχετικά προγράμματα έναντι μιας κρίσης, που ήδη έχει δείξει πολύ απειλητικά τα «δόντια της»;
Το ίδιο ευλόγως, μάλλον, προκύπτουν και οι απαντήσεις:
1. Η αναφορά σε τεράστια κονδύλια εγγυήσεων που αναλαμβάνουν οι κυβερνήσεις, γίνεται με τη λογική των ασφαλιστικών εταιριών: κανείς δεν περιμένει ότι το σύνολο των τραπεζών θα αθετήσει το σύνολο των υποχρεώσεών του. Άρα τα τεράστια αυτά ποσά μάλλον δεν θα χρειασθούν ποτέ. Τουλάχιστον εκεί φαίνεται να ποντάρουν αυτοί που τα υπόσχονται, υπολογίζοντας και τη σπουδαιότητα του ψυχολογικού παράγοντα στις αγορές.
2. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι οι κρατικές «ενέσεις» θα μεταμορφώσουν την «κόλαση» σε «παράδεισο». Θεωρείται, όμως, ότι θα δημιουργήσουν συνθήκες τέτοιες, ώστε το σύστημα να καταφέρει να σταθεί στα πόδια του και να επανέλθει στην ομαλότητα, αργά έστω, αλλά πάντως με ασφάλεια.


Κανείς δεν λέει, λοιπόν, ότι δεν θα συνεχισθούν οι «κραδασμοί», ότι δεν θα αναπροσαρμοσθούν κρατικοί προϋπολογισμοί, ότι δεν θα πληγεί περαιτέρω η πραγματική οικονομία. Ασφαλείς προβλέψεις, περί της έκτασης και της διάρκειας των επιπτώσεων της κρίσης στην Ελλάδα, δεν φαίνεται να μπορούν να γίνουν, υπό τις σημερινές ρευστότατες συνθήκες, κατά τις οποίες δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει η κάθε επόμενη μέρα.


Και ολίγη αισιοδοξία...


Βασική ελπίδα μας, βεβαίως, είναι ότι η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται εδώ που βρίσκεται κυρίως επειδή τα ξένα επενδυτικά κεφάλαια ρευστοποιούσαν κακήν – κακώς, για να ανταποκριθούν στο κύμα αιτήσεων ρευστοποίησης των επενδύσεών τους, που εκατομμύρια μεριδιούχοι έχουν υποβάλει. Καθώς επίσης στο κλίμα ανασφάλειας και απαισιοδοξίας, που οδήγησε την Σοφοκλέους στην επενδυτική «προεξόφληση» του χειρότερου δυνατού σεναρίου.
Ακόμη και αν όσα έπονται, όμως, έχουν λίγο – πολύ προεξοφληθεί, ενδεχόμενες νέες εξελίξεις, έστω και εκτός των συνόρων της μικρής μας χώρας, μπορεί να πιέσουν κι άλλο τις τιμές στο ΧΑ, οπότε οι επενδυτές οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Ταυτόχρονα, πάντως, να προσπαθούν να εκτιμήσουν πότε θα έχουμε «πιάσει πάτο», οπότε πολλά από τα «τσακισμένα» χαρτιά της Σοφοκλέους θα αποτελούν πραγματικά μεγάλες ευκαιρίες. Και για να κλείσουμε με μια ηλιαχτίδα αισιοδοξίας, ας υπογραμμίσουμε ότι, αυτές τις μέρες, σημαντικοί insiders των εισηγμένων στο ΧΑ προβαίνουν σε αγορές μετοχών των εταιριών τους...



ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ:
ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΚΑΤΡΑΚΥΛΑ, ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ;


Το σύνολο των μετοχών κατρακυλά και οι αγοραστές πουλάνε σαν να μην υπάρχει αύριο. Είναι περιττό λοιπόν σε περιόδους κρίσης να εστιάζουμε στα θεμελιώδη; Μάλλον όχι, προκειμένου να ποντάρουμε σε υψηλές αποδόσεις όταν η σκόνη της κρίσης θα κατακάτσει…


του Στέφανου Κοτζαμάνη


Είναι μάλλον περιττό σε μια περίοδο έντονης κρίσης –και μάλιστα παγκοσμιοποιημένης- να μιλάμε για υποτιμημένες και υπερτιμημένες μετοχές: όλες πέφτουν εξίσου. Οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές ρευστοποιούν σαν να μην υπάρχει αύριο (για το μόνο που ενδιαφέρονται πολλοί από αυτούς είναι απλά και μόνο να αντλήσουν λίγο ρευστά διαθέσιμα), οι εγχώριοι θεσμικοί πουλάνε επειδή αντιμετωπίζουν εκροές κεφαλαίων και οι Έλληνες μικροεπενδυτές –όσοι έχουν απομείνει- πουλάνε και αυτοί κατατρομαγμένοι…
Στις τράπεζες, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος των P/E διαμορφώνεται ιστορικά γύρω στο 11, όταν με βάση τις προβλέψεις των αναλυτών οι αντίστοιχοι δείκτες για τους μεγάλους ελληνικούς ομίλους κυμαίνεται μεταξύ του 4 και του 7, ανάλογα με την τράπεζα και τον επενδυτικό οίκο που εκπονεί την ανάλυση. Όσο και αν πέσουν οι κερδοφορίες των τραπεζών το 2009, οι τίτλοι θα παραμείνουν υποτιμημένοι.
Ωστόσο τι νόημα έχουν όλα αυτά, όταν οι επενδυτές φοβούνται ότι θα καταρρεύσει το σύστημα;
Σε αρκετές περιπτώσεις εμπορικών, κυρίως, εταιριών, αλλά και επιχειρήσεων από άλλους κλάδους (πχ Motor Oil, κ.λπ.), η μερισματική απόδοση με βάση τα διανεμηθέντα μερίσματα για την περσινή χρήση, υπερβαίνουν το 10% και φτάνουν έως και το 15%! Όσο και αν οι συγκεκριμένες εταιρίες διανείμουν το 2009 χαμηλότερο μέρισμα (μικρότερα κέρδη, ή απόφαση για ενίσχυση της ρευστότητας, ή τέλος επηρεασμός από την πρόσθετη φορολόγηση των μερισμάτων) οι σχετικές αποδόσεις θα παραμείνουν -στις πλείστες των περιπτώσεων- πολύ υψηλές και ανώτερες από τα επιτόκια των τραπεζικών καταθέσεων.
 Τι νόημα όμως μπορεί να έχει κάτι τέτοιο, όταν κάποιοι φοβούνται ότι οι τράπεζες θα «κλείσουν τις κάνουλες» του δανεισμού στις εμπορικές εταιρίες;
Οι εταιρίες επενδύσεων χαρτοφυλακίου (ΑΕΕΧ) διαπραγματεύονται με discount που στις πέντε εκ των οκτώ μετοχών του κλάδου κυμαίνεται από 34% έως και 54%! (Alpha Trust, Euroline, Global, Interinvest, Δίας).
Οι πλείστες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του real estate (Lamda Development, Pasal, Reads, κ.ά.) διαπραγματεύονται με discount γύρω ή και άνω του 50% σε σχέση με προβλεπόμενη την Καθαρή Αξία του Ενεργητικού (NAV) τους στις 31/12/2008.
Τι νόημα όμως έχει αυτό όταν κάποιοι φοβούνται ότι οι τιμές των ακινήτων θα γκρεμιστούν;
Μεγάλα πλήγματα στο ταμπλό έχουν δεχτεί και μετοχές εταιριών που μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα σταθερές, όπως για παράδειγμα οι μεγάλες κατασκευαστικές, οι οποίες έχουν εξασφαλισμένο υψηλό ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων για τουλάχιστον 3,5 χρόνια και σημαντικά κερδοφόρες παράπλευρες δραστηριότητες. Ενδεικτικά και μόνο, αναφέρεται η περίπτωση της Ελλάκτωρ που διαπραγματεύεται με μονοψήφιο δείκτη P/E και κάτω από τη λογιστική της αξία.
Τι νόημα όμως έχουν όλα αυτά, όταν κάποιοι έχουν αρχίσει να αμφιβάλλουν ότι λόγω της διεθνούς κρίσης θα μπλοκάρει η χρηματοδότηση των αυτοχρηματοδούμενων έργων;
Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν για πρώτη φορά στην ιστορία της Σοφοκλέους.
ΠΟΤΕ οι τράπεζες δεν διαπραγματεύονταν με τόσο χαμηλά P/E, που βασίζονταν μάλιστα σε λειτουργική κερδοφορία.
ΠΟΤΕ οι δείκτες μερισματικής απόδοσης δεν ξεπερνούσαν το 10%.
ΠΟΤΕ τα discount των ΑΕΕΧ και των εταιριών real estate δεν προσέγγιζαν ή και υπερέβαιναν ακόμη και το 50%.
ΠΟΤΕ…
Το ζήτημα ωστόσο έγκειται στο ότι για πρώτη φορά οι χρηματιστηριακές αγορές φοβούνται ακόμη και τον… ίσκιο τους. Το μόνο που βλέπουν μπροστά τους είναι κρίση και επιχειρηματικά θύματα. Αρνούνται να επενδύσουν ακόμη και στις πλέον «καθαρές επιχειρηματικές ιστορίες», ακόμη και στους πιο άξιους managers…
To μήνυμα, λοιπόν, είναι να μην κοιτάμε ούτε εμείς τις αποτιμήσεις; Κάθε άλλο. Όταν κατακάτσει η «σκόνη της κρίσης», η αγορά θα εστιάσει και πάλι στα θεμελιώδη, οπότε κάποιος που αγοράζει σήμερα ενδεχομένως να βγει πολλαπλά κερδισμένος, στο βαθμό φυσικά που το σύστημα ξεπεράσει την κρίση και που ο επενδυτικός τους ορίζοντας είναι μακροπρόθεσμος.


 


Οι πιο «αδύνατοι κρίκοι» του Χ. Α.


Ποιες εισηγμένες κινδυνεύουν περισσότερο να δουν τα κέρδη τους να ψαλιδίζονται σε περίπτωση που ενταθεί η κρίση – Το ταμπλό έχει ήδη προεξοφλήσει ένα τέτοιο σενάριο…


του Στέφανου Κοτζαμάνη


Ποιοι λοιπόν να είναι οι πλέον «αδύνατοι κρίκοι» της Σοφοκλέους σε περίπτωση που ενταθεί η διεθνής κρίση;
Πρώτα απ’ όλα οι τράπεζες. Όχι εμείς δεν πιστεύουμε ότι θα δούμε «λουκέτα» στην ελληνική τραπεζική αγορά, ούτε θεωρούμε ότι κινδυνεύουν οι τραπεζικές καταθέσεις. Υπάρχει όμως ένα μεγάλο αλλά… Το γεγονός ότι οι τράπεζες έχουν ήδη ξεκινήσει από τώρα και περικόπτουν τις δανειοδοτήσεις τους. Οι «κάνουλες» των κεφαλαίων μπορεί μεν να μην έχουν κλείσει οριστικά προς την πραγματική οικονομία, ωστόσο τα στοιχεία του τρίτου τριμήνου θα δείξουν μια σαφή επιβράδυνση. Μια επιβράδυνση που θα εντείνεται όσο περισσότερο η διεθνής κρίση θα κάνει πιο αισθητή την παρουσία της.
Για παράδειγμα λέγεται ότι σε μια καλή περίπτωση, οι χορηγήσεις μέσα στο 2009 θα αυξηθούν μόλις κατά 10% για το μέσο όρο των τραπεζών, γεγονός που σημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το σχετικό ποσοστό θα είναι πολύ χαμηλότερο. Ίσως όμως τα πράγματα να γίνουν ακόμη πιο δύσκολα…


Τα δυσμενή επακόλουθα


Άμεσο επακόλουθο αυτής της εξέλιξης είναι ότι τη μεγαλύτερη δυσχέρεια θα την έχουν στη συνέχεια, όσοι όμιλοι έχουν υψηλές δανειακές υποχρεώσεις. Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία το αν οι Όμιλοι αυτοί διαθέτουν ικανοποιητικούς δείκτες ρευστότητας, ή αν διαθέτουν θετικές ταμειακές ροές, κ.λπ. Μόνο και μόνο η ύπαρξη υψηλού δανεισμού αυξάνει σημαντικά το κόστος χρηματοδότησης, ενώ θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι στις πλείστες των περιπτώσεων, οι τράπεζες θα πιέσουν τις εταιρίες αυτές για να περιορίσουν τα ανοίγματά τους, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει κάποιες παρενέργειες…
Με προβληματισμό παρακολουθούν την κατάσταση, όσες εταιρίες δραστηριοποιούνται σε κλάδους, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από την πορεία της πιστωτικής επέκτασης. Για παράδειγμα, ας πάρουμε τις εταιρίες που παράγουν προϊόντα που σχετίζονται με την οικοδομή. Η μείωση του ρυθμού αύξησης των στεγαστικών δανείων αναμένεται να πλήξει ακόμη περισσότερο την οικοδομική δραστηριότητα, η οποία ήδη αναμενόταν σε μετριότατα επίπεδα, ακόμη και πριν από την ένταση της κρίσης.
Έτσι, οι τσιμεντοβιομηχανίες, οι εταιρίες προφίλ αλουμινίου, οι επιχειρήσεις κατεργασίας σιδήρου-χάλυβα, ξύλου, κ.ά. εντάσσονται στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Στο χώρο του λιανικού εμπορίου, η κρίση έχει ήδη «χτυπήσει την πόρτα». Οι επιπτώσεις από τη διεθνή κρίση έχουν ήδη γίνει ορατές στην πραγματική οικονομία: μέσα στο πρώτο επτάμηνο του 2008 o όγκος των λιανικών πωλήσεων αυξήθηκε μόλις κατά 0,2%, όταν η αντίστοιχη επίδοση του 2007 ήταν +3%. Όσο για το δείκτη οικονομικών προσδοκιών του ΙΟΒΕ στον κλάδο του λιανικού εμπορίου, αυτός μειώνεται συνεχώς από το Μάιο. Το Σεπτέμβριο έκλεισε στις 95,3 μονάδες, έναντι 96,9 τον Αύγουστο και έναντι 123,6 το Σεπτέμβριο του 2007…
Γενικότερα, οι έμποροι βλέπουν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό το μέλλον, καθώς αφ’ ενός η άνοδος των επιτοκίων θα περιορίσει τη διάθεση των καταναλωτών να αγοράσουν με πίστωση και αφ’ ετέρου, οι εκτιμήσεις των αναλυτών για το 2009 μιλούν για μια άνοδο του ΑΕΠ μόλις κατά 1,9%-2,0%, όταν κατά την τελευταία δεκαετία είχαμε συνηθίσει σε επιδόσεις που συνήθως κυμαίνονταν μεταξύ του 3,5% και του 4,5%.
To ζήτημα που τίθεται τώρα είναι το ποιοι από τους κλάδους του εμπορίου θα αισθανθούν εντονότερα την κρίση. Σύμφωνα με τους παράγοντες της αγοράς, θα πληγούν κυρίως οι εταιρίες που πουλάνε προϊόντα μέσης τιμής-ποιότητας, καθώς τόσο το «πάνω», όσο και το «κάτω» κομμάτι της αγοράς φαίνεται ότι θα επηρεαστούν σχετικά λιγότερο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, εταιρίες όπως η Jumbo, η Sprider, η Φουρλής (ΙΚΕΑ), κ.ά. συγκαταλέγονται στις πλέον ανθεκτικές…
Το επόμενο ζήτημα βέβαια που πρέπει να δούμε είναι το κατά πόσο όλα αυτά τα γνωρίζει το ταμπλό της Σοφοκλέους και φυσικά το κατά πόσο τα έχει ήδη προεξοφλήσει στα τρέχοντα επίπεδα τιμών. Η απάντηση είναι και τα γνωρίζει και τα έχει προεξοφλήσει. Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, η προεξόφληση είναι σαφώς επαχθέστερη σε σύγκριση με τα μέχρι τώρα ισχύοντα δεδομένα και μάλιστα επεκτείνεται και σε εταιρίες που φαίνεται να βρίσκονται στην «ασφαλή πλευρά του λόφου»…



 

  Περιεχόμενα
Editorial
Επενδύσεις Προτάσεις Αγοράς
Επιχειρηματικά Βραβεία ΧΡΗΜΑ - South-East Europe Investment Conference 2008
Αφιέρωμα: Asset Managemnet
Αφιέρωμα: Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη
Αφιέρωμα: Αμυντική Βιομηχανία
Αφιέρωμα: Αγορά Διαδικτύου
Επικαιρότητα
Φάκελοι
¶ρθρο: Προβλέπονται συγχωνεύσεις ευρωπαϊκών τραπεζών
Αποκλειστικότητα Euromoney - Πώς τα κατάφερε η Goldman Sachs:Στη διαχείριση κινδύνου "παίζει μπάλα" μόνη της
Αποκλειστικότητα Euromoney: Η κρίση των ακινήτων, γόνιμο έδαφος για τα Κρατικά Επενδυτικά Κεφάλαια
¶ρθρο: Η μετάβαση στα ΔΠΧΠ και η επίδρασή της στις εταιρίες του κλάδου τεχνολογίας του ΧΑ
Έρευνα της Stat Bank: ¶νω των 11 δισ. ευρώ ο τζίρος της αγοράς αυτοκινήτου
Έρευνα: Βιομηχανία "δύο ταχυτήτων" η ελληνική τουριστική αγορά
Επενδυτικά Θέματα
Στα ενδότερα της οδού Σοφοκλέους
Νέα της Αγοράς
Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

 Όροι και προϋποθέσεις του site