Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Νοέμβριος 2008                              

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ:EUROMONEY



Μια νέου τύπου «καθίζηση»
της παγκόσμιας αγοράς

τιτλοποιήσεων


Δανειολήπτες και δανειοδότες στεγαστικών δανείων νιώθουν εδώ και μήνες το «τσίμπημα» και τον «πόνο» μιας ανεπανάληπτης στεγαστικής κρίσης που ισοδυναμεί με την πιο θορυβώδη σύνθλιψη επενδυτικών προσδοκιών και αποδόσεων. 'Αραγε, θα υπάρξει ποτέ η πιθανότητα επιστροφής στις παλιές καλές ημέρες όταν οι τιτλοποιήσεις αποτελούσαν την κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας επενδυτικής αγοράς;


Του Dunkan Wood


Όταν το καλοκαίρι του 2007 άρχισαν να «παγώνουν» οι αγορές των στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ, η «δεξαμενή» της εξεύρεσης κεφαλαίων μέσω τιτλοποιήσεων άρχισε επίσης να περιορίζεται δραστικά. Προ της περιόδου κρίσης, περίπου το 40% των στεγαστικών δανείων και το 20% των εμπορικών δανείων χρηματοδοτούνταν από το κύμα των τιτλοποιήσεων. Στην Ευρώπη, οι χορηγήσεις δανείων προσαρμόστηκαν αναλόγως, καθώς και εκεί μειώθηκαν οι πηγές χρηματοδότησης. Ωστόσο, τα ερωτηματικά παραμένουν ως προς το κατά πόσο το στενόχωρο οικονομικό περιβάλλον θα συνεχίσει να υφίσταται στο μέλλον και εάν υπάρχουν αποθέματα κεφαλαίων ώστε να καλύψουν τη ζήτηση για νέα δάνεια ή ανανέωση παλαιότερων δανειακών συμβάσεων.
Όπως όλοι δείχνουν να πιστεύουν, πρόκειται για μια περίοδο χρηματοοικονομικών εξελίξεων που κανένας δεν έχει βιώσει ξανά στο κοντινό ή το μακρινό παρελθόν. Όλες οι προηγούμενες πιστωτικές κρίσεις στην παγκόσμια οικονομική ιστορία - ιδιαίτερα μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο - έλαβαν χώρα διότι συνήθως οι οικονομικές αρχές ή οι κεντρικές τράπεζες αύξαναν τα επιτόκια προκειμένου να περιορίσουν τη διάθεση χρήματος στις αγορές. Με άλλα λόγια, υπήρχε ρευστότητα στην αγορά, αλλά οι νομισματικές αρχές επέλεγαν να την περιορίσουν για μακροοικονομικούς ή άλλου είδους λόγους. Αυτή τη φορά, η πιστωτική κρίση προήλθε από πραγματική «ξηρασία» ρευστού χρήματος που άρχισε ξαφνικά από τις ΗΠΑ και απλώθηκε σε ολόκληρη τη διεθνή οικονομία. Σήμερα, οι προσπάθειες των οικονομικών αρχών σε διάφορα ανεπτυγμένα κράτη του κόσμου επικεντρώνονται στην εξισορρόπηση της ζήτησης για ρευστότητα και δάνεια με την πραγματική προσφορά που δυστυχώς ή ευτυχώς υπάρχει διεθνώς σήμερα.
Σε κάποιες περιπτώσεις, οι δανειοπάροχοι προχώρησαν ακόμη και στην κατάργηση συγκεκριμένων προϊόντων δανεισμού ή στην αύξηση των επιτοκίων για τη χορήγηση άλλων δανείων. Υπήρχαν τράπεζες ή άλλοι πιστωτικοί φορείς, οι οποίοι δάνειζαν ενδιαφερόμενους σε τέτοιο βαθμό που το κεφάλαιο του δανείου αποτελούσε το 125% της αξίας της κατοικίας για την αγορά της οποίας κατευθυνόταν το εν λόγω δάνειο. Αυτές οι «συνήθειες» άρχισαν λοιπόν να σταματούν ή στην καλύτερη περίπτωση να «κοστίζουν πολύ» για τους δανειολήπτες. Συνεπώς σήμερα, οι όροι και συνθήκες που αφορούν στη λήψη δανείων με όρους υψηλότερου κινδύνου είναι πλέον πολύ αυστηρότερες απ΄ ότι συνέβαινε στο παρελθόν.


Φταίει το φθηνό χρήμα;


Όπως παρατηρούν αρκετοί αναλυτές, το διαχρονικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί σε κάθε γωνιά των αγορών χρήματος και κεφαλαίου είναι σε ποιο βαθμό η εξασφάλιση κεφαλαίων από διάφορες πηγές είναι εκείνη που «ευθύνεται» για τηv ασύδοτη χορήγηση δανείων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σήμερα, ο καλλωπισμός που σκέπαζε τις πιστωτικές αγορές έχει αρχίσει να φεύγει και το υπόβαθρο φαίνεται να είναι ολοένα και πιο σαθρό.
Στη καρδιά της ανάπτυξης της αγοράς στεγαστικών δανείων στη Μ. Βρετανία -4ο τρίμηνο 2006- χορηγούνταν 125.000 νέα δάνεια κάθε μήνα για αγορά κατοικιών, επίπεδο που υποχώρησε σε 105.000 νέα δάνεια στα μέσα του 2007. Στη διάρκεια του 2008 και μετά τις εντεινόμενες πιέσεις στη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος, το επίπεδο αυτό υποχώρησε σε 64.000 νέα δάνεια σε μηνιαία βάση.
Αυτό το οποίο έκαναν πολλές επενδυτικές τράπεζες στο παρελθόν ήταν να δανείζουν αφειδώς χρήματα ανεξαρτήτως ρίσκου, και αμέσως μετά να μεταθέτουν το εν λόγω ρίσκο στους επενδυτές μέσω τιτλοποιήσεων. Αυτό ήταν εφικτό για αρκετά χρόνια όσο «κρατούσε» η αγορά ακινήτων, όταν όμως άρχισε να υποχωρούν οι τιμές των κατοικιών, τα προϊόντα αυτά άρχισαν να μην ενδιαφέρουν τους επενδυτές με αποτέλεσμα οι επενδυτικές τράπεζες να «φορτωθούν» τίτλους τους οποίους δεν γνώριζαν τι να κάνουν! Σήμερα πάντως ακόμη και αυτοί που απέμειναν να έχουν ρευστότητα και να δανείζουν, πραγματοποιούν τέτοιες κινήσεις με όρους αυστηρότερους σε σύγκριση με εκείνους του παρελθόντος.


Ευκαιρίες μέσα στην κρίση


Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από την κρίση, οι τράπεζες δάνειζαν το 85%-90% της αξίας των ακινήτων που επρόκειτο να αγορασθούν, ενώ σήμερα το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει σε 70%-80%. Παρομοίως, το καλοκαίρι του 2007, ένα επιτόκιο για τέτοιου τύπου δάνεια θα έφθανε τις 80-90 μονάδες βάσης πάνω από το Libor, ενώ σήμερα φθάνει τις 125 μονάδες βάσης πάνω από το επιτόκιο αναφοράς.
Το ευχάριστο γεγονός συνδέεται βέβαια με τη μικρή ζήτηση για δάνεια στον τομέα των Commercial Mortgage Backed Securities. Αυτό συμβαίνει διότι κατά τα τελευταία χρόνια, πολλοί δανειζόμενοι επέλεξαν να αναχρηματοδοτήσουν ή να αποπληρώσουν τα δάνειά τους εκμεταλλευόμενοι τα πτωτικά επιτόκια και την άνοδο των τιμών των ακινήτων. Οπότε σήμερα δεν υπάρχει τόσο μεγάλη ζήτηση δανείων και μάλιστα ευτυχώς που δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο με δεδομένη την περιορισμένη ρευστότητα που παρατηρείται στη διεθνή αγορά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών αναλυτών, κατά το έτος 2008, μόλις τα 17 δισ. δολάρια από τα συνολικά 730 δισ. δολάρια της παγκόσμιας αγοράς δανείων σταθερού επιτοκίου θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν. Βέβαια, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει ριζικά μετά από το έτος 2011, διότι τότε θα «έρθει» σημαντικό μέρος των δανείων στην παγκόσμια αγορά που θα αναζητεί αναχρηματοδότηση. Όμως και τότε, εάν η κρίση έχει στο μεγαλύτερο μέρος της ξεπερασθεί, οι δανειζόμενοι που θα έχουν ιστορικά δείξει ότι αποπληρώνουν με συνέπεια τα δάνειά τους, δεν θα έχουν πρόβλημα να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους.
Για κάποιους παίκτες στην αγορά όπως οι ασφαλιστικές εταιρίες και οι εμπορικές τράπεζες, η σημερινή κατάσταση ισοδυναμεί με καλύτερες ευκαιρίες για τη διενέργεια επιτυχών συναλλαγών. Με δικαιολογία την κρίση στην αγορά, αυτοί οι παίκτες μπορούν να επιλέξουν τα δάνεια εκείνα που μπορούν να αναχρηματοδοτήσουν, με τους καλύτερους ή ευνοϊκότερους όρους για τους ίδιους. Από την άλλη πλευρά όμως, όσον αφορά στους δανειζόμενους, τα δεδομένα είναι πολύ πιο δύσκολα. Ενώ παλαιότερα είχαν ρυθμίσει τα χρέη τους με βάση τα ιδιαίτερα χαμηλά επιτόκια, σήμερα που το κόστος του χρήματος αυξάνεται ραγδαία βρίσκονται στην επώδυνη θέση να αναχρηματοδοτήσουν τα δάνειά τους με ακριβότερους όρους.


Υποχώρηση των spreads


Στις 21 Απριλίου 2008, η Τράπεζα της Αγγλίας (η κεντρική τράπεζα της Μ. Βρετανίας) ανακοίνωσε ότι θα αποδεχόταν τιτλοποιήσεις στεγαστικών δανείων με αξιολόγηση ΑΑΑ ως εγγύηση για τη χορήγηση δανείων χαμηλού επιτοκίου. Παράλληλα ανακοίνωσε τη δημιουργία του Πλαισίου Ειδικής Ρευστότητας (Special Liquidity Scheme ή SLS) μέσω του οποίου σκόπευε να διοχετεύσει ρευστότητα ύψους 50 δισ. στερλινών στο τραπεζικό σύστημα της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, οι βρετανικές τράπεζες κατέφυγαν σε διάφορους οίκους αξιολόγησης χρεογράφων, προκειμένου να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που πρόσφερε το Πλαίσιο Ειδικής Ρευστότητας. Από την κινητικότητα αυτή προέκυψαν μέχρι και αιτήματα για τιτλοποιήσεις τύπου jumbo δηλαδή επιπέδου έως και 10 δισ. στερλινών.
Σύμφωνα με τον Διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας, κ. Μέρβιν Κινγκ, η δημιουργία αυτού του πλαισίου έγινε με σκοπό να χρηματοδοτηθεί η ρευστότητα των τραπεζών και να αποφευχθούν χρεοκοπίες χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοίνωσε ότι μόνο δάνεια που είχαν συναφθεί πριν από το έτος 2007, θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε αυτό το ειδικό πλαίσιο. Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση αυτή ήταν ότι η Τράπεζα της Αγγλίας δεν επιθυμούσε να προκαλέσει μαζική συρροή τραπεζών για σύναψη νέων δανείων και συναφών χρηματοδοτήσεων. Βέβαια η πολιτική της κεντρικής τράπεζας της Μ. Βρετανίας θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως συντηρητικότερη σε σύγκριση με τις πιο επιθετικές πολιτικές τόνωσης της ρευστότητας άλλων κεντρικών τραπεζών ανά τον κόσμο. Εδώ θα μπορούσε κάποιος να επιστρέψει εκ νέου στο αρχικό ερώτημα: Σε ποιο βαθμό θα μπορούσε η αγορά των τιτλοποιήσεων να ξαναζήσει «ημέρες δόξας» στο μέλλον;
Οι πιο αισιόδοξοι παρατηρητές θα μπορούσαν να αναφερθούν στην υποχώρηση των spreads (του εύρους επιτοκίων) που «χρεώνονται» τα RMBS (Residential Mortgage Backed Securities) και CMBS (Commercial Mortgage Backed Securities) κατά το τελευταίο διάστημα σε σχέση με το παρελθόν. Συγκεκριμένα τα spreads των CMBS έδειξαν να υποχωρούν από 185 σε 80 μονάδες βάσης μέσα σε διάστημα λίγων μηνών, ενώ στα CMBS τα spreads υποχώρησαν από 330 σε 150 μονάδες βάσης. Ακόμη όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις, τα spreads παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά με αποτέλεσμα να αποθαρρύνουν τους εκδότες να πραγματοποιήσουν συναλλαγές μεγάλου ύψους στην αγορά. Αρκετοί εκδότες θα ενδιαφέρονταν για spreads της τάξεως των 20-30 μονάδων βάσης, κάτι το οποίο για να συμβεί θα έπρεπε τα spreads των ΑΑΑ χρεογράφων να επαναλάβουν την πρόσφατη υποχώρησή τους. Μια αποδεκτή συναλλαγή, πάντως, θα μπορούσε να είναι η τιτλοποίηση δανείων με εύρος 125 μονάδων βάσης εάν το ομόλογο αξιολόγησης ΑΑΑ έδινε εύρος περίπου 100 μονάδων βάσης ή και ελαφρώς χαμηλότερο.


Περασμένα μεγαλεία...


Συμπερασματικά, παρά το «σκοτάδι» που έπεσε πάνω από την παγκόσμια αγορά δανείων καθώς και στα υποκείμενα στοιχεία τους που είναι τα ακίνητα, οι συναλλαγές πάνω σε RMBS και CMBS εξακολουθούσαν μέχρι πρόσφατα να δείχνουν ικανοποιητικές. Δεν έλειψαν όμως και οι υποβαθμίσεις τιτλοποιήσεων, καθώς η S&P's υποβάθμισε 3 τέτοιες εκδόσεις και η Fitch άλλες 5 εκδόσεις τους τελευταίους μήνες.
Αν και η παρέμβαση της Τράπεζας της Αγγλίας με την επακόλουθη εξισορρόπηση της αγοράς θα μπορούσαν να δράσουν ως ανακουφιστικοί παράγοντες στις χρηματοοικονομικές εξελίξεις, αυτό δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να σημαίνει ότι η αγορά των τιτλοποιήσεων θα αναβιώσει τις παλιές «ημέρες δόξας».


Τη μετάφραση επιμελήθηκε το γραφείο εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών μεταφράσεων της "Valuation & Research Specialists" ("VRS"). Επικοινωνία: info@iraj.gr



 

  Περιεχόμενα
Editorial
Επικαιρότητα
Επενδύσεις Προτάσεις Αγοράς
Στιγμές από τη Σοφοκλέους
Αφιέρωμα: Επιχειρηματικά Βραβεία ΧΡΗΜΑ
Αφιέρωμα: Σταθερή & κινητή τηλεφωνία
Αφιέρωμα: Αγορά Αυτοκινήτου
Αφιέρωμα: Λιανικό εμπόριο
Συνέντευξη - Ανδρέας Ταπραντζής: Να μετατρέψουμε τις "αναταράξεις" σε ευκαιρίες
Συνέντευξη - Μάκης Ιωάννου: Η τεχνολογία αποτελεί «όπλο» σε περίοδο κρίσης
Θέμα: Πρόγραμμα «Θησέας»
Αποκλειστικότητα Euromoney - Με αξιολόγηση ΑΑ+ και υγιή ρευστότητα:Ποιες ευρωπαϊκές τράπεζες ωφελούνται από την κρίση
Αποκλειστικότητα Euromoney : Μια νέου τύπου «καθίζηση» της παγκόσμιας αγοράς τιτλοποιήσεων
Ανάλυση - Πιάνουν "πάτο" οι αποτιμήσεις:Μεγάλο μέρος του κινδύνου έχει ήδη προεξοφληθεί
Ανάλυση - Παγκόσμια Πιστωτική Κρίση:Προσδοκάται ανάκαμψη στα μέσα του 2009
Έρευνα - Αξιολόγηση από την Hellastat:Μειώνεται η φερεγγυότητα των ελληνικών επιχειρήσεων
Φάκελοι - Πλαίσιο: «Δρόμος αντοχής και όχι sprint»
Στα ενδότερα της οδού Σοφοκλέους
Παρουσιάσεις
Νέα της αγοράς
Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου...

 Όροι και προϋποθέσεις του site