Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Δεκέμβριος 2008                              

ΘΕΜΑ ΤΡΑΠΕΖΕΣ - ΒΑΛΚΑΝΙΑ


ΑΠΟ ΤΗ ΡΑΓΔΑΙΑ ΕΠΕΚΤΑΣΗ
ΣΤΗ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ...ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ

Επίθεση τέλος. Η χρηματοπιστωτική κρίση, που ταλανίζει τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο, τερματίζει βίαια την φιλόδοξη επέκταση των ελληνικών τραπεζών στις χώρες της Νοτιανατολικής Ευρώπης.


Του Γιάννη Παπαδογιάννη


Μετά από μια επταετία δυναμικής επέκτασης και φουλ επίθεσης στις γειτονικές χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι εγχώριες τράπεζες αναθεωρούν ριζικά της στρατηγική τους προσαρμοζόμενες στα νέα δεδομένα. Μπροστά τους βρίσκεται η σοβαρότερη κρίση που έχει πλήξει ποτέ το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η διαχείριση των προκλήσεων που εμφανίζονται αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή. Οι ελληνικές τράπεζες μπορεί να μην είχαν επενδύσει στα περιβόητα τοξικά επενδυτικά προϊόντα, αλλά υποφέρουν από την έλλειψη ρευστότητας και επιπρόσθετα έχουν να υπερασπιστούν ένα δυσκολο μέτωπο: τις επενδύσεις στην ΝΑ Ευρώπη.
Τι συνέβη και - από πρότυπο ανάπτυξης - οι χώρες της Νοτιανατολικής Ευρώπης μετατράπηκαν ξεφνικά σε ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου; Τα τελευταία χρόνια οι οικονομίες των χωρών της περιοχής αναπτύσσονται με μεγάλη ταχύτητα, αποτέλεσμα σε μεγάλο βαθμό των υψηλών άμεσων ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, η πιστωτική κρίση και η μεγάλη αύξηση του κόστους του χρήματος εκτιμάται ότι θα προκαλέσει μεγάλη πτώση στις ξένες επενδύσεις, πλήττοντας τις τοπικές οικονομίες. Επιπρόσθετη ανησυχία δημιουργεί το γεγονός ότι οι περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν σοβαρές μακροοικονομικές ανισορροπίες, καθιστώντας ακόμα πιο επισφαλή την θέση τους στη σημερινή εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.
Στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης οι εγχώριες τράπεζες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα προβλήματα ρευστότητας, καθώς οι χώρες αυτές χαρακτηρίζονται από χαμηλή αποταμίευση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Βουλγαρία οι συνολικές χορηγήσεις της Εθνικής Τράπεζας  (στοιχεία 30.06.08) φθάνουν τα 3,6 δισ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις τα 1,9 δισ. ευρώ. Στην Τουρκία - μεγαλύτερη αγορά της Εθνικής μετα την εγχώρια - οι χορηγήσεις της Finansbank σε τοπικό νόμισμα ανέρχονται σε 20,3 τρισ. ΝΤΛ, ενώ οι καταθέσεις είναι μόλις 7,2 τρισ. τουρκικές λίρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του εννεαμήνου, η Eurobank EFG στο εξωτερικό έχει χορηγήσει δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά συνολικού ύψους 10,9 δισ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις που έχει συγκεντρώσει στις χώρες αυτές είναι 6,2 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα η Alpha Bank εκτός Ελλάδας έχει δάνεια 9,7 δισ. ευρώ έναντι καταθέσεων 5,9 δισ. ευρώ, ενώ η Πειραιώς έχει πραγματοποιήσει χορηγήσεις 8,1 δισ. ευρώ και οι αντίστοιχες καταθέσεις της είναι μόλις 4,3 δισ. ευρώ.
Έτσι, οι εγχώριες τράπεζες στη σημερινή συγκυρία βρίσκονται σε εξαιρετικά εύθραυστη θέση, καθώς η ανάπτυξή τους στις γειτονικές αγορές δεν πραγματοποιήθηκε μέσω της προσέλκυσης καταθέσεων στο τοπικό νόμισμα, αλλά μέσω κεφαλαίων που άντλησαν από την Ελλάδα και την διατραπεζική αγορά.


ΟΙ ΑΜΥΝΕΣ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
Στο περιβάλλον αυτό το μεγάλο ζητούμενο είναι η διατήρηση των δυνάμεων με τις όσο το δυνατόν μικρότερες απώλειες.
Η Εθνική Τράπεζα περικόπτει τα φιλόδοξα σχέδια αυτόνομης ανάπτυξης του δικτύου της στη Ρουμανία, ενώ έχει περιστείλει την ανάπτυξη του δικτύου της στην Τουρκία. Η Eurobank EFG έχει αναστείλει το τρίτο κύμα επέκτασης, που προέβλεπε τουλάχιστον 1.400 καταστήματα εκτός Ελλάδος (σήμερα φτάνουν τα 1.130), ενώ η Alpha Bank επίσης περιστέλλει δραστικά τους στόχους του επιχειρησιακού της σχεδίου, που προέβλεπε 870 καταστήματα στο εξωτερικό μέχρι το τέλος του 2010. Η Πειραιώς, που σήμερα διαθέτει περί τα 513 καταστήματα σε εννέα χώρες του εξωτερικού, επίσης ανακόπτει ρυθμούς, περιστέλλοντας δραστικά τη δημιουργία νέων καταστημάτων στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Σερβία.
'Ετσι, μετά από μια επταετία δυναμικής επέκτασης στις αγορές των γειτονικών χωρών, επέκταση που ήδη έχει αποδώσει σημαντικούς καρπούς, οι εγχώριες τράπεζες προετοιμάζονται για την διαχείριση της εξαιρετικά δύσκολης οικονομικής συγκυρίας, ειδικά για τις αδύναμες οικονομίες των γειτονικών χωρών. Το βάρος δίνεται στη μείωση των δαπανών και τη διατήρηση των σημερινών θέσεων με τις μικρότερες δυνατές απώλειες.
Επιπλέον πονοκέφαλο στις τράπεζες προκαλεί η σύσταση της Τράπεζας της Ελλάδος, με την οποία ζητά από τις τράπεζες να χορηγούν, από εδώ και πέρα,  δάνεια στις χώρες του εξωτερικού που δραστηριοποιούνται, μόνο εφ' όσον έχουν εξασφαλίσει την ανάλογη καταθετική βάση σε τοπικό νόμισμα. Η προϋπόθεση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κατακόρυφη πτώση των εργασιών των εγχωρίων τραπεζών στο εξωτερικό, δεδομένου ότι στις γειτονικές χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης οι καταθέσεις διαμορφώνονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.
Οι εμπορικές τράπεζες ήδη έχουν παγώσει τις χορηγήσεις νέων δανείων στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προκαλώντας σε πολλές περιπτώσεις την έντονη αντίδραση ελληνικών επιχειρήσεων - πελατών τους, που θεωρούν ότι μένουν χωρίς στήριξη στη δύσκολη σημερινή συγκυρία. Ο μεγάλος κίνδυνος για τις εγχώριες τράπεζες είναι το 2009 να επωμισθούν τα σημαντικά λειτουργικά έξοδα από την μεγάλη επέκταση στο εξωτερικό τα προηγούμενα χρόνια και ταυτόχρονα να δούν τις εργασίες τους στο εξωτερικό να συρρικνώνονται δραστικά εξ αιτίας της συγκυρίας.
Σύμφωνα με αναλυτές, αν η σημερινή δύσκολη κατάσταση συνεχισθεί, και επαληθευθούν οι δυσοίωνες εκτιμήσεις για την πορεία των αναδυόμενων οικονομιών, τότε ορισμένες εγχώριες τράπεζες ίσως υποχρεωθούν σε αποχώρηση από κάποιες γειτονικές χώρες, με την πώληση θυγατρικών τραπεζών.


ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η διατήρηση δυνάμεων, αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα των εμπορικών τραπεζών εν αναμονή της υλοποίησης του πακέτου των μέτρων του κυβερνητικού σχεδίου για την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας. Οι τράπεζες, ελλείψει ρευστότητας, έχουν αναστείλει τις προσπάθειες επέκτασης των εργασιών με την προσέλκυση νέων δανειοληπτών, νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ρίχνοντας όλο το βάρος στην υποστήριξη των υπαρχόντων πελατών - δανειοληπτών. Οι εντολές από τις διοικήσεις των τραπεζών είναι αυστηρές, υπογραμμίζοντας ότι νέα δάνεια πρέπει να δίνονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και με την εφαρμογή πολύ αυστηρών κριτηρίων πιστοδότησης. Αντίθετα, προτεραιότητα πρέπει να αποτελεί η υποστήριξη των παλαιών πελατών - ακόμα και με την εφαρμογή ελαστικών κριτηρίων πιστοδότησης- ώστε να βοηθηθούν στην σημερινή εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία. Παράλληλα, η προσέλκυση καταθέσεων παραμένει βασική προτεραιότητα των εμπορικών τραπεζών.
Σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις, όλες οι μεγάλες εμπορικές τράπεζες θα κάνουν χρήση των μέτρων του πακέτου καθώς με τα σημερινά δεδομένα στις αγορές δεν υπάρχουν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις για την άντληση ρευστότητας. Σημειώνεται ότι το 2009 αναμένεται να λήξουν ομολογιακές εκδόσεις των τραπεζών αξίας άνω των 16 δισ. ευρώ, δημιουργώντας περαιτέρω πίεση στα τραπεζικά ιδρύματα.
Γραμμές άμυνας σχηματίζει και η Τράπεζα της Ελλάδος με στόχο την κεφαλαιακή ενδυνάμωση των εγχωρίων τραπεζών για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η ΤτΕ πραγματοποίησε άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, με βάση τα στοιχεία του εννεαμήνου των μεγάλων τραπεζών. Βασική παράμετρος του μοντέλου της κεντρικής τράπεζας είναι ότι τα δάνεια που δεν εξυπηρετούνται θα αυξηθούν τουλάχιστον κατά 80% μέχρι το τέλος του 2009, οπότε και ζητά να καταγραφούν υψηλότερες προβλέψεις επισφαλειών.
Αν και η σοβαρότητα της κρίσης είχε αποσαφηνιστεί από το Σεπτέμβριο του 2007, οι εγχώριες τράπεζες ελάχιστα αύξησαν τις προβλέψεις για την αντιμετώπιση μελλοντικών προβλημάτων. Το Σεπτέμβριο του 2007 ο δείκτης προβλέψεις ως προς το σύνολο των χορηγήσεων ήταν στο 1,03% για την Eurobank EFG, στο 0,69% για την Εθνική, στο 0,58% για την Alpha Bank και στο 0,46% για την Τράπεζα Πειραιώς. Παρά την καθημερινή επιδείνωση των συνθηκών από τότε, σήμερα έχουν αυξήσει οριακά τις προβλέψεις η Eurobank στο 1,11% (30.09.08), η Alpha Bank στο 0,63% (30.06.08) και η Πειραιώς στο 0,56% (30.09.08). Η Εθνική Τράπεζα όχι μόνο δεν αύξησε τις προβλέψεις αλλά τις μείωσε περαιτέρω, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν στο 0,63% (30.06.08). Ο λόγος που οι τράπεζες δεν αγγίζουν τις προβλέψεις είναι απλός: κάθε αύξηση των προβλέψεων μειώνει αντίστοιχα τα κέρδη, μείωση που οι διοικήσεις θέλουν να αποφύγουν πάση θυσία.


 

  Περιεχόμενα
Editorial: Εν αρχή...
Επικαιρότητα - 2009: Ένα έτος...έτοιμο για όλα!
Προτάσεις Αγοράς - Σοφοκλέους: Οι παράμετροι του νέου «στοιχήματος»
Στιγμιότυπα από τη Σοφοκλέους
Συνέντευξη: Bram Boon - Διευθύνων Σύμβουλος ING Ελλάδος
Θέμα: Τράπεζες - Από τη ραγδαία επέκταση στη βαλκανική...υποχώρηση
Θέμα: Εμπορικά κέντρα - Τα malls πληθαίνουν παρά την κρίση
Επενδύσεις: Χρυσός - Τα γιατί και τα πως της επένδυσης στο «Βασιλιά των μετάλλων»
Αφιέρωμα: South-East Europe Investment Conference 2008
Αφιέρωμα: Επιχειρηματικά Βραβεία ΧΡΗΜΑ - Γεώργιος Ουζούνης
Αφιέρωμα: Ασφαλιστική αγορά - Αντίσταση στην κρίση με όπλο τον κλάδο υγείας
Αφιέρωμα: Ασφαλιστική αγορά - β' μέρος
Αφιέρωμα: Αγορά τυχερών παιχνιδιών - Και η τύχη...ατυχεί λόγω συγκυρίας
Αφιέρωμα: Αγορά Leasing - Φρένο στην ανάπτυξη λόγω παγκόσμιας κρίσης
Αφιέρωμα: Πιστωτικές κάρτες - Και όμως,στην Ελλάδα είναι "φθηνές"
Αφιέρωμα: Αγορά πετρελαιοειδών - Η κρίση δεν κάμπτει τις εισηγμένες
Φάκελοι: Ελλάκτωρ - "Επίθεση" με αιχμή τον κλάδο παραχωρήσεων
Διεθνείς Αγορές
Αποκλειστικότητα Euromoney: Λεπτές ισορροπίες στις βαλκανικές τράπεζες
Αποκλειστικότητα Euromoney: Ασφαλιστικές εταιρίες - Πρόβλημα η μακροημέρευση
Άρθρο: Ραγδαία αναπτυσσόμενη η αγορά συμβολαίων επί της διαφοράς
Άρθρο: Πώς επιδρά η κρίση στις πολυπληθέστερες χώρες του πλανήτη
Ανάλυση: Πληθωρισμός - Κερδήθηκε μια μάχη, όχι ακόμη ο πόλεμος
Στα ενδότερα του χρηματιστηρίου Αθηνών
Επενδύσεις: Forthnet - Πρώτη στην ευρυζωνικότητα και στις επενδύσεις
Παρουσιάσεις
Τα νέα της αγοράς
Δια ταύτα

 Όροι και προϋποθέσεις του site