Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2009                              

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ


ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΠΡΑΛΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ - ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΧΑΕ

ΕΧΟΥΜΕ ΔΡΟΜΟ ΑΚΟΜΗ...


Όπως το χρηματιστήριο υποχώρησε πριν η ουσιαστική κρίση αγγίξει την πραγματική οικονομία, προεξοφλώντας τις διαφαινόμενες εξελίξεις, με τον ίδιο τρόπο θα σπεύσει να προεξοφλήσει και την ανάκαμψη, μπαίνοντας σε ανοδική τροχιά πριν η ίδια η πραγματική οικονομία αρχίσει και πάλι να αναπτύσσεται.


Συνέντευξη στον Ανδρέα Αναστασίου


ΧΡΗΜΑ: Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά, με δεδομένη την υποχώρηση των θέσεων των ξένων σε αυτήν και την παράλληλη ενίσχυση της συνολικής καθαρής εισροής κεφαλαίων εκ μέρους εγχωρίων επενδυτών - κάτι που συνέβη για πρώτη φορά στα τελευταία πέντε έτη;
ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΠΡΑΛΟΣ:
 Το 2008 ήταν η πρώτη χρονιά, μετά από αρκετά χρόνια, που οι Έλληνες ιδιώτες επενδυτές έβαλαν στην αγορά 1,2 δισ. ευρώ, χρήματα, όμως, που δεν στάθηκαν ικανά για να αποτρέψουν τη δραματική πτώση των τιμών.
Είναι αλήθεια ότι η συμμετοχή των ξένων επενδυτών περιορίστηκε το 2008 από το 52% στο 48% της κεφαλαιοποίησης της αγοράς μας. Το γεγονός αυτό συνοδεύτηκε από μια καθαρή εκροή κεφαλαίων που προσέγγισε τα 3,6 δισ. ευρώ.
Προσωπικά, εκτιμώ ότι οι ελπίδες για ανάκαμψη της αγοράς βρίσκονται και πάλι στους ξένους θεσμικούς επενδυτές, οι οποίοι θα επιστρέψουν όταν το κλίμα βελτιωθεί διεθνώς και μόλις διακρίνουν επενδυτικές ευκαιρίες στην ελληνική αγορά.


Χ: Ποια είναι τα θετικά και ποια τα αρνητικά χαρακτηριστικά αυτής της τάσης;
ΣΚ: Δεν υπάρχουν θετικά και αρνητικά σημεία στην αύξηση και τη μείωση των θέσεων των ξένων επενδυτών στην αγορά μας. Δηλαδή όταν τα προηγούμενα τρία χρόνια οι ξένοι αγόραζαν και οι μετοχές ανέβαιναν ήταν "καλοί", ενώ τώρα που πουλάνε και οι μετοχές πέφτουν είναι "κακοί"; Θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές, είναι πάνω απ' όλα "επενδυτές" και ως τέτοιοι αγοράζουν και πουλάνε μετοχές διακρίνοντας τις ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται.
Αντιθέτως, θεωρώ αρνητικό χαρακτηριστικό της αγοράς μας την έλλειψη ισχυρού εγχώριου θεσμικού επενδυτικού κοινού - με τα μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια να παρουσιάζουν εκροές, τις Εταιρείες Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου να έχουν απορροφηθεί από τις τράπεζες και τα Συνταξιοδοτικά Ταμεία να απέχουν από την αγορά μετοχών.
Όσο, λοιπόν, έχουμε μια αποδυναμωμένη εγχώρια θεσμική επενδυτική κοινότητα, τις εποχές όπως η σημερινή, που οι ξένοι επενδυτές έχουν εκροές από την αγορά μας, το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι η μείωση της ρευστότητας της αγοράς.


Χ: Οι ξένοι έχουν και δικούς τους κανόνες περί χρόνου και τρόπου εισόδου και εξόδου στην αγορά, κανόνες που συχνά προκαλούν αναταράξεις.
ΣΚ:
Όσο δεν υπάρχει ικανό ελληνικό στοιχείο, καταλαβαίνετε ότι η αγορά μας θα παρουσιάζει μια μεγαλύτερη μεταβλητότητα όταν οι ξένοι επενδυτές αποφασίζουν να αγοράσουν ή να πουλήσουν. Γι' αυτό και όποτε ένα μεγάλο επενδυτικό κεφάλαιο αποφασίζει να φύγει από την Ελλάδα προκύπτουν οι αναταράξεις που αναφέρατε.
Το γεγονός, όμως, ότι η αγορά μας είναι πλέον διεθνοποιημένη, σημαίνει ότι, κατά κανόνα, ακολουθεί τις τάσεις και την πορεία των υπολοίπων αγορών. Απλά, έχουμε μεγαλύτερες αντιδράσεις τόσο στην άνοδο όσο και στην πτώση, καθώς το ελληνικό χρηματιστήριο πρακτικά εμφανίζει χαρακτηριστικά που το κατατάσσουν κάπου ενδιάμεσα στις αναπτυγμένες και στις αναδυόμενες αγορές.


Χ: Έχετε κάποιες ενδείξεις, σχετικά με τη συμπεριφορά το 2009, ξένων ή και μεγάλων Ελλήνων επενδυτών;
ΣΚ:
Το 2009, όπως αναφέρουν όλες οι εκτιμήσεις, θα είναι δύσκολο για την πραγματική οικονομία. Η δυσμενής διεθνής συγκυρία μπορεί να δυσκολέψει ιδιαίτερα την κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας, καθώς θα επιτείνει χρόνια προβλήματά, όπως τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος. Οι δανειακές μας ανάγκες το 2009 αναμένεται να ξεπεράσουν τα 42 δισ. ευρώ. Την ώρα, λοιπόν, που το spread ανάμεσα στα ελληνικά και στα γερμανικά δεκαετή ομόλογα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της τελευταίας δεκαετίας, υπάρχει, εύλογα, μια ανησυχία τόσο για το κόστος του δανεισμού, όσο και για τη δυνατότητα εξεύρεσης των δανειακών κεφαλαίων.
Καταλαβαίνετε ότι μέσα σε αυτό το δυσμενές κλίμα, δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε κάποια σαφή διαφοροποίηση στη συμπεριφορά των επενδυτών. Ένα, πάντως, είναι βέβαιο: όπως τα χρηματιστήρια διεθνώς άρχισαν να προεξοφλούν την κρίση πολύ πριν αυτή ξεκινήσει, θεωρώ ότι η ανάκαμψη στα χρηματιστήρια θα αρχίσει να προεξοφλεί την έξοδο από την οικονομική κρίση τη στιγμή που κανείς δεν θα το περιμένει.


Χ: Εξετάζετε την λήψη νέων μέτρων υπό τη μορφή θεσμικών παρεμβάσεων (π.χ. αλλαγή ωραρίου, νέα προϊόντα κ.λπ.) στην αγορά; Αν ναι, ποια είναι τα μέτρα αυτά;
ΣΚ:
Θεσμικές παρεμβάσεις δεν πρόκειται να γίνουν. Από την άλλη πλευρά, ασχολούμαστε με μια σειρά από θέματα τα οποία θα βοηθήσουν την μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς μας.
Μας απασχολεί, για παράδειγμα, η προφύλαξη της Ελληνικής Αγοράς από τον κίνδυνο διάσπασης της ρευστότητας που δημιουργήθηκε με τη MiFID, καθώς και από τις δρομολογούμενες παρεμβάσεις, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, σε θέματα διακανονισμού των συναλλαγών. Μέλημά μας είναι να τροποποιήσουμε τη λειτουργία της αγοράς μας, ώστε να έχουμε, κατά το δυνατόν, τις μικρότερες συνέπειες από αυτές τις διαρθρωτικές αλλαγές.
Ταυτόχρονα, είμαι οπαδός του δόγματος ότι "οι κρίσεις πάντα δημιουργούν ευκαιρίες". Θα πρέπει λοιπόν να εκμεταλλευτούμε τη διεθνή συγκυρία και να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που θα μας παρουσιαστούν. Στην κατεύθυνση αυτή, περιμένουμε να ψηφιστεί στην βουλή το νομοσχέδιο που θα δίνει τη δυνατότητα καταχώρησης στο Σ.Α.Τ. χρεογράφων του εξωτερικού, για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τη συνεργασία που έχουμε κάνει με άλλα 7 αποθετήρια της Ευρώπης, υπό την εταιρία Link Up.
Παράλληλα, βρισκόμαστε σε διαδικασία διαβούλευσης με τους φορείς της αγοράς προκειμένου να προχωρήσουμε σε διαχωρισμό των υπηρεσιών εκκαθάρισης και διακανονισμού. Η μεταβολή αυτή θα μας επιτρέψει να διαχωρίσουμε τα τιμολόγια μας, ώστε και οι επενδυτές να γνωρίζουν για ποιες ακριβώς υπηρεσίες πληρώνουν και να μην ισχυρίζονται ότι η αγορά μας είναι ακριβή, συγχέοντας τις χρεώσεις για διαφορετικές υπηρεσίες.
Τέλος, για να εξασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς στις τρέχουσες συνθήκες, προβήκαμε πρόσφατα στην αφαίρεση από τον Κανονισμό του ΧΑ, του κριτηρίου της εμπορευσιμότητας για την κατηγοριοποίηση των εταιρειών.
Θελήσαμε να αποδείξουμε, για μια ακόμα φορά, ότι το Χρηματιστήριο παραμένει εμπράκτως στο πλευρό των εισηγμένων εταιρειών και τις στηρίζει σε αυτή τη δύσκολη διεθνή συγκυρία. Μέχρι πρόσφατα τα κριτήρια για την κατηγοριοποίηση των εταιρειών ήταν η κεφαλαιοποίηση, η διασπορά και η εμπορευσιμότητα. Κρίναμε ότι η εμπορευσιμότητα είναι ένα μέγεθος το οποίο έχει μειωθεί σημαντικά σε διεθνές επίπεδο και δεν είναι δυνατόν την ώρα αυτή να χρησιμοποιούμε ένα παγκόσμιο πρόβλημα, ως "ποινή" για να "τιμωρήσουμε" τις επιχειρήσεις μας.
Σε αντίστοιχα μέτρα, άλλωστε, έχουν προχωρήσει πρόσφατα και άλλα χρηματιστήρια διεθνώς, τα οποία, υπό το βάρος της διεθνούς κρίσης, προχώρησαν σε κινήσεις στήριξης των εισηγμένων εταιρειών τους.
Ταυτόχρονα, βέβαια, επενδύουμε και στην ανάπτυξη νέων προϊόντων. Φτιάχνουμε καινούργια ETFs, καθώς και έναν κοινό δείκτη με το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, για να μπορέσουμε να εκδώσουμε ένα ETF πάνω σ' αυτόν, ενώ παράλληλα βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο για τη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου που θα επιτρέψει την εισαγωγή δομημένων προϊόντων στην αγορά μας.


Χ: Πολλοί παράγοντες της αγοράς συνομολογούν ότι η ελληνική αγορά παραγώγων δεν φαίνεται να εξυπηρετεί ικανοποιητικά τους σκοπούς για τους οποίους κυρίως καθιερώθηκε και λειτουργεί. Ο τζίρος της είναι πολύ χαμηλός, ενώ οι τιμές που διαμορφώνονται είναι ανενεργές, με επακόλουθο την "ατροφία" του θεσμού. Πώς σχολιάζετε αυτή την πραγματικότητα;
ΣΚ:
Είναι αλήθεια ότι η ελληνική αγορά είναι μικρή για να στηρίξει μια ισχυρή αγορά παραγώγων. Παρ' όλα αυτά, για όποια προϊόντα της αγοράς παραγώγων δεν "περπατάνε" κάνουμε διορθωτικές κινήσεις ή τα αποσύρουμε από την αγορά.
Σύντομα θα ολοκληρώσουμε την προετοιμασία και θα ξεκινήσουμε μια προσπάθεια αναζωογόνησης της αγοράς παραγώγων, με την προσθήκη δύο νέων προϊόντων στο νέο δείκτη FTSE Liquid Mid της μεσαίας κεφαλαιοποίησης και στον κοινό τραπεζικό δείκτη με την Κύπρο. Τα προϊόντα αυτά θα είναι φτηνά και προσιτά σε επίπεδο μεγέθους στον απλό επενδυτή.
Από εκεί και πέρα, όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε το μέγεθος της ελληνικής αγοράς και επομένως δεν ευελπιστούμε ότι πρόκειται για κάτι που θα έχει τεράστια άνθηση στο μέλλον.


Χ: Το ίδιο μη θεαματικά ήταν και τα αποτελέσματα της λειτουργίας της Κοινής Πλατφόρμας με το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου.
ΣΚ:
Μα δεν μπορούσαν να είναι θεαματικά, καθώς η Κύπρος είναι μια αγορά 600 χιλιάδων ατόμων. Η κοινή πλατφόρμα απέδωσε αυτά που περιμέναμε και θεωρούμε ότι πέτυχε το στόχο της. Από τη μια πλευρά, για τους Κυπρίους συνέβαλε στη μείωση των λειτουργικών τους εξόδων αλλά τους παρείχε και πρόσβαση σε επενδυτές (Έλληνες και ξένους) με τους οποίους πριν δεν είχαν καμία επαφή, ενώ από την άλλη σε μας έδωσε τη δυνατότητα να έχουμε πρόσθετα έσοδα από αυτή τη δραστηριότητα. Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι οι επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα μπορούν εύκολα να παρακολουθούν και μια δεύτερη αγορά, έστω μικρότερη από τη δική μας, με τζίρο πάντως δυσανάλογα μεγάλο του μεγέθους της και μεγαλύτερο από αυτόν που κάνουν αρκετές αγορές σε γειτονικές μας χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κατά συνέπεια, εγώ θεωρώ ότι τα αποτελέσματα της λειτουργίας της Κοινής Πλατφόρμας με το ΧΑΚ ήταν επιτυχημένα.


Χ: Πραγματικότητα συνιστούν και οι πλατφόρμες εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών που έχουν συγκροτήσει τράπεζες και επενδυτικές εταιρίες. Πώς βλέπετε να εξελίσσονται οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και πώς να επηρεάζουν τα δεδομένα στη χρηματιστηριακή αγορά;
ΣΚ:
Η λογική πίσω από τη δημιουργία της MiFID ήταν η αύξηση του ανταγωνισμού στα χρηματιστήρια, για να μειωθεί το κόστος συναλλαγών για τους επενδυτές. Πριν από ένα χρόνο, υπήρχε μια αβεβαιότητα και φοβόμασταν για το μέλλον των χρηματιστηρίων. Ένα χρόνο μετά, η κρίση ανέδειξε κάποια βασικά προβλήματα της MiFID, με κυριότερα την έλλειψη διαφάνειας και τον κίνδυνο του αντισυμβαλλομένου για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται εξωχρηματιστηριακά.
Αν εξαιρέσουμε κάποια πολύ μεγάλα Ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, θεωρώ ότι ο κίνδυνος από τις εναλλακτικές πλατφόρμες μοιάζει σήμερα να είναι μικρότερος απ' ότι πριν από ένα χρόνο.. Στην Ελλάδα, λόγω του μεγέθους και των ιδιαιτεροτήτων της αγοράς μας, δεν έχουμε δει ακόμα ανταγωνισμό από κάποια εναλλακτική πλατφόρμα και θεωρώ ότι άμεσα, δεν πρόκειται να δούμε κάτι.


Χ: Μεγάλοι επενδυτές, όμως, Έλληνες ή ξένοι, μπορεί να προτιμήσουν το χαμηλότερο κόστος συναλλαγών.
ΣΚ:
Ασφαλώς. Η εμπειρία, όμως, διδάσκει ότι αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι η σιγουριά, η ασφάλεια των συναλλαγών, έστω και με ένα κατά τι υψηλότερο κόστος. Η ύπαρξη, όμως, αυτών των πλατφορμών και ο ανταγωνισμός τους με τα χρηματιστήρια ανέδειξε ότι ο ανταγωνισμός αυτός δεν γίνεται με ίσους όρους.
Τα παραδοσιακά χρηματιστήρια έχουμε σημαντικά κόστη για την εποπτεία των συναλλαγών, για την εξυπηρέτηση των εισηγμένων εταιρειών και για την εισαγωγή νέων εταιρειών, εν αντιθέσει με τις εναλλακτικές πλατφόρμες που δεν έχουν παρόμοια κόστη. Άλλωστε, και αυτές οι πλατφόρμες, για τμήματα της λειτουργίας τους βασίζονται στα οργανωμένα χρηματιστήρια. Όταν, για παράδειγμα, η αγορά του Λονδίνου έκλεισε για λίγες ώρες, οι αντίστοιχες πλατφόρμες δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν συναλλαγές. Δεν τις βλέπω, λοιπόν, ως υποκατάστατο παρά ως ενός είδους εξειδικευμένη υπηρεσία. Ασφαλώς σκοπός τους ήταν να παρέχουν σε επενδυτές χαμηλότερο συναλλακτικό κόστος, το οποίο όμως βλέπουμε ότι σταδιακά μειώνεται και στις οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές. Εξάλλου, εγώ θεωρώ ότι ένας λόγος για τον οποίο οι εναλλακτικές πλατφόρμες μπορούν να παρέχουν χαμηλά τιμολόγια, είναι η ύπαρξη των οργανωμένων χρηματιστηριακών αγορών. Αν δεν υπήρχαν οι οργανωμένες χρηματιστηριακές αγορές και οι πλατφόρμες αποτελούσαν το πρωτογενές μέρος συναλλαγών, τότε τα τιμολόγια τους θα ήταν αρκετά υψηλότερα.


Χ: Πώς βλέπετε το μέλλον της ΕΧΑΕ μέσα στο διεθνοποιημένο χρηματιστηριακό περιβάλλον; Βρίσκεται κάποια σημαντική εξέλιξη υπό εξέταση;
ΣΚ:
Η ΕΧΑΕ το 2008 συμμετείχε χωρίς επιτυχία στη διεκδίκηση του χρηματιστηρίου της Σλοβενίας. Εκ των υστέρων, βεβαίως, είμαστε μάλλον ευχαριστημένοι και ανακουφισμένοι που δεν καταφέραμε να το εξαγοράσουμε. Αποδείχθηκε ότι το τίμημα που προσέφεραν οι ανταγωνιστές μας για την εξαγορά του Χρηματιστηρίου της Λιουμπλιάνα ήταν εκτός πραγματικότητας, με βάση τα σημερινά δεδομένα. Πώς θα μπορούσαμε διαφορετικά να αιτιολογήσουμε στους μετόχους μας, τη στιγμή που η ΕΧΑΕ διαπραγματεύεται κάτω από πέντε φορές τα κέρδη του 2008, εμείς πληρώνουμε 100 φορές τα κέρδη της για να αγοράσουμε το Χρηματιστήριο της Λιουμπλιάνα;
Βεβαίως, κανείς δεν μπορούσε εκείνη την στιγμή να προβλέψει τι θα συνέβαινε στη συνέχεια. Πάντως, αυτή τη στιγμή, αισθανόμαστε δικαιωμένοι με την απόφαση μας.
Εν πάση περιπτώσει, το ενδεχόμενο συνεργασίας με άλλα γειτονικά χρηματιστήρια εξακολουθεί να μας απασχολεί, χωρίς αυτή η συνεργασία απαραιτήτως να περιλαμβάνει μετοχική σχέση. Αν υπάρχει κάποιο χρηματιστήριο το οποίο πωλείται, και το τίμημα είναι προσαρμοσμένο στα σημερινά δεδομένα, τότε θα εξετάσουμε τη δυνατότητα εξαγοράς. Διαφορετικά, εξετάζουμε και κάθε άλλης μορφής συνεργασία, με τεχνολογική διασύνδεση των αγορών για τη διενέργεια συναλλαγών. Βεβαίως, αυτό δεν είναι τόσο εύκολο, καθώς πρέπει να αντιμετωπισθούν ζητήματα όπως αυτό της εκκαθάρισης των συναλλαγών.


Χ: Η ΕΧΑΕ υπερτερεί, φυσικά, σε εμπειρία και τεχνογνωσία έναντι των βαλκανικών χρηματιστηρίων...
ΣΚ: Έτσι είναι βεβαίως, μόνο που εμπειρία και τεχνογνωσία διαθέτουν και άλλοι, οι οποίοι ενδεχομένως ενδιαφέρονται γι' αυτές τις αγορές ή τουλάχιστον ενδιαφέρονταν, αφού οι καταστάσεις έχουν, πλέον, αλλάξει δραστικά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, όμως, ότι σε περιόδους κρίσεων είναι που παρουσιάζονται και οι μεγάλες ευκαιρίες...


Χ: Διαθέτετε ένα σημαντικό ταμειακό απόθεμα...
ΣΚ:
Πράγματι. Γι' αυτό, άλλωστε, μελετούσαμε το ενδεχόμενο εξαγορών. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2008, χρησιμοποιήσαμε περίπου 40 εκατομμύρια από τα ταμειακά μας διαθέσιμα για την αγορά ιδίων μετοχών της εταιρίας μας. Φθάσαμε να έχουμε αγοράσει σχεδόν από το 7,3% της εταιρίας. Στόχος μας είναι αυτές οι μετοχές να διαγραφούν ή να μπορέσουμε να τις χρησιμοποιήσουμε αν προκύψει κάποια καλή ευκαιρία για εξαγορά.
Επίσης, η εταιρία έχει δείξει τα τελευταία χρόνια μια πολύ σταθερή και συνεπή μερισματική πολιτική, η οποία μεταφράζεται είτε σε αυξημένο μέρισμα είτε σε συνδυασμό μερίσματος και επιστροφής κεφαλαίου είτε σε αγορά ιδίων μετοχών, η οποία είναι το ίδιο πράγμα τελικά.


Χ: Αντιμετωπίζει το Χρηματιστήριο Αθηνών υποβάθμισή του από τον Δείκτη Ανεπτυγμένων Αγορών του συστήματος FTSE;
ΣΚ:
Κάθε χρόνο, όταν γίνεται η αναθεώρηση των δεικτών FTSE αντιμετωπίζουμε διάφορα ζητήματα, σχετικά με θεσμικά θέματα. Το μέγεθος και οι ιδιαιτερότητες της αγοράς μας είναι τέτοια που δίνουν τη δυνατότητα σ' αυτούς που καθορίζουν τα κριτήρια αξιολόγησης να μας κατατάσσουν πάντα κάπου μεταξύ των αναπτυγμένων και των αναδυομένων αγορών.
Πάντα, λοιπόν, υπάρχει η απειλή της υποβάθμισης, χωρίς όμως να πραγματοποιείται.
Τα θέματα που είχαν τεθεί από τον οίκο FTSE τα λάβαμε υπόψη μας και προβήκαμε σε βελτιώσεις, ώστε από τα έξι κριτήρια που δεν πληρούσαμε κατά το παρελθόν να έχουμε φθάσει σήμερα να μην πληρούμε ένα ή δύο. Δεν νομίζω, λοιπόν, να τίθεται θέμα υποβάθμισης της αγοράς μας.
Για να γίνει κατανοητό ένα από τα θέματα για την αξιολόγηση, στο οποίο πάντοτε αντιμετωπίζαμε προβλήματα, είναι η απελευθέρωση των ανοικτών πωλήσεων. Το θέμα αυτό το λύσαμε πριν από 1 χρόνο περίπου. Το καλοκαίρι όμως, εν μέσω της διεθνούς κρίσης, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς απαγόρευσε το short selling, όπως άλλωστε έκαναν και πολλά άλλα αναπτυγμένα χρηματιστήρια. Δεν νομίζω, λοιπόν, στην επόμενη αξιολόγηση, οι FTSE να θέσουν θέμα ανοικτών πωλήσεων, την ώρα που έχουν απαγορευτεί στις περισσότερες αγορές παγκοσμίως.


Χ: Συμμερίζεσθε την άποψη ότι - με δεδομένη τη μεγάλη πτώση των αποτιμήσεων ελληνικών εισηγμένων - υφίσταται υψηλός κίνδυνος υποβολής δημόσιων προτάσεων εκ μέρους βασικών μετόχων, με στόχο την έξοδο εταιριών από το ΧΑ;
ΣΚ:
Πάντα σε περιόδους μεγάλης κρίσης γίνονται εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιριών, άρα κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο κάποιοι βασικοί μέτοχοι να εκμεταλλευθούν τις περιστάσεις για να συγκεντρώσουν επάνω τους την πλειοψηφία ή και το 100% των εταιριών τους.
Θεωρώ όμως ότι πιο πολύς είναι ο θόρυβος, παρά η ουσία. Βεβαίως, οι πολυεθνικές εταιρίες που εξαγοράζουν ελληνικές τις βγάζουν από το χρηματιστήριο. Το ίδιο κάνουν και κάποιοι Έλληνες βασικοί μέτοχοι, που εξαγοράζουν τις εταιρείες τους. Αυτό, όμως, είναι μέρος της δουλειάς σε όλες τις χρηματιστηριακές αγορές και δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να μας προβληματίζει ιδιαιτέρως. Σχετικές αναφορές, που διαβάζω στον Τύπο, είναι μάλλον υπερβολικές.


Χ: Πώς σχολιάζετε το «παραθυράκι» του 67%, το οποίο εκμεταλλεύτηκε η Hyatt;
ΣΚ:
Θεωρώ ότι επέφερε ένα πλήγμα στην αξιοπιστία της αγοράς μας και ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Πιστεύω ότι θα πρέπει να υιοθετήσουμε αυστηρά το κοινοτικό δίκαιο, που προβλέπει ότι μοναδικός τρόπος για να αποσύρει κάποιος μια εταιρεία από το χρηματιστήριο είναι να συγκεντρώσει 90% του μετοχικού της κεφαλαίου.


Χ: Θεωρείτε ότι απαιτείται η παροχή κινήτρων για την παραμονή εταιριών στο ΧΑ;
ΣΚ:
Τα τιμολόγια του Χρηματιστηρίου για τις εισηγμένες εταιρείες, τα οποία με άμεσο τρόπο μπορούμε να επηρεάσουμε εμείς, θεωρώ ότι είναι πολύ ανταγωνιστικά, σε σχέση με τα άλλα χρηματιστήρια. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τους έμμεσους παράγοντες κόστους των εισηγμένων εταιρειών. Και εννοώ τη μείωση της γραφειοκρατία και των πραγμάτων που εμείς τους ζητάμε, αυξάνοντας την ηλεκτρονική επικοινωνία κ.λπ.
Για τις υπόλοιπες πηγές κόστους, που προβλέπονται από το κράτος και τη νομοθεσία, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Θεωρώ, όμως, ότι η ύπαρξη τόσο του τμήματος μετόχων όσο και του τμήματος εσωτερικού ελέγχου είναι θετικά στοιχεία, προς όφελος των ιδίων των εταιριών και των μετόχων τους. Οι εταιρίες που υιοθετούν ένα σωστό πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Είναι κάτι που εμείς στην ΕΧΑΕ, ως εισηγμένη εταιρεία, προσπαθούμε να προάγουμε.
Για άλλες υποχρεώσεις, όπως οι δημοσιεύσεις των οικονομικών καταστάσεων σε εφημερίδες, νομίζω ότι η ενημέρωση του επενδυτικού κοινού θα μπορούσε να γίνει και μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα του χρηματιστηρίου, πλην όμως είναι κάτι που δεν μπορούμε να το αλλάξουμε εμείς.


Χ: Οι εκτιμήσεις για το βάθος, το εύρος και τη διάρκεια της κρίσης στην ελληνική αγορά ποικίλλουν. Άλλοι θεωρούν ότι έχουν ακόμη πολλά να δουν τα μάτια μας, ενώ άλλοι αντιτείνουν ότι σε μεγάλο βαθμό και οι μέλλουσες επιπτώσεις έχουν ήδη προεξοφληθεί από τις τρέχουσες αποτιμήσεις. Η δική σας εκτίμηση;
ΣΚ:
Θα έλεγα, κατ' αρχάς, ότι το μέγεθος και τη διάρκεια της κρίσης είναι πολύ δύσκολο να τα προβλέψει κανείς, καθώς πρόκειται για ένα διεθνές φαινόμενο, που επηρεάζει - εν είδει ντόμινο - όλες τις αγορές.
Έτσι, και η χώρα μας, η οποία το 2008 δεν είδε ακόμη την κρίση, θα υποστεί και αυτή τις συνέπειες, καθώς μάλιστα η οικονομία της είναι αρκετά εύθραυστη και έχει δύο μεγάλα δομικά προβλήματα, που αφορούν στα ελλείμματα και στο τεράστιο δημόσιο χρέος.
Απ' την άλλη μεριά, στην αγορά μας, έχοντας χάσει τα δύο τρίτα της κεφαλαιοποίησής την προηγούμενη χρονιά, στα τρέχοντα επίπεδα έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται ελκυστικές αποτιμήσεις για κάποιες μετοχές. Με την κεφαλαιοποίηση της αγοράς να ανέρχεται πλέον στα 64 δισ. ευρώ, ο δείκτης συνολικής κεφαλαιοποίησης προς το ΑΕΠ της χώρας βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Την ίδια χρονική στιγμή υπάρχουν αρκετές μετοχές στο Χρηματιστήριο Αθηνών που φέτος θα έχουν διψήφια μερισματική απόδοση.


Χ: Τα φαινόμενα, λοιπόν, δείχνουν είτε ότι δεν υπάρχουν πολλοί μακροπρόθεσμοι επενδυτές είτε ότι και αυτοί περιμένουν οι τιμές να διαμορφωθούν ακόμη χαμηλότερα.
ΣΚ:
Στα χρηματιστήρια έχουμε μάθει ότι το φθηνό μπορεί να γίνει φθηνότερο και το ακριβό μπορεί να γίνει ακριβότερο. Το γεγονός ότι κάποιες μετοχές φαίνεται να είναι φθηνές σήμερα δεν αποκλείει να γίνουν φθηνότερες αύριο.
Όπως είπαμε, όμως, και προηγουμένως τα χρηματιστήρια διεθνώς θα ανακάμψουν τη στιγμή που κανείς δεν θα το περιμένει. Για να έχουμε ανάκαμψη των αγορών, όμως, οι επενδυτές πρέπει να αισθανθούν ότι οι οικονομίες των χωρών έχουν ξαναβρεί το δρόμο τους, ότι ξεφεύγουμε από την ύφεση και τον στασιμοπληθωρισμό και ότι βαδίζουν ξανά στο δρόμο της ανάπτυξης. Τότε και τα χρηματιστήρια θα αντιδράσουν θετικά. Αλλά ακόμη έχουμε δρόμο γι' αυτό...



 

  Περιεχόμενα
Editorial: Αναζητώντας απαντήσεις που αξίζουν χρυσάφι
Επικαιρότητα
Προτάσεις Αγοράς: Χρηματοστήριο - το «παιχνίδι» πέρασε στους πολιτικούς!
Στιγμιότυπα από τη Σοφοκλέους
Συνέντευξη: Σπύρος Καπράλος - Πρόεδρος Χρηματιστηρίου Αθηνών
¶ρθρο: Η παγκόσμια οικονομική κρίση και οι χρηματιστηριακές αγορές
Θέμα: Οι 4 εποχές του χρηματιστηρίου και τι «διδάσκουν» για τις επενδύσεις
Θέμα: Επενδύσεις σε ακίνητα - Αγοραστικές ευκαιρίες, ικανοποιητικές αποδόσεις
Θέμα: Προτείνεται ειδικό βαλκανικό πακέτο στήριξης
Ανάλυση Merrill Lynch: Πώς βλέπει το επενδυτικό 2009 ο Gary Dugan της Merrill Lynch
Αφιέρωμα: Εταιρίες Δημοσίου
Παρουσίαση: Ο νομπελίστας P.Krugman για την οικονομική κρίση
Αφιέρωμα: South-East Europe Insurance Conference 2008
Παρουσίαση: ΧΡΗΜΑ & INSURANCE WORLD - Νέες κσι ανανεωμένες εκδόσεις της Metaholding
Αφιέρωμα: Αγορά μαζικής εστίασης
Παρουσίαση: IDC Security Roadshow 2009
Αφιέρωμα: Καταθετικά προϊόντα τραπεζών
Αφιέρωμα: Αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων
Διεθνείς Αγορές: 2009, με βαρυχειμωνιά
Ανάλυση Schroders: Πως βγήκαν οι αγορές από τις προηγούμενες υφέσεις
Αποκλειστικότητα Euromoney: Πως οι εταιρείες θα επιβιώσουν όσο διαρκεί η κρίση ρευστότητας
Ανάλυση BlackRock: Οι προοπτικές του 2009
Στα ενδότερα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
Τα νέα της αγοράς
Δια ταύτα...: Μάλλον, για χλωμό το βλέπουμε

 Όροι και προϋποθέσεις του site