Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2009                              

ΘΕΜΑ


ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΠΟΧΕΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
ΚΑΙ ΤΙ «ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ» ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ


Με βάση τα στατιστικά στοιχεία, ο χειμώνας και το καλοκαίρι ευνοούν περισσότερο τους πωλητές, αφού τότε διαμορφώνονται υψηλότερες τιμές. Αντίθετα, το δεύτερο και το τέταρτο τρίμηνο, των χαμηλών χρηματιστηριακών «στροφών», δίνουν το πλεονέκτημα στους αγοραστές να τοποθετηθoύν με περισσότερη άνεση στο ΧΑ.


από τον Δημήτρη Κόκκορη


Το δεύτερο και το τέταρτο τρίμηνο του έτους προσφέρουν τις πιο ελκυστικές ευκαιρίες για τοποθετήσεις στη χρηματιστηριακή αγορά. Κατά κανόνα, στα χρονικά αυτά διαστήματα οι τιμές υποχωρούν ή κινούνται σε «χαμηλότερες στροφές», γεγονός που διευκολύνει όσους αναζητούν τις ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για να μπουν στο «ναό του χρήματος». Αντίθετα, στο πρώτο και στο τρίτο τρίμηνο οι συνθήκες είναι υπέρ των πωλητών, αφού οι τιμές ανεβαίνουν και, ως εκ τούτου, μπορούν να γίνουν ρευστοποιήσεις με συγκριτικά καλύτερους όρους.
Αυτό είναι σε αδρές γραμμές το συμπέρασμα που προκύπτει με βάση τα στατιστικά ευρήματα τα οποία αφορούν στις επιδόσεις του Γενικού Δείκτη στις τέσσερις... χρηματιστηριακές εποχές του έτους. Συμπεράσματα, βέβαια, που έχουν αρκετούς «αστερίσκους», καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι διατείνονται ότι «η στατιστική μοιάζει με το μπικίνι, αφού αποκαλύπτει πολλά, αλλά κρύβει τα ουσιώδη».
Υπό τις παρούσες συνθήκες, το ουσιώδες για το ελληνικό χρηματιστήριο δεν είναι ασφαλώς το τι προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία του παρελθόντος, αλλά το πώς διαμορφώνεται τώρα το νέο επενδυτικό τοπίο.


ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Ο «ΠΑΤΟΣ»;
Όπως προκύπτει από συγκλίνουσες πληροφορίες και εκτιμήσεις, οι οποίες προέρχονται από διαχειριστές χαρτοφυλακίων, αναλυτές, στελέχη των εξειδικευμένων τμημάτων private banking των τραπεζών, αλλά και επαγγελματίες με μακρά θητεία στην αγορά, το κυρίαρχο ζήτημα έχει ένα και μοναδικό ερώτημα: όχι αν οι τρέχουσες αποτιμήσεις είναι λογικές, αλλά το πόσο χρονικό διάστημα θα πρέπει να περιμένει κάποιος που αγοράζει σήμερα, μέχρι να «κατοχυρώσει» σημαντικές μελλοντικές αποδόσεις. Και τούτο επειδή κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να χρειασθεί να νιώσει ένας επενδυτής «ακόμη μεγαλύτερο πόνο, μέχρι να έρθει η ώρα της γλυκιάς ανταμοιβής».
Προς το παρόν, κανείς δεν είναι σε θέση να απαντήσει το πότε θα κλείσει ο καθοδικός κύκλος του χρηματιστηρίου και θα αρχίσει μια ορθολογική και - πάνω απ’ όλα - βιώσιμη ανάκαμψη των τιμών των μετοχών. Εκ των πραγμάτων, κάτι που φαίνεται τώρα φθηνό με όρους θεμελιωδών οικονομικών δεδομένων, μπορεί να γίνει ακόμη φθηνότερο, από τη στιγμή κατά την οποία η επενδυτική ψυχολογία θα παραμείνει εύθραυστη και οι συνθήκες στην ελληνική οικονομία θα επιτείνουν την ευρύτερη αστάθεια στο επιχειρηματικό σκηνικό.
Αποτελεί, πλέον, κοινή παραδοχή ότι η πιστωτική κρίση έχει ανατρέψει συσχετισμούς δυνάμεων στο ΧΑ και διαμορφώνουν, πλέον, νέες ισορροπίες στην αγορά, όπου - τουλάχιστον μέχρι νεωτέρας - πολλά θα εξαρτηθούν από τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει το ελληνικό στοιχείο. Δηλαδή το χρήμα των Ελλήνων, είτε αυτό αφορά στα ισχυρότερα βαλάντια είτε σε μια πιο διευρυμένη κλίμακα ιδιωτών επενδυτών, που διοχετεύουν ρευστότητα στο χρηματιστήριο.


ΣΕ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟ 51% ΤΟΥ ΧΑ
Δεν χωρά αμφιβολία ότι ο... ενάρετος κύκλος ανόδου της αγοράς, της περιόδου 2003-2007, ήταν αποκλειστική υπόθεση των ξένων «παικτών». Με αιχμή του δόρατος τα hedge funds, που χρησιμοποίησαν τη μοχλευμένη (δανειακή) ρευστότητα, οι τιμές πήραν την άνω βόλτα, έχοντας σαν ατμομηχανή τις τράπεζες και αρκετούς άλλους τίτλους της υψηλής, αλλά και της χαμηλότερης, κεφαλαιοποίησης. Τώρα, όμως, τα δεδομένα έχουν αλλάξει: το τελευταίο δωδεκάμηνο, τα θεσμικά χαρτοφυλάκια του εξωτερικού απέσυραν ρευστότητα 407 δισ. ευρώ από ελληνικές μετοχές. Τα ίδια αυτά χαρτοφυλάκια (στα οποία δεν περιλαμβάνονται οι ξένες εταιρίες, οι αλλοδαποί επενδυτές και οι εταιρίες off-shore) είχαν πραγματοποιήσει καθαρές εισροές κεφαλαίων ύψους 5,7 δισ. ευρώ το 2007, 4,3 δισ. το 2006 και 4,6 δισ. το 2005.
Ως ένα βαθμό, οι πωλήσεις των ξένων που αποχωρούν απορροφώνται από Έλληνες ιδιώτες, οι οποίοι στη διάρκεια του 2008 έβαλαν 1,2 δισ. ευρώ στο ΧΑ, γεγονός που συνέβη για πρώτη φορά μετά το 1999.
Ορισμένοι θεωρούν ότι η χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια αργόσυρτη διαδικασία εναλλαγής θέσεων, στην οποία το ελληνικό στοιχείο θα έχει ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή έναντι των χαρτοφυλακίων του εξωτερικού. Βέβαια, εκτός από τους Έλληνες ιδιώτες, στους οποίους περιλαμβάνονται και αρκετοί βασικοί μέτοχοι, η προσφορά απορροφάται και με συνεχείς αγορές ιδίων μετοχών από τράπεζες και άλλες εισηγμένες επιχειρήσεις.
Η συμμετοχή των ξένων θεσμικών έχει υποχωρήσει στο 32%, έναντι του περίπου 40% της κεφαλαιοποίησης του ΧΑ που κατείχαν στα τέλη του 2007. Σε ό,τι αφορά στους Έλληνες ιδιώτες, αυτοί έχουν πλέον το 21%, ενώ στο σύνολό του το ελληνικό στοιχείο (Δημόσιο, εταιρίες, Αμοιβαία) κατέχει το 51% του ΧΑ.


ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Εκ των πραγμάτων, για την πορεία της αγοράς πολλά θα εξαρτηθούν από τη συμπεριφορά των μεγάλων τραπεζών, που έχουν αυξημένη βαρύτητα στο Γενικό Δείκτη. Η κατάρρευση των τραπεζικών μετοχών προεξοφλεί καθίζηση της κερδοφορίας τους το 2009, καθώς πολλοί είναι εκείνοι που διαβλέπουν έκρηξη τω προβλέψεων για επισφάλειες, οι οποίες μπορεί να είναι της τάξης των 3 δισ. ευρώ, με συνέπεια να ροκανίσουν τα κέρδη στο ισόποσο. Δεν είναι, επίσης, λίγοι εκείνοι οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι τράπεζες θα παραμείνουν επί μακρόν στη δίνη του κυκλώνα και είναι πιθανόν να μην είναι αυτές που θα ηγηθούν στο δεύτερο γύρο παλινόρθωσης του χρηματιστηρίου, όποτε και αν σηματοδοτηθεί κάτι τέτοιο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στα ψηλά του Οκτωβρίου 2008, η κεφαλαιοποίηση της Εθνικής Τράπεζας ήταν 22,9 δισ. ευρώ, ενώ την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου είχε καταπέσει στα 6 δισ. ευρώ. Δηλαδή, σχεδόν 74% χαμηλότερα. Στο επίμαχο αυτό διάστημα η συμμετοχή των ξένων στη μετοχή είχε πέσει από το 56% στο 42%, με τις μετοχές που πουλήθηκαν από τους ξένους να καταλήγουν σε ελληνικά χέρια (θεσμικούς και ιδιώτες).
Η Eurobank, από τα 14,1 δισ. ευρώ έχει τώρα κεφαλαιοποίηση 2,4 δισ. ευρώ (-83%), ενώ η συμμετοχή των ξένων έχει πέσει περίπου στο 19%.
Η κεφαλαιοποίηση της Alpha Bank έχει πέσει από τα 10,5 δισ. ευρώ στα 2,3 δισ. ευρώ (-78%), ενλω οι ξένοι, από το 46% που είχαν, κατέχουν τώρα περίπου το 39%.
Η Πειραιώς είχε κεφαλαιοποίηση 9,4 δισ. ευρώ, ενώ τώρα 1,7 δισ. ευρώ (-82%), με τη συμμετοχή των ξένων να έχει υποχωρήσει από το 43% στο 35%.


ΣΤΡΟΦΗ ΣΕ ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ
Δηλωτικό των ανατροπών που έχουν επέλθει είναι ότι στην πρώτη θέση της κεφαλαιοποίησης βρίσκεται πλέον ο ΟΠΑΠ, μια εταιρία δηλαδή που αντλεί κέρδη από τη (μονοπωλιακή) δραστηριότητα στα τυχερά παιχνίδια. Άλλωστε, τα τυχερά παιχνίδια, οι εταιρίες του Δημοσίου που δραστηριοποιούνται στην κοινή ωφέλεια (ηλεκτρισμός, ύδρευση), καθώς επίσης και η «πράσινη ενέργεια», μαζί με τον μεγάλο των τηλεπικοινωνιών (ΟΤΕ), συγκαταλέγονται στις πρώτες επενδυτικές επιλογές των αναλυτών, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις τράπεζες. Στο επενδυτικό μικροσκόπιο βρίσκονται και άλλες εισηγμένες με μικρά δανειακά βάρη, ισχυρές ταμειακές ροές και τομέα δραστηριοτήτων που μπορεί να επιπλεύσει στην κρίση (υγεία, τρόφιμα κ.ά.).
Οι ασφυκτικές συνθήκες που διαμορφώνονται στην ελληνική οικονομία, αλλά και ο  αυξημένος πολιτικός κίνδυνος, που κρύβει η πιθανή πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, σε συνδυασμό και με τη σοβούσα κοινωνική αναταραχή, ρίχνουν τη βαριά σκιά τους και στο χρηματιστήριο.
Για τους τεχνικούς αναλυτές, θεωρείται ότι - αργά ή γρήγορα - ο Γενικός Δείκτης θα αναμετρηθεί με τις 1500 μονάδες, ενώ για να υποστηριχθεί ότι η αγορά κάνει αποφασιστικά βήματα για να ξεφύγει από το πτωτικό κανάλι, θα πρέπει να υπερβεί τις 1921 και τις 2229 μονάδες.
Τον τελευταίο καιρό, οι συναλλακτικοί όγκοι έχουν περιορισθεί, γεγονός που δείχνει ότι οι πωλήσεις (κυρίως των ξένων) δεν «διαπνέονται» από επιθετικότητα, όπως τον περασμένο Οκτώβριο. Παρά ταύτα, η αίσθηση που κυριαρχεί είναι ότι οι ξένοι θα συνεχίσουν να είναι πωλητές, τουλάχιστον για έξι με εννέα μήνες ακόμη.
Σε ό,τι αφορά στο ελληνικό στοιχείο, αν και διαβλέπει ότι η πτώση έχει δημιουργήσει ελκυστικές προϋποθέσεις εισόδου σε αρκετές επιλεγμένες μετοχές, εν τούτοις οι φόβοι επιδρούν ανασταλτικά. Φόβοι οι οποίοι δεν σχετίζονται με το αν οι αποτιμήσεις είναι ορθολογικές, αλλά κυρίως με το πόσο χρόνο μπορεί να περιμένει κάποιος επενδυτής μέχρις ότου αποδώσουν (υπεραξίες) οι τοποθετήσεις του. Ειδικά μάλιστα, καθώς είναι μετέωρο το ενδεχόμενο να υποχωρήσουν κι άλλο οι μετοχές, προτού μπουν σε ανοδική τροχιά.


ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑΣ
Αρχής γενομένης από το 1993 (με αφετηρία τη διακήρυξη του Μάαστριχτ και το χρονοδιάγραμμα επίτευξης της ΟΝΕ), οπότε και το ελληνικό χρηματιστήριο μπήκε σε τροχιά ουσιώδους μετεξέλιξης, καταγράφονται μια σειρά από αξιοσημείωτες στατιστικές  παρατηρήσεις:
* Στα 16 αυτά χρόνια, το πρώτο τρίμηνο έχει κλείσει 10 φορές ανοδικά και 6 πτωτικά για το Γενικό Δείκτη, που έχει συνολική απόδοση 70,55%.
* Εξαιρετικά πτωχές είναι οι αποδόσεις του δεύτερου (ανοιξιάτικου) τριμήνου, καθώς στην περίοδο Απριλίου - Μαΐου - Ιουνίου, 7 φορές έχουν προκύψει κέρδη, ενώ 9 έχουν φέρει ζημιές στο Γενικό Δείκτη, η συνολική απόδοση του οποίου σ’ αυτά τα 16 τρίμηνα είναι μόλις 7,54%.
* Ένδεκα φορές ανοδικό και μόλις 5 καθοδικό ήταν το τρίτο τρίμηνο, με συνολική απόδοση 33,24%.
* Στο τέταρτο τρίμηνο της χρονιάς πλεονεκτούν μεν οι θετικές κινήσεις (9 έναντι 7 πτωτικών), πλην όμως οι συνολικές αποδόσεις είναι εξαιρετικά πτωχές (μόλις 8,70%).
Όπως προκύπτει, το 77% των αποδόσεων που έχει καταγράψει ο Γενικός Δείκτης από την αρχή του 1993 έως τα τέλη του 2008, έχουν κατοχυρωθεί στο πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος) και στο τρίτο τρίμηνο (Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος). Αν δηλαδή κάποιος έμπαινε και έβγαινε από την αγορά στην αρχή και στο τέλος των δύο αυτών τριμήνων, θα είχε συνολικές αποδόσεις στα 16 χρόνια, της τάξεως του 127%, έναντι του 165,7% του Γενικού Δείκτη σε ετήσιες βάσεις. Πάντα με βάση τα στοιχεία αυτά, ο χειμώνας και το καλοκαίρι ευνοούν περισσότερο τους πωλητές, αφού τότε διαμορφώνονται υψηλότερες τιμές. Αντίθετα, το δεύτερο και το τέταρτο τρίμηνο, των χαμηλών χρηματιστηριακών «στροφών», δίνουν το πλεονέκτημα στους αγοραστές να τοποθετηθoύν με περισσότερη άνεση στο ΧΑ.


ΠΤΩΣΗ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ 2009
Δεν χωρά αμφιβολία ότι οι επενδυτικές πρωτοβουλίες χαράσσονται με κανόνες άλλους, καθώς η στατιστική δεν μπορεί να λειτουργήσει ως θέσφατο, παρά το γεγονός ότι προσφέρεται για αξιολόγηση ορισμένων συμπερασμάτων, ενδεικτικών για τις... εποχικές τάσεις που διαμορφώνονται. Ξεχωριστή σημασία έχει επίσης το γεγονός ότι τα στατιστικά στοιχεία εστιάζονται στη συμπεριφορά του Γενικού Δείκτη και μόνο, ο οποίος όμως έχει υποστεί σχεδόν ριζική αναδιάρθρωση σε ό,τι αφορά στις 60 εταιρίες που τον απαρτίζουν.
Πάντως, πάντα με βάση τα στοιχεία, φαίνεται ότι η πορεία του χρηματιστηρίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατεύθυνση που ακολουθεί η κερδοφορία των εισηγμένων εταιριών. Στα 15 χρόνια (1993 - 2007) μόνο μία φορά ο Γενικός Δείκτης κινήθηκε αντίθετα με τα κέρδη. Αυτό συνέβη το 1994, όταν η αγορά υποχώρησε κατά 9,36%, αν και τα κέρδη είχαν άνθηση 11,6%.
Για το 2008 η κάμψη των καθαρών κερδών είναι βέβαιη (στο -30% την οριοθετούν οι αναλυτές), αλλά το ανησυχητικό είναι ότι η πτώση της κερδοφορίας θα έχει συνέχεια και το 2009.
Στην παρούσα φάση η κεφαλαιοποίηση του ΧΑ (65 δισ. ευρώ) αντιστοιχεί μόλις στο μισό του συνόλου των προθεσμιακών καταθέσεων που υπάρχουν στις ελληνικές τράπεζες (134 δισ. ευρώ). Η αναμενόμενη αποκλιμάκωση των επιτοκίων κάνει ορισμένους να πιστεύουν ότι μπορεί ένα τμήμα των διαθεσίμων να πάει στο χρηματιστήριο και να βελτιώσει την κινητικότητα των μετοχών. Ωστόσο, έμπειροι παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι - στην τρέχουσα δυσμενή συγκυρία - οι περισσότεροι ενδιαφέρονται για την εξασφάλιση του κεφαλαίου τους και δευτερευόντως για τις αποδόσεις από μετοχές, που ενσωματώνουν αυξημένο ρίσκο.


 

  Περιεχόμενα
Editorial: Αναζητώντας απαντήσεις που αξίζουν χρυσάφι
Επικαιρότητα
Προτάσεις Αγοράς: Χρηματοστήριο - το «παιχνίδι» πέρασε στους πολιτικούς!
Στιγμιότυπα από τη Σοφοκλέους
Συνέντευξη: Σπύρος Καπράλος - Πρόεδρος Χρηματιστηρίου Αθηνών
¶ρθρο: Η παγκόσμια οικονομική κρίση και οι χρηματιστηριακές αγορές
Θέμα: Οι 4 εποχές του χρηματιστηρίου και τι «διδάσκουν» για τις επενδύσεις
Θέμα: Επενδύσεις σε ακίνητα - Αγοραστικές ευκαιρίες, ικανοποιητικές αποδόσεις
Θέμα: Προτείνεται ειδικό βαλκανικό πακέτο στήριξης
Ανάλυση Merrill Lynch: Πώς βλέπει το επενδυτικό 2009 ο Gary Dugan της Merrill Lynch
Αφιέρωμα: Εταιρίες Δημοσίου
Παρουσίαση: Ο νομπελίστας P.Krugman για την οικονομική κρίση
Αφιέρωμα: South-East Europe Insurance Conference 2008
Παρουσίαση: ΧΡΗΜΑ & INSURANCE WORLD - Νέες κσι ανανεωμένες εκδόσεις της Metaholding
Αφιέρωμα: Αγορά μαζικής εστίασης
Παρουσίαση: IDC Security Roadshow 2009
Αφιέρωμα: Καταθετικά προϊόντα τραπεζών
Αφιέρωμα: Αγορά γαλακτοκομικών προϊόντων
Διεθνείς Αγορές: 2009, με βαρυχειμωνιά
Ανάλυση Schroders: Πως βγήκαν οι αγορές από τις προηγούμενες υφέσεις
Αποκλειστικότητα Euromoney: Πως οι εταιρείες θα επιβιώσουν όσο διαρκεί η κρίση ρευστότητας
Ανάλυση BlackRock: Οι προοπτικές του 2009
Στα ενδότερα του Χρηματιστηρίου Αθηνών
Τα νέα της αγοράς
Δια ταύτα...: Μάλλον, για χλωμό το βλέπουμε

 Όροι και προϋποθέσεις του site