Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιούνιος 2009                              


EUROMONEY ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ



ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ
ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ
ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΔΑΝΕΙΑΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ


Στις δύο ακτές του Ατλαντικού, οι κυβερνήσεις ανακοίνωσαν την επιδίωξή τους να δημιουργήσουν εκατομμύρια θέσεις εργασίας και να αναζωογονήσουν την οικονομία μέσω ευρύτατων προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων, τα οποία όμως εκτείνονται πολύ περισσότερο απ’ όσο το «πάπλωμά» τους μπορεί να καλύψει. Μέγα ζητούμενο είναι το πώς θα καλυφθούν οι χρηματοδοτικές προϋποθέσεις των φιλόδοξων αυτών εξαγγελιών, δεδομένης της δυστοκίας που το τραπεζικό σύστημα εκδηλώνει για χορηγήσεις προς έργα υποδομής.


 


από την Louise Bowman


Το 2006, όταν ο Ιρλανδός επιχειρηματίας Ντέρμοτ Ντέσμοντ αποφάσισε να πουλήσει το Αεροδρόμιο της Πόλης του Λονδίνου, δέχθηκε περί τις 80 εκδηλώσεις ενδιαφέροντος. Τελικώς, πούλησε το αεροδρόμιο στην Global Infrastructure Partners και στην AIG έναντι 750 εκατ. βρετανικών λιρών (1,03 δισ. δολ.), με μια συμφωνία που αργότερα αναδείχθηκε ως η πιο υπερτιμημένη της χρονιάς. Από το συμφωνηθέν τίμημα, τα 490 εκατ. λίρες οι αγοραστές εξασφάλισαν μέσω χρηματοδότησης εκ μέρους της Credit Suisse και της RBS, με επιτόκιο ίσο με το Libor προσαυξημένο κατά 140 μονάδες βάσης. Οι επενδυτές τοποθέτησαν δικά τους κεφάλαια ύψους 337 εκατ. λιρών για την εξαγορά του αεροδρομίου, σε μια συμφωνία που περιελάμβανε δανειακή μόχλευση 14πλάσια των κερδών EBIDTA της εταιρίας.
Δύο χρόνια μετά, το Σεπτέμβριο του 2008, μια ιδιωτικοποίηση αεροδρομίου στις ΗΠΑ δείχνει πόσο δραστικά έχουν μεταβληθεί οι επενδυτικές συνθήκες. Κοινοπραξία αποτελούμενη από τους Citi Infrastructure Investors, YVR Airport Services και John Hancock Life Insurance, κέρδισε το διαγωνισμό για τη διαχείριση του Αεροδρομίου Midway στο Σικάγο, για διάστημα 99 ετών. Με τι μόχλευση; Μηδενική!
Το σχέδιο τόνωσης της οικονομίας του Μπαράκ Ομπάμα, μέσω του οποίου ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπόσχεται ότι θα εξασφαλίσει εργασία σε εκατομμύρια συμπατριώτες του, βασίζεται σέ τεράστια δημόσια έργα, κυρίως στον τομέα της συγκοινωνιακής υποδομής. Εκατό χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας υποσχέθηκε και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Γκόρντον Μπράουν, βασισμένος κι αυτός σε σχέδια για δημόσια έργα: νοσοκομεία, σχολεία, συγκοινωνιακά, περιβαλλοντικά.
Με την «τσέπη» του δημοσίου να έχει αδαειάσει, όμως, λόγω των πακέτων στήριξης των παραπαιόντων πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία διέθεσαν οι κυβερνήσεις, και με το ρευστό να τελεί είδος εν ανεπαρκεία στην αγορά, οι πολιτικοί οφείλουν να βρουν ευφάνταστους τρόπους, ασφαλείς και αποδοτικούς για τους εμπλεκομένους στην αγορά χρήματος, ώστε να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τις υποσχέσεις τους.


ΟΙ ΔΙΑΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ
«Το κρατικό ενδιαφέρον σε έργα υποδομής είναι πολύ υψηλό, αυτήν την περίοδο, αλλά είναι απλώς περιφερειακό στη στρατηγική των περισσοτέρων τραπεζών», λέει ο Νικ Τσισμ της KPMG Λονδίνου. Επισημαίνεται ότι τα δάνεια για έργα υποδομής είχαν υποχωρήσει κατά 16% τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2008, σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά έκαναν «βουτιά» κατά 40% στο τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους. Κατά 27% υποχώρησαν, στο ίδιο διάστημα, οι χρηματοδοτήσεις έργων που γίνονται βάσει Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).
Οι τράπεζες, που εξακολουθούν να είναι αρκετά δραστήριες στον τομέα χρηματοδότησης ΣΔΙΤ, επιβάλλουν πλέον δραστικά διαφορετικούς όρους για τα δάνεια που παρέχουν. «Δεν υπάρχει πια φθηνό μακροπρόθεσμο χρήμα για ΣΔΙΤ», λέει ο Ίαν Σάιμς της Citi Λονδίνου. «Οι μέχρι τώρα συνθήκες αποτελούσαν εκτροπή, άλλωστε», συνεχίζει ο κ. Σάιμς, «Πού αλλού θα μπορούσε κανείς να δανεισθεί χρήματα για 30 χρόνια, με επιτόκιο μόνο 60 μονάδες βάσης υψηλότερο του Libor; Στην αγορά ομολόγων συνέβαινε κάτι τέτοιο, λόγω ενός συνδυασμού νομισματικών συναλλαγών, στις οποίες προέβαιναν οι ασφαλιστές ομολογιακών εκδόσεων, και της εμπιστοσύνης των επενδυτών προς τις αξιολογήσεις τριών Α των οποίων έχαιραν οι εκδότες των καλυμμένων αυτών ομολόγων. Υπήρχε, όμως, και η λανθασμένη παραδοχή ότι οι τράπεζες μπορούσαν να δανείζουν μακροπρόθεσμα και να δανείζονται βραχυπρόθεσμα, έναντι επιτοκίου Libor, για όλη τη διάρκεια του ομολόγου.»
Η αδυναμία κάποιων τραπεζών να αναχρηματοδοτήσουν με βραχυπρόθεσμα δάνεια τέτοιες μακροπρόθεσμες υποχρέωσεις ήταν η κύρια αιτία που τις οδήγησε σε μερική κρατικοποίηση, καθώς το κόστος του βραχυπρόθεσμου δανεισμού εκτινάχθηκε στα ύψη, καθιστώντας ζημιογόνα τα μακροπρόθεσμα δάνεια που οι τράπεζες είχαν χορηγήσει.


ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Η κατάσταση αυτή κατέστη προφανές ότι έπρεπε να αλλάξει. Οι κίνδυνοι, που οι τράπεζες ανελάμβαναν με τις μακροπρόθεσμες χορηγήσεις τους, έπρεπε να υπολογισθούν σωστά και να καλυφθούν αποτελεσματικά. Οι συμφωνίες, λοιπόν, για χρηματοδοτήσεις ΣΔΙΤ έπρεπε να ακολουθήσουν νέα λογική.
Οι χορηγήσεις για μεγάλα έργα υποδομής, λοιπόν, σύμφωνα με τους νέους κανόνες, γίνονται από ομάδες τραπεζών και μάλιστα με τους όρους που ορίζουν οι συντηρητικότερες της ομάδας. Αν, δηλαδή, σε ένα πενταμελές «κλαμπ» τραπεζών οι τρεις διατίθενται να δανείσουν για 25 έτη και οι δύο για πέντε, το δάνειο θα μπορεί να είναι μόνο πενταετές, καθώς η αγορά οφείλει να προσαρμοσθεί στον «ελάχιστο κοινό παρανομαστή». Η κατάσταση, πάντως, δεν είναι τόσο απογοητευτική, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι –από τις 15 με 20 ευρωπαϊκές τράπεζες που είναι δραστήριες στον εν λόγω τομέα της αγοράς, μόνο 2-3 αρνούνται να δανείσουν για περισσότερα από πέντε χρόνια.
Το γεγονός ότι οι προϋποθέσεις έχουν δυσχεράνει δεν σημαίνεο ότι ο μακροπρόθεσμος δανεισμός είναι πλέον αδύνατος. Η πρώτη συμφωνία χρηματοδότησης ΣΔΙΤ για το 2009 στη Βρετανία ήταν δύσκολη αλλά πάντως επετεύχθη. Αφορούσε στο οδικό έργο 18 χιλιομέτρων Stepps - Haggs στη Σκωτία, προϋπολογισμού 360 εκατ. λιρών και διάρκειας 32,5 ετών. Έναντι τούτων, η επί κεφαλής της κατασκευάστριας κοινοπραξίας,  Berger Project Investments, εξασφάλισε 310 εκατ. λίρες για 32 χρόνια, με τρόπο όμως περιπετειώδη: στη διάρκεια της διαδικασίας τρεις τράπεζες αποχώρησαν από το «κλαμπ» (Dexia, Helaba, DZ Bank), αφήνοντας την υπόθεση στις Barclays Capital, NAB, SMBC, KfW και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η τελευταία παρέχει τα 150 εκατ. λίρες, ενώ τα υπόλοιπα χορηγούνται με περιθώριο 200 μβ για την περίοδο κατασκευής και 190 μβ για την μετέπειτα χρονική περίοδο.


ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟ ΚΥΜΑ
Εν πάση περιπτώσει, ο αριθμός των τραπεζών με δυνατότητα ή διάθεση να δανείσουν για 30 χρόνια έχει μειωθεί δραστικά. «Για κάθε πενταετία διάρκειας που θέλει κανείς να προσθέσει στο δάνειό του, μάλλον χάνει και μία τράπεζα», σχολιάζει ο Μάικ Τσέιπελ της Lloyds TSB Capital Markets.
Διαφαίνονται πολλές πιθανότητες, λοιπόν, να ισχύσει και στην Ευρώπη το αμερικανικό μοντέλο των πολλαπλών, βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων και αντιστοίχων αναχρηματοδοτήσεων. Το σύστημα αυτό καθιστά ευκολότερη την ανεύρεση του «κλαμπ» τραπεζών που θα προβούν στην αρχική χορήγηση, αλλά μεταβάλλει δραστικά τα δεδομένα σε επίπεδο πρόβλεψης και κοστολόγησης μελλοντικού κινδύνου, τόσο για τον δανειοδότη όσο και για τον δανειολήπτη.


ΙΔΙΟΜΟΡΦΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ
Πολλές κυβερνήσεις έχουν σαφώς εξαγγείλει ότι θα τονώσουν την αγορά, την απασχόληση και την οικονομία εν γένει, προχωρώντας σε μεγάλης έκτασης έργα υποδομής. Πολλοί επενδυτές, παράλληλα, είναι πρόθυμοι να αναλάβουν αυτά τα έργα, τα οποία έχουν πρακτικώς εγγυημένη απόδοση. Το μόνο σημείο όπου μπορεί να «κολλήσει» η όλη υπόθεση είναι αυτό της χρηματοδότησής της.
«Παραδόξως, για την ώρα παρατηρείται μια ‘παράλογη’ συμπεριφορά εκ μέρους τραπεζών», λέει ο Ρίτσαρντ Αμπέιντι, παγκόσμιος επί κεφαλής σύμβουλος χρηματοδοτήσεων έργων υποδομής και ΣΔΙΤ της PricawaterhouseCoopers. «Ακριβώς την ώρα που θα έπρεπε να εστιάζουν στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου, πολλές από αυτές εστιάζουν στη μεγιστοποίηση της απόδοσης. Υποθέτω ότι το παράδοξο φαινόμενο αντανακλά τις δυσκολίες που προκαλεί η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά.»
Ελπίδα τόσο των επενδυτών - κατασκευαστών όσο και των κυβερνήσεων είναι ότι η κατάσταση αυτή δεν θα διαρκέσει πολύ. Μπορεί να μην ξαναδούμε τα περιθώρα των 40 ή 50 μβ, που ίσχυαν πριν από ενάμισι χρόνο, αλλά τουλάχιστον αναμένεται ότι η τραπεζική αγορά θα εκλογικευθεί ισορροπώντας περί τις 100 μβ και όχι γύρω από το παράλογο περιθώριο των 200 μβ, όπου είχε φθάσει.
«Οι τράπεζες», καταλήγει ο κ. Αμπέιντι, «πρέπει να λάβουν περισσότερο υπόψη τους το μακροπρόθεσμο όφελος που θα αποκομίσουν και όχι τις σημερινές δυσκολίες τους. Και για να το κάνουν αυτό θα πρέπει να αξιολογήσουν σωστά τη σημαντικότητα των έργων υποδομής και να εκμεταλλευθούν τα πακέτα στήριξης της αγοράς, που αυτό τον καιρό βρίσκονται πάνω στο τραπέζι.»

  Περιεχόμενα
ΧΡΗΜΑ τ. 353, Ιούνιος 2009
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ: ΑΓΟΡΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΛΟΓΙΚΗΣ…
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ
ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΦΗΝΟΥΝ ΠΙΣΩ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ
ΘΕΜΑ: ΟΛΥΜΠΙΑΚΑ AKINHTA
CEO & CSR MONEY CONFERENCE 2009
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (συνέχεια)
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΙΜΕΝΩΝ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ - ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ
ΑΝΑΛΥΣΗ
ΑΝΑΛΥΣΗ
ΕΡΕΥΝΑ
ΕΡΕΥΝΑ: ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΟΤΑ
ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ
EUROMONEY ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ
ΕΡΕΥΝΑ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ
ΣΤΑ ΕΝΔΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ
ΝΕΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
ΝΕΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ (συνέχεια)
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΕ ΜΟΡΦΗ EBOOK

 Όροι και προϋποθέσεις του site