Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Ιούλιος - Αύγουστος 2007                               Τεύχος 334

Η  ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ  ΤΟΥ  ΚΥΚΛΟΥ
Το έξυπνο χρήμα ποντάρει ήδη
στην αναστροφή του πιστωτικού κύκλου


Του Andrew Capon,
αναδημοσίευση από το διεθνές περιοδικό Euromoney


Με αυξανόμενη αισιοδοξία, έδωσαν ζωή σε μια ανόητη ιδέα την οποία ονόμασαν  τη νέα οικονομική εποχή. Αυτή η ιδέα εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την χώρα. Μας καθησύχαζαν ότι βρισκόμαστε σε μια νέα περίοδο όπου οι παλιοί νόμοι των οικονομικών δεν έχουν πλέον ισχύ.»
Αυτή η φράση δεν έχει ειπωθεί από κάποιον ενώ σκεπτόταν την «φούσκα» των εταιριών πληροφορικής (dotcom bubble). Προέρχεται από τα απομνημονεύματα του Herbert Hoover, του 31ου προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος θα μείνει αξέχαστος λόγω της προεδρίας του κατά την διάρκεια του μεγάλου κραχ του 1929 και της βαρύτατης κρίσης (Great Depression) που ακολούθησε. Μπορεί να χρησιμεύσει σαν μια επίκαιρη υπενθύμιση του ότι σύννεφα μπορούν να εμφανιστούν ακόμα και σε ένα καταγάλανο ουρανό και ότι οι οικονομολόγοι είναι τόσο καλοί οδηγοί για το μέλλον όσο και εκείνοι που δίνουν πληροφορίες για τον ιππόδρομο.
Ένα σημαντικό μέρος της εμπιστοσύνης στις χρηματοοικονομικές αγορές βασίζεται στην άποψη ότι για ακόμα μια φορά διανύουμε μια καινούρια εποχή, μια εποχή όπου οι κύκλοι δεν υπάρχουν πλέον. Η πτώση του κομμουνισμού και το «άνοιγμα» των οικονομιών της Ινδίας και της Κίνας λειτούργησε σαν μια ένεση αδρεναλίνης στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, η ισχύ της οποίας είναι ανάλογη των 3 δισεκατομμυρίων κατοίκων αυτής της ομάδας χωρών. Αυτοί οι νέοι παραγωγοί και καταναλωτές, καθώς επίσης και οι δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης, εξασφάλισαν την νίκη του κεφαλαίου.
Σαν αποτέλεσμα της νωχελικής στάσης που διατηρεί το εργατικό δυναμικό, το «φάντασμα» του πληθωρισμού που στοίχειωσε την δεκαετία του 1970, έχει χαθεί, πιθανότατα οριστικά. Για όσους ακολουθούν πιστά τις προσταγές της «νέας ορθοδοξίας», ο κύκλος έχει πεθάνει. Αλλά δεν είναι μόνο οι οικονομολόγοι που φορούν παρωπίδες. Οι αγορές τίτλων - από τις κινεζικές μετοχές και τα ομόλογα των αναδυόμενων αγορών έως τα εμπορικά ακίνητα - στηρίζονται στην πεποίθηση ότι η πρόσβαση σε κεφάλαια θα είναι πάντα το ίδιο εύκολη.
Τα εταιρικά ομόλογα υψηλού ρίσκου στις ΗΠΑ (junk bonds) διαπραγματεύονται με ιστορικά χαμηλό περιθώριο(spread) έναντι του κυβερνητικού χρέους (government bonds) και αυτό τον χρόνο, μέχρι αυτή την στιγμή, μετά βίας έχουν υπεραποδώσει αυτών κατά  1%. Η υπεραπόδοση των ομολόγων που εκδίδονται από εταιρίες χαμηλότερης πιστοληπτικής ικανότητας (investment grade credit) έναντι των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου έχει εξαφανιστεί. Τα ομόλογα χαμηλής διαβάθμισης διαπραγματεύονται στις αγορές σαν τα αντίστοιχα υψηλής διαβάθμισης και στις αγορές τίτλων, κυκλικές μετοχές όπως εκείνες των εταιριών εκμετάλλευσης ορυχείων παρουσιάζουν αποτιμήσεις ανάλογες με τις μετοχές εταιριών που παρουσιάζουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Ο τζίρος της δραστηριότητας εξαγορών και συγχωνεύσεων παγκοσμίως άγγιξε το 1 τρισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο, ένα μεγάλο μέρος του οποίου οφείλεται στην εντονότατη δραστηριοποίηση των εταιριών ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων (private equity). Το γεγονός αυτό με την σειρά του έχει οδηγήσει στην έκδοση χρέους υψηλής απόδοσης, το οποίο μόνο στις ΗΠΑ φτάνει τα 224 δισ. δολάρια. Το «φθηνό» χρήμα και η υπερβάλλουσα ρευστότητα που κατακλύζει το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα επιτρέπουν στους πάντες να χρησιμοποιήσουν μόχλευση - από τους βουδιστές μοναχούς που σπεύδουν να ανοίξουν έναν από τους 50.000 νέους χρηματιστηριακούς λογαριασμούς που ενεργοποιούνται κάθε μέρα στην Κίνα, μέχρι τον βασιλιά της Wall Street που αποσύρει από την χρηματιστηριακή αγορά μια εταιρεία η οποία υποτίθεται ότι είναι δίκαια αποτιμημένη από μια αποτελεσματική αγορά.


Η εκδίκηση του κύκλου
Όλοι ελπίζουν ότι οι καιροί των παχιών αγελάδων θα συνεχιστούν. Βέβαια, υπάρχουν σημάδια ότι ο κύκλος μπορεί ακόμα να γυρίσει και να αιφνιδιάσει τους πάντες. Μια συνέπεια του «ξεφουσκώματος» των δανείων υψηλού κινδύνου (subprime loans) στις ΗΠΑ, είναι ότι οι όροι λήψης ενός δανείου έχουν αρχίσει να γίνονται πιο αυστηροί. Αυτό θα ασκήσει πίεση στους καταναλωτές να αποταμιεύσουν περισσότερο και να περιορίσουν τις δαπάνες τους. Από τα μέσα του 2003, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών είναι αρνητικό, κάτι το οποίο δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ. Εάν το ποσοστό αυτό γίνει θετικό, έστω και οριακά, το αποτέλεσμα που θα έχει στην συνολική ζήτηση θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Αλλά δεν είναι μόνο τα νοικοκυριά στις ΗΠΑ που βιώνουν μια αλλαγή στον πιστωτικό κύκλο. Πληροφορίες από τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Standard & Poor's δείχνουν ότι το «έξυπνο» χρήμα αρχίζει σιγά - σιγά να σκέφτεται πάλι για τον πιστωτικό κύκλο. Τα δάνεια υψηλής απόδοσης, που χρησιμοποιήθηκαν για την χρηματοδότηση των μοχλευμένων εξαγορών, μειώθηκαν κατά 33% τον Φεβρουάριο. Οι αποδόσεις των δανείων σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και εταιρίες χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης, παρουσίασαν άνοδο και από 7,47% διαμορφώθηκαν σε 7,76% στην διάρκεια των προηγούμενων τριών μηνών.
Η «όρεξη» για δάνεια χαμηλής εξασφάλισης (covenant - lite loans), τα οποία δεν προσφέρουν ουσιαστικά καμία προστασία στον επενδυτή σε περίπτωση χρεοκοπίας, φαίνεται επίσης να υποχωρεί. Το ύψος δανείων τέτοιου τύπου που συνείφθησαν τον Απρίλιο, έφτασε τα 16,6 δισ. δολάρια, έναντι του μεγέθους ρεκόρ των 25 δισ. δολαρίων που ανήλθαν τον Φεβρουάριο. Οι εμπλεκόμενοι σε εξαγορές και συγχωνεύσεις μπορούν ακόμα να χρηματοδοτήσουν τα δάνειά τους, απλά όχι με οποιουσδήποτε όρους. Σταδιακά και σχεδόν ανεπαίσθητα, ο κίνδυνος αρχίζει να επανατιμολογείται.


«Πρόσφατο» παρελθόν
Μεταξύ των οικονομολόγων εναντίον των οποίων καταφέρθηκε ο Hoover περιλαμβάνεται και ο Irving Fisher, έναν από τους πιο διάσημους της εποχής του. Ο Fisher εξέφρασε με σχεδόν τέλειο συγχρονισμό την εξής άποψη τον Σεπτέμβριο του 1929 : «Έχουμε γίνει μάρτυρες ίσως της μεγαλύτερης οικονομικής επέκτασης της ιστορίας. Ο συναγερμός για τον πληθωρισμό στις μετοχικές αξίες μοιάζει αδικαιολόγητος αν σκεφτεί κανείς το πρόσφατο ρεκόρ στις μερισματικές αποδόσεις, οι οποίες αναμφισβήτητα θα ακολουθηθούν από ακόμα μεγαλύτερες».
Αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα χρησιμοποίησης παλαιότερων δεδομένων για την πρόβλεψη του τί μέλει γενέσθαι. Είναι το είδος ανάλυσης που προτιμάται από όσους επενδύουν στην κινεζική αγορά μετοχών και τους θιασώτες των μοχλευμένων εξαγορών και η οποία χωρίς καμία εξαίρεση οδηγεί σε αποτυχία. Ο Fisher έχασε ένα μεγάλο μέρος της προσωπικής του περιουσίας στο κραχ και σχεδόν οδήγησε σε χρεοκοπία το καταπίστευμα του Πανεπιστημίου του Yale. Όσοι ποντάρουν σε μια νέα εποχή για την οικονομία, καλά θα κάνουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Δεν είμαστε στο χείλος μιας κρίσης παρόμοιας εκείνης της δεκαετίας του 1930 όμως ο κύκλος είναι ζωντανός και γυρίζει.

  Περιεχόμενα
Editorial
Προτάσεις αγοράς / Χρηματιστήριο
Αφιέρωμα : Ελληνική επιχειρηματικότητα
Αφιέρωμα : Καταθετικά προϊόντα - Στο επίκεντρο όσο ποτέ
Αφιέρωμα : Kαλοκαιρινές αποδράσεις
Άρθρο : Η επιστροφή του κύκλου
Άρθρο : ΚLEEMAN το "διαμάντι" απ' το Κιλκίς
Άρθρο : Η πειρατεία λογισμικού πλήττει την ελληνική οικονομία και στερεί νέες θέσεις εργασίας
Άρθρο : Κύπρος - Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι των επιχειρηματικών σήριαλ
Άρθρο : Το project της προσέλκυσης βορειοευρωπαίων για ημιδιαμονή στην Ελλάδα
Άρθρο : Κατά πόσο συμφέρει ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα
Άρθρο : Τρόποι "διάγνωσης" των λογιστικών παρεμβάσεων
Άρθρο : Εφαρμογή δυναμικής τεχνικής ανάλυσης ομολόγων
Ανασκόπηση : Επενδύσεις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων
Ταμείο : Το δύσκολο έργο της νέας κυβέρνησης!

 Όροι και προϋποθέσεις του site