Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Δεκέμβριος 2009-Τεύχος 358                              

ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ΝΕΟΙ «ΠΑΙΚΤΕΣ»,
ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

Οι ιδιωτικοί όμιλοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, κάτι το οποίο αποτελεί προτεραιότητα και της νέας κυβέρνησης.


 


από τον Μάκη Αποστόλου


Έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα εκδηλώνεται τους τελευταίους μήνες σε όλους τους τομείς του εγχώριου ενεργειακού κλάδου, επιβεβαιώνοντας όσους μιλούσαν για το «Ελντοράντο του 21ου αιώνα» όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλο τον πλανήτη γενικότερα.
Σε εγχώριο επίπεδο, η είσοδος μεγάλων ελληνικών αλλά και ξένων επιχειρηματικών ομίλων στον τομέα παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας κατά την τελευταία δεκαετία, αρχίζει πλέον να γίνεται ορατή, καθώς αρκετά έργα έχουν ήδη υλοποιηθεί, ενώ ακόμη περισσότερα δρομολογούνται για τα επόμενα χρόνια. Εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια, οι επενδύσεις για την κατασκευή νέων μονάδων στην Ελλάδα. θα ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Ήδη η ΔΕΗ βλέπει νέους «παίκτες» (Verbund-Energa, Blue Aegean Energy, ATEL, EGL, EFT) να μπαίνουν (ή να προτίθενται να εισέλθουν) στον ανταγωνισμό – σε εμπορικούς και βιομηχανικούς πελάτες στη φάση αυτή – ενώ δεν αποκλείεται το 2010 να επανέλθει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέας μετοχοποίησης της εταιρείας και η υποχώρηση του ποσοστού του Δημοσίου κάτω από το 51%. Από την πλευρά της η δημόσια επιχείρηση δεν «μένει με σταυρωμένα τα χέρια», αφού προωθεί συμμαχίες με στόχο την εξάπλωση στα Βαλκάνια, ενώ παράλληλα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Οι ιδιωτικοί όμιλοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, κάτι το οποίο αποτελεί και προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης. Σημειώνεται ότι το 2008 στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν συνολικά μόλις 210,9 MW από ανανεώσιμες πηγές, ανεβάζοντας την συνολική ισχύ στα 1198,33 MW, όταν η Ισπανία την ίδια χρονιά εγκατέστησε 1.000 MW μόνο από μια ανανεώσιμη πηγή, τα φωτοβολταϊκά. Στην Ελλάδα από τις 8.200 αιτήσεις για την παραγωγή 3.500 MW φωτοβολταϊκών, το 2008 εγκαταστάθηκαν μόλις 9 MW.
Ήδη πάντως μεγάλοι ελληνικοί (Ελλάκτωρ, ΔΕΗ Ανανεώσιμες), ξένοι όμιλοι (EDF, ENEL, Enercon, Gamesa, Verbund-Energa, Energiekontor, Eurus, Enova Windenergie, EOS Energy, Vendavel, Cesa-Acciona Energia, Endless Energy, Amoco/ Enron, Windwarts) αλλά και ισχυρές συμπράξεις (Iberdrola-Ρόκας, Edison – ΕΛΠΕ (μαζί με ομίλους Ελλάκτωρ και Βιοχάλκο), Endesa (ENEL)-Μυτιληναίος, ENEL-Κοπελούζος, ΓΕΚ Τέρνα – GDF Suez)  αυξάνουν συνεχώς την εγκατεστημένη ισχύ των μονάδων τους, κυρίως στην αιολική ενέργεια, ενώ έχουν φιλόδοξα σχέδια και για την ανάπτυξη άλλων εναλλακτικών μορφών ενέργειας .
Από τους κατασκευαστές αιολικών πάρκων, τα μεγαλύτερα μερίδια κατέχουν η Vestas (41,7%) – το ποσοστό φθάνει το 53,6% μαζί με τη NEG Micon -  η Bonus (19,6%) και η Enercon (15,1%), ενώ ακολουθούν με μικρότερα ποσοστά η Gamesa, η Nordex, η Zond κ.ά.
Η «ΔΕΗ», από την πλευρά της, παίρνει τα μέτρα της ώστε να αντισταθμίσει τις πιθανές απώλειες από την είσοδο των ιδιωτών στην αγορά, προχωρώντας σε συμμαχίες στην Ελλάδα (π.χ. με Χαλυβουργική και Τιτάν) αλλά και ανοίγματα στα Βαλκάνια (συνεργάζεται ήδη με τη γερμανική RWE και την Contour Global).
Οι δύο εγχώριοι όμιλοι διύλισης προχωρούν σε κινήσεις που αφορούν όλο το φάσμα της αγοράς ενέργειας. Ειδικότερα τα «Ελληνικά Πετρέλαια» (σε συνεργασία με την Edison) και «Motor Oil» (μαζί και με τον Μυτιληναίο) προωθούν τη δημιουργία νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής αλλά και ΑΠΕ, ενώ στην εμπορία προχώρησαν στην εξαγορά των εν Ελλάδι θυγατρικών της BP και της Shell αντίστοιχα, αυξάνοντας το μερίδιό τους στη σχετική αγορά.


ΔΕΗ: Ο LEADER
Πρόσφατα εκδόθηκαν οι οικοδομικές άδειες για τη μονάδα φυσικού αερίου στο Αλιβέρι ισχύος 427 ΜW η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη του 2011, ενώ η μονάδα 835 MW στη Μεγαλόπολη εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει το 2012. Η εταιρεία προσπαθεί να άρει τα τελευταία εμπόδια για την κατασκευή λιγνιτικής μονάδας στην Πτολεμαΐδα (ισχύος 550-600 ΜW), ενώ σκοπεύει να προχωρήσει σε δεύτερη προκήρυξη για τη λιγνιτική μονάδα ισχύος 350-450 MW στη Μελίτη.
Ακόμη η ΔΕΗ επεξεργάζεται ένα πρόγραμμα κατασκευής Υδροηλεκτρικών Σταθμών συνολικής ισχός 342 ΜW στο διασυνδεδεμένο σύστημα. Εντός του 2011 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία οι σταθμοί της Μεσοχώρας και του Ιλαρίωνα, ενώ αυτός του Μετσοβίτικου αναμένεται να είναι έτοιμος στα μέσα του 2012.
Αναφορικά με τις μονάδες της επιχείρησης στα νησιά αξίζει να σημειώσουμε ότι ο σταθμός του Ρόδου ισχύος 115 MW θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία το α’ τρίμηνο του 2012, ενώ ο Σταθμός του Αθερινόλακκου θα λειτουργήσει στα μέσα του 2013.
Για τις ΑΠΕ, στόχος της ΔΕΗ Ανανεώσιμες είναι η συνολικής ισχύς των μονάδων της να φθάσει το 1 GW σε εγκατεστημένη ισχύ μέχρι το 2014, και γι’ αυτό το λόγο προωθεί επενδύσεις 2 δισ. ευρω.
Το 2009, ολοκλήρωσε την κατασκευή και έθεσε σε λειτουργία, ένα από τα μεγαλύτερα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα, συνολικής ισχύος 38 MW, σε κοινοπραξία με την EDF Energies Nouvelles.
Ξεκίνησε επίσης την κατασκευή 9 αιολικών πάρκων σε 7 νησιά, συνολικής ισχύος 35 MW, από τα οποία αυτό στην Πάρο θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στη χρονιά.
Προχωράει τέλος με την διαδικασία αδειοδότησης για διάφορα αιολικά πάρκα, όπως στο Μουζάκι, ισχύος 30 ΜW, και στην Άνδρο, ισχύος 120MW, των οποίων η κατασκευή θα μπορούσε να ξεκινήσει μέσα στο 2010.
Το 2010 αναμένεται να ξεκινήσει ακόμη η κατασκευή ενός από τα μεγαλύτερα Φωτοβολταικά Πάρκα στην Ευρώπη, με εγκατεστημένη ισχύ 50 MW στην περιοχή της Μεγαλόπολης, καθώς επίσης και η κατασκευή διαφόρων Φωτοβολταικών Πάρκων, με ισχύ από 180KW σε 30MW, όπως αυτό της Κοζάνης.
Την ίδια χρονιά αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατασκευή του πρώτου Υβριδικού Σταθμού στην Ευρώπη, στην Ικαρία.
Τέλος, αναφορικά με τη γεωθερμία, η διοίκηση της εταιρείας εκτιμά ότι θα ολοκληρωθεί η αδειοδοτική διαδικασία για τη Λέσβο το 2010 και θα ξεκινήσει αμέσως μετά την κατασκευή του πρώτου γεωθερμικού σταθμού, ενώ θα ακολουθήσουν σταθμοί στη Νίσυρο και στη Μήλο.


 


Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κινήσεις προσαρμογής στις Κλιματικές Αλλαγές του πλανήτη, αρκετών ελληνικών εταιρειών όπως π.χ. της Γέφυρας Α.Ε, της Mamidoil-Jetoil και της Gaea, ενώ και η ΔΕΗ αναμένεται να αλλάξει πολιτική έχοντας στο τιμόνι έναν από τους «φανατικούς» υποστηρικτές της λεγόμενης καθαρής ενέργειας, τον καθηγητή κ. Αρθούρο Ζερβό.


ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ
Οι εξαγορές των δύο πολυεθνικών ομίλων εμπορίας πετρελαιοειδών κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών από τους εγχώριους ομίλους διύλισης, αλλά και η γενικότερη οικονομική κρίση που αρχίζει να επηρεάζει ακόμη περισσότερο την Ελλάδα, αλλάζουν ριζικά το τοπίο στον κλάδο.
Η «φυγή» της BP και της Shell από τη χώρα μας, στο πλαίσιο αναπροσαρμογής της στρατηγικής των δύο μητρικών τους, έδωσε την ευκαιρία στους ομίλους των Ελληνικών Πετρελαίων και της Motor Oil να αυξήσουν τα μερίδιά τους στην εμπορία, ωστόσο δεν άλλαξε τη γενικότερη τάση των τελευταίων ετών στην αγορά που θέλει τις μεσαίες ελληνικές εταιρείες (Jet Oil, Aegean, Revoil, Elinoil, ΕΤΕΚΑ) να αυξάνουν συνεχώς τη συμμετοχή τους σε μία «πίτα» που ξεπερνάει τα 12 δισ. ευρώ ετησίως.
Οι οικονομικές δυσχέρειες όμως που αντιμετωπίζουν αρκετές μικρές εταιρείες – και πολύ περισσότεροι ιδιώτες πρατηριούχοι - λόγω της… σφιχτότερης χρηματοδοτικής πολιτικής των τραπεζών, είναι πιθανόν να επισπεύσουν κάποια deals αλλά και ορισμένα… λουκέτα.
Πιο συγκεκριμένα, 3-4 εταιρείες εμπορίας οι οποίες έχουν πληγεί από την κρίση και τις δεκάδες ακάλυπτες επιταγές βρίσκονται σε συζητήσεις με τους ισχυρούς ελληνικούς ομίλους προκειμένου να δεθούν στο «άρμα» τους, από τις οποίες ουσιαστικά εξαρτάται η «επιβίωσή» τους.
Ξεκινώντας από τους «μεγάλους» του κλάδου, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι πολυεθνικές εταιρείες μπορεί να πούλησαν τις εν Ελλάδι θυγατρικές τους, ωστόσο η απουσία τους δεν θα γίνει αντιληπτή από τους καταναλωτές καθώς τα «σήματά» τους θα παραμείνουν στα πρατήρια για αρκετά ακόμη χρόνια.
Σύμφωνα με παράγοντες των εξαγορασθεισών εταιρειών, τόσο η BP όσο και η Shell θα συνεχίσουν να λειτουργούν με σχετική «αυτονομία», αφού το μοντέλο λειτουργίας τους κρίνεται επιτυχημένο. Παράλληλα, το μεν σήμα της BP θα διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι το 2018, ενώ ανάλογη εξέλιξη αναμένεται και το σήμα της Shell για το οποίο υπάρχει συμφωνία με τη Motor Oil για 5+5 χρόνια.
Οι εγχώριοι «παίκτες» και κυρίως η Jetoil (του ομίλου Μαμιδάκη), η Aegean (του κ. Δημήτρη Μελισσανίδη), η Revoil (της οικογένειας Ρούσσου), η Elinoil (υπό την διοίκηση των κ.κ. Καρνέση και Αληγιζάκη και την ισχυρή παρουσία του κ. Κυνηγού) και η ΕΤΕΚΑ (του κ. Γιώργου Σπανού) έχουν ήδη επιδοθεί σε έναν… «άγριο» ανταγωνισμό προκειμένου να εκμεταλλευθούν τις «καραμπόλες» που προκύπτουν από τα δύο deals και να προσθέσουν κάποια από τα πρατήρια της BP Hellas και της Shell Hellas στον στόλο τους. Τους τελευταίους μήνες έχουν αλλάξει… σήμα δεκάδες πρατήρια που βρίσκονταν υπό την… σκέπη των πολυεθνικών, με τη «μάχη» να δίνεται κυρίως σε Αττική, Πελοπόννησο, Κρήτη και κάποια άλλα νησιά. Δεν πρέπει δε να ξεχνάμε ότι στον στόλο των ισχυρών ελληνικών ομίλων εμπορίας έχουν προστεθεί αρκετά πρατήρια των «προβληματικών» El Petrol, Sunoil και Dracoil.
Όπως επισήμανε πριν από μερικές ημέρες ο γενικός διευθυντής της Revoil κ. Σταύρος Νιφόρας, «στόχος της εταιρείας είναι η αύξηση των πρατηρίων σε περισσότερα από 500 σε σχέση με τα 425 που υπάρχουν σήμερα» με το ενδιαφέρον της εταιρείας να στρέφεται μεταξύ άλλων στις αγορές της Κρήτης και άλλων νησιών αξιοποιώντας τη δυνατότητα χρήσης αποθηκευτικών χώρων που διαθέτουν άλλες εταιρείες.


Η «ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ»
Στη φάση αυτή, ενδιαφέρον παρουσιάζει η «μάχη της Κρήτης» όπου η Επιτροπή Ανταγωνισμού έθεσε σαν όρο έγκρισης της συμφωνίας ΕΛΠΕ-ΒΡ την πώληση κάποιων πρατηρίων λόγω υψηλής συγκέντρωσης (καθώς επίσης και σε Δωδεκάνησα και Λέσβο).
Ειδικότερα, η Aegean του Δημήτρη Μελισσανίδη – ο οποίος διατηρεί άριστες σχέσεις με τη διοίκηση της Motor Oil - την περασμένη άνοιξη συμφώνησε με την ΕΚΟ (η οποία ελέγχεται από τον όμιλο ΕΛΠΕ) για την πώληση δύο πλοίων τροφοδοσίας καυσίμων, με αντάλλαγμα την απόκτηση πρόσβασης στους αποθηκευτικούς χώρους που διαθέτει η ΕΚΟ στη μεγαλόνησο.
Η Jet Oil, του ομίλου Μαμιδάκη, έχει δρομολογήσει την κατασκευή αποθηκευτικών χώρων χωρητικότητας 40.000 κυβικών μέτρων στη Σούδα του νομού Χανίων προκειμένου να αυξήσει τα μερίδιά της στο νησί, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα η διοίκηση της Revoil παραδέχθηκε ότι έχει ήδη καταθέσει επίσημο αίτημα για απόκτηση πρόσβασης στις αποθήκες της ΕΚΟ στην Κρήτη. Ακόμη, η Elinoil απόκτησε δύο πλοία, εκ των οποίων το ένα θα μεταφέρει καύσιμα στην Κρήτη, προκειμένου να τροφοδοτηθεί το δίκτυο που διαθέτει στο νησί.
Τέλος, στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού τους, Jetoil και Revoil προχώρησαν σε σημαντικές αλλαγές των πρατηρίων τους (και των σημάτων τους), ενώ Aegean και Elinoil έχουν προχωρήσει σε ανάλογες κινήσεις τα προηγούμενα χρόνια.


Η «ΦΥΓΗ» ΤΩΝ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΩΝ
Αναμφισβήτητα το 2009 «σημαδεύτηκε» από την απόφαση των πολυεθνικών κολοσσών BP και Shell να πουλήσουν τις εν Ελλάδι θυγατρικές τους στους εγχώριους ομίλους διύλισης ΕΛΠΕ και Motor Oil αντίστοιχα, αφού η στρατηγική τους σε διεθνές επίπεδο εστιάζεται στην εξόρυξη και στη διατήρηση του τομέα της εμπορίας μόνο σε χώρες όπου υπάρχει πρόσφορο έδαφος για σημαντική ανάπτυξη (π.χ. Τουρκία).
Η αρχή έγινε το περασμένο καλοκαίρι από τον όμιλο των Ελληνικών Πετρελαίων ο οποίος ήλθε σε συμφωνία με τη ΒΡ για τη μεταβίβαση σ’ αυτόν, των εμπορικών δραστηριοτήτων της πολυεθνικής στην Ελλάδα εκτός αυτών που αφορούν στα καύσιμα αεροπορίας, στα λιπαντικά και στον τομέα ηλιακής ενέργειας.
Η ολοκλήρωση της συμφωνίας αφορά δίκτυο περίπου 1.200 πρατηρίων καυσίμων, αποθηκευτικές εγκαταστάσεις 170.000 κυβικών μέτρων ανά την Ελλάδα, καθώς και τον τομέα εμπορικών και βιομηχανικών πελατών.
Η αξία του deal ανήλθε σε 359 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο συμπεριελάμβανε και την ανάληψη καθαρού δανεισμού και άλλων υποχρεώσεων ύψους 40 εκατ. ευρώ.
Με βάση τη συμφωνία, περίπου 240 εργαζόμενοι της BP θα εξακολουθήσουν να απασχολούνται στις δραστηριότητες που έχουν μεταβιβασθεί. Το υπόλοιπο προσωπικό θα εξακολουθήσει να απασχολείται στις άλλες δραστηριότητες της BP στην Ελλάδα.
Στη συμφωνία προβλέπεται ακόμη εύλογη μεταβατικής περίοδος για την διαχείριση του δικτύου και των σημάτων της BP.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της «Ελληνικά Πετρέλαια» κ. Τίμο Χριστοδούλου, «στο πλαίσιο της στρατηγικής μας, που εστιάζεται στην αναβάθμιση της διύλισης και εμπορίας, η συμφωνία αυτή ενισχύει τη θέση του ομίλου στην λιανική εμπορία πετρελαιοειδών στην Ελλάδα και επιφέρει παράλληλα σημαντικές συνέργιες.»
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΠΕ κ. Γιάννης Κωστόπουλος, σχολιάζοντας το deal ανέφερε ότι «η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα μεγάλο βήμα για την ανάπτυξη του Ομίλου μας και είναι απόλυτα ευθυγραμμισμένη με την στρατηγική μας. Είμαι ενθουσιασμένος από την επικείμενη συνεργασία με τα στελέχη, τους ανθρώπους και τους συνεργάτες της ΒΡ Hellas, η οποία από το 1951 που λειτουργεί στην Ελλάδα, έχει διαγράψει συνεχή επιτυχημένη πορεία και ισχυρή κερδοφορία στην εγχώρια αγορά πετρελαιοειδών.» Τέλος, πρόσθεσε ότι «το διευρυμένο δίκτυο πρατηρίων αλλά και η ενίσχυση της τεχνογνωσίας και των δυνατοτήτων που προκύπτουν από τη συμφωνία, θα προσδώσουν στον όμιλο αξία και θα οδηγήσουν στην περαιτέρω βελτίωση παροχής υπηρεσιών και προϊόντων προς όφελος των καταναλωτών στην Ελλάδα».
Λίγους μήνες αργότερα και μετά από ιδιαίτερα σκληρές διαπραγματεύσεις, όλες οι δραστηριότητες (πλην των λιπαντικών) της θυγατρικής του αγγλοολλανδικού κολοσσού Shell στην Ελλάδα, κατέληξαν στη Motor Oil αντί συνολικού τιμήματος 245,6 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα η Motor Oil ήρθε σε συμφωνία με τη Shell Overseas Holdings Ltd προκειμένου να αποκτήσει τις δραστηριότητές της στην Ελλάδα που αφορούν:
- τη διακίνηση και εμπορία καυσίμων μέσω του δικτύου των 700 περίπου πρατηρίων καυσίμων που φέρουν το σήμα της,
- τις συνοδευτικές ιδιόκτητες αποθηκευτικές εγκαταστάσεις καυσίμων συνολικής χωρητικότητας 137.000 κ.μ. (Καλοχώρι, Αμφιλοχία, Πέραμα, Χανιά, Αλεξανδρούπολη, Ρόδος),
- την ανάμιξη και παρασκευή λιπαντικών στις εγκαταστάσεις στο Πέραμα,
- την αποθήκευση και διανομή χημικών,
- το 49% της εμπορίας αεροπορικών καυσίμων.
Η μεταβίβαση των εν λόγω δραστηριοτήτων θα πραγματοποιηθεί μέσω της απόκτησης του 100% των μετοχών της εταιρείας Shell Hellas η οποία, μετά την ολοκλήρωση της αναδιοργάνωσης που υφίσταται και ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη, θα ενσωματώνει τις δραστηριότητες αυτές. Το 51% της εμπορίας αεροπορικών καυσίμων θα παραμείνει υπό τον έλεγχο της Shell Overseas Holding Ltd. Η αξία της συναλλαγής θα ανέλθει σε 219,1 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα συμφωνήθηκε η διατήρηση του εμπορικού σήματος της Shell στα πρατήρια καυσίμων που αποτελούν αντικείμενο της συναλλαγής για περίοδο τουλάχιστον 5 ετών, για την οποία ωστόσο είναι άγνωστο το τίμημα που θα κληθεί να πληρώσει η Motor Oil.
Ακόμη, η Motor Oil ήρθε σε συμφωνία με τη Shell Gas (LPG) Holdings BV για την απόκτηση των μετοχών της Shell Gas AEBE. Υγραερίων, εταιρείας μέσω της οποίας ο όμιλος Shell δραστηριοποιείται στον κλάδο του υγροποιημένου αερίου στην Ελλάδα. Το τίμημα θα ανέλθει σε 26,5 εκατ. ευρώ.
Τέλος σημειώνεται ότι η Shell  υπέγραψε συμφωνία με την εταιρεία «Π. Πετρόπουλος ΑΕΒΕ» για την ανάληψη της γενικής διανομής και εμπορίας των λιπαντικών Shell στην Ελλάδα. Η εξαγορά αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2010, και υπόκειται στην έγκριση των Ελληνικών Αρχών Ανταγωνισμού. Το τίμημα, που θα χρηματοδοτηθεί από ίδια κεφάλαια και δανεισμό, εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε περίπου 14 εκατ. ευρώ και θα εξαρτηθεί από την καθαρή θέση της δραστηριότητας πριν την ολοκλήρωση της εξαγοράς.


 


ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ
Στον τομέα του φυσικού αερίου, παραμένει ανοιχτό το θέμα εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή στη ΔΕΠΑ, όπου το ελληνικό δημόσιο κατέχει το 65% και τα Ελληνικά Πετρέλαια το 35%.
Για μία ΔΕΚΟ, με κέρδη ύψους 120,45 εκατ. ευρώ κατά την περυσινή χρονιά (+53% από το 2007) και με τζίρο στα επίπεδα του 1,5 δισ. ευρώ, αλλά κυρίως με τις προοπτικές που έχει ο κλάδος τόσο στην Ελλάδα – όπου η διείσδυση αυξάνεται με μεγάλη ταχύτητα – όσο και στο εξωτερικό (με την κατασκευή μεγάλων αγωγών), το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι τεράστιο.
Τα ΕΛΠΕ, τα οποία ήδη διαθέτουν 35%, αλλά και η ΔΕΗ – η οποία έχει option αγοράς για το 30% - εμφανίζονται ως βασικοί υποψήφιοι από το εγχώριο μέτωπο, ωστόσο η κυβέρνηση θα προτιμήσει κάποιον ξένο επενδυτή.
Στους «μνηστήρες» θα πρέπει να συμπεριλάβουμε τις «δυνάμεις» της Γηραιάς Ηπείρου και πιο συγκεκριμένα την ιταλική Edison (με την οποία ήδη συνεργάζεται η ΔΕΠΑ στο project του ελληνοϊταλικού αγωγού), τη γαλλική Gaz de France (με την οποία υπάρχει ήδη συνεργασία στην προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου αλλά και σε άλλους τομείς), τη γερμανική Ε.ΟΝ., ενώ είναι άγνωστες οι προθέσεις των ισπανών (Gas Natural) μετά το προ ετών «ναυάγιο» συμφωνίας με τη ΔΕΠΑ.
Δεν θα πρέπει τέλος να αποκλειστεί και η περίπτωση του ρωσικού κολοσσού της Gazprom, αφού δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Ρώσοι παίζουν καταλυτικό ρόλο στον ευρύτερο ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ενώ αποτελούν και τους βασικούς προμηθευτές φυσικού αερίου της χώρας μας. Πάντως ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλούσε τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων…
Για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου η ΑΡΕ έχει παραδώσει στο αρμόδιο υπουργείο (ΥΠΕΚΑ) σχετική εισήγηση που αφορά στη θέσπιση κανονισμού αδειών φυσικού αερίου η οποία θα δίνει τη δυνατότητα για απόκτηση άδειας προμήθειας και πώλησης σε επιλέγοντες πελάτες και από άλλες εταιρείες πλην της ΔΕΠΑ. Παράλληλα εκκρεμούν ο Κώδικας Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και ο Κώδικας Προμήθειας σε επιλέγοντες πελάτες. Σε κάθε περίπτωση πάντως το ουσιαστικό άνοιγμα της αγοράς δεν μπορεί να γίνει πριν από την έναρξη λειτουργίας των νέων αγωγών φυσικού αερίου, δηλαδή από το 2012-2013. Για τον πρώτο εξ αυτών, τον ελληνοϊταλικό αγωγό «Ποσειδών» (ITGI) ενδιαφέρον έχουν δείξει ήδη κάποιοι ξένοι όμιλοι μεταξύ των οποίων η ρωσική Gazprom, η νορβηγική Statoil και η γερμανική EON.
Για τον South Stream είναι ακόμη νωρίς να πούμε τι μέλλει γενέσθαι από τη στιγμή που δεν πρόκειται να είναι έτοιμος νωρίτερα από το 2015.
Πάντως οι ανεξάρτητοι προμηθευτές φυσικού αερίου ενδιαφέρονται να καλύψουν τις ίδιες ανάγκες τους (πλην των συφωνιών με τη ΔΕΠΑ) με την προμήθεια είτε υγροποιημένου (π.χ. ο όμιλος Μυτιληναίου για τις ανάγκες των νέων μονάδων του), είτε συμπιεσμένου αερίου (ΔΕΗ για το σταθμό στην Κρήτη, Κοπελούζος για τις ανάγκες της μονάδας της Enelco).
Από την άλλη πλευρά η ΓΕΚ-Τέρνα (για τη μονάδα Ήρων ΙΙ στη Θήβα) και η Ηλεκτροπαραγωγή Θίσβης της Elpedison (για τη μοναδα στη Θίσβη) οι ανάγκες σε φυσικό αέριο θα καλυφθούν από τη ΔΕΠΑ.


ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΟΙ ΑΠΕ


Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία έχει θέσει ως μία από τις βασικές της προτεραιότητες την προώθηση της πράσινης οικονομίας, παρουσίασε στις αρχές του μήνα ένα νέο νομοσχέδιο για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, στο οποίο καθορίζονται ακόμη εθνικός δεσμευτικός στόχος 20% για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην κάλυψη της τελικής κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2020 - αντί του 18% που προβλέπει η Οδηγία 28/2009 – και εθνικός στόχος τουλάχιστον 40%, για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στην κάλυψη της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2020.
Σύμφωνα λοιπόν με το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), απλοποιούνται δραστικά οι διαδικασίες αδειοδότησης των ΑΠΕ με το συνολικό χρόνο να μειώνεται από τα 3-5 χρόνια σε μόλις 8 -10 μήνες, ενώ ορίζονται τα εξής:
- Η άδεια παραγωγής εκδίδεται από τη ΡΑΕ, και όχι από το πρώην Υπουργείο Ανάπτυξης, ώστε να περιοριστεί η διάρκεια της σχετικής αδειοδοτικής διαδικασίας σε μόλις δύο μήνες.
- Εξαιρούνται από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής ΑΠΕ που χαρακτηρίζονται από την κείμενη νομοθεσία ως μη οχλούσες ή χαμηλής όχλησης δραστηριότητες, επιταχύνοντας έτσι χιλιάδες μικρομεσαίες επενδύσεις.
- Συγχωνεύονται, σε μία ενιαία διαδικασία, οι διαδικασίες Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (ΠΠΕΑ) και Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΕΠΟ), όπως δηλαδή γίνεται σε όλα τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη.
- Αποδίδεται σημαντικό μέρος (50%) του ειδικού τέλους παραγωγού ΑΠΕ υπέρ των ΟΤΑ απ’ ευθείας στους οικιακούς καταναλωτές του δημοτικού ή κοινοτικού διαμερίσματος του ΟΤΑ, στο οποίο εγκαθίσταται το έργο ΑΠΕ, μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Το υπόλοιπο ποσοστό των εσόδων από το ειδικό τέλος αποδίδεται στον αντίστοιχο ΟΤΑ.
- Τροποποιείται, βελτιώνεται και συμπληρώνεται το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ (ΚΥΑ 49828/2008), ώστε να απεμπλακεί μεγάλος αριθμός εν εξελίξει έργων ΑΠΕ, που βρίσκονται σήμερα σε αδειοδοτική τελμάτωση.
- Συνίσταται στο ΥΠΕΚΑ Αυτοτελής Ειδική Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Επενδύσεων ΑΠΕ, στα πρότυπα «φορέα μιας στάσης (one-stop shop)» που θα παρέχει πληροφορίες σε όσους ενδιαφέρονται να πραγματοποιήσουν επενδύσεις για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.
Με απόφαση που υπέγραψε η Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνα Μπιρμπίλη εντός της ερχόμενης τριετίας αναμένεται να δημιουργηθούν αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 400 MW. Η παραγόμενη ενέργεια θα διοχετεύεται στο υπό κατασκευή ηλεκτρικό δίκτυο Νέας Μάκρης - Νότιας Εύβοιας.
Μετά την σύνδεσή τους, τα νέα αιολικά πάρκα εκτιμάται ότι θα παράγουν ετησίως περίπου 1,2 εκατομμύρια MWh καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας και θα αποφευχθεί η εκπομπή 1 εκατ. τόνων CO2, με όφελος για την ελληνική οικονομία που υπολογίζεται σε περίπου 25 εκατ. ευρώ ετησίως. Το σύνολο των επενδύσεων θα ξεπεράσει τα 500 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με την απόφαση, το ηλεκτρικό δίκτυο Νέα Μάκρη – Νότια Εύβοια θα κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ και θα χρηματοδοτηθεί από όσους παραγωγούς έχουν αδειοδοτηθεί να κατασκευάσουν πάρκα αιολικής ενέργειας στην Εύβοια και τις Κυκλάδες. Εάν, για οποιονδήποτε λόγο κάποιος παραγωγός αποσυρθεί από τη διαδικασία, δεν υλοποιήσει την επένδυση και αρνηθεί να καταβάλει το ποσόν που του αναλογεί, το κόστος θα καλυφθεί από τον μηχανισμό χρέωσης χρήσης του Συστήματος, με ευθύνη του Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ). Με τον τρόπο αυτό παρέχεται επαρκής εγγύηση στη ΔΕΗ για την κατασκευή του δικτύου.


ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Μετά από διετή καθυστέρηση, η προηγούμενη κυβέρνηση αποφάσισε τον περασμένο Μάιο να ανοίξει ουσιαστικά την αγορά της ηλιακής ενέργειας στη χώρα μας, δίνοντας τη δυνατότητα στους ιδιώτες και τις μικρές επιχειρήσεις να τοποθετήσουν φωτοβολταϊκά συστήματα σε προσόψεις, στέγες σπιτιών και ταράτσες κτιρίων. Και όλα αυτά χωρίς καμία υποχρέωση να ανοίξουν βιβλία στην Εφορία και με μόνο μία άδεια από την Πολεοδομία.
Το νέο πρόγραμμα αφορά μικρά συστήματα ισχύος έως 10 KW και προβλέπει εγγυημένη τιμή πώλησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο στα 55 λεπτά/ κιλοβατώρα, δηλαδή σε τιμή πενταπλάσια από τη σημερινή που αγοράζει το μέσο νοικοκυριό από τη ΔΕΗ (12 λεπτά/ kWh για μία μέση κατανάλωση 5.000- 7000 kwh/ ετησίως).
Η μέση επένδυση για την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος 5 KW σε επιφάνεια 80 τ.μ. μίας ταράτσας κοστίζει γύρω στις 25.000-27.000 ευρώ. Για μία μέση παραγωγή της τάξης των 6.500 kWh σε ετήσια βάση (1.300 ανά KW), τα εγγυημένα έσοδα ανέρχονται στα επίπεδα των 3.575 ευρώ. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι η απόσβεση της επένδυσης θα γίνει μέσα σε 7-8 χρόνια, ωστόσο οι υποψήφιοι επενδυτές θα πρέπει να υπολογίζουν απόσβεση σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το οποίο ανέρχεται – σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς – σε 12-15 χρόνια.
Θα πρέπει δηλαδή να συνυπολογίσουμε ότι μέσα στα επόμενα 25 χρόνια η «ψαλίδα» της τιμής που πουλάει η ΔΕΗ στα νοικοκυριά θα μικραίνει διαρκώς σε σχέση με την εγγυημένη τιμή αγοράς των 55 λεπτών/ kWh (και των ακόμη χαμηλότερων τιμών -κατά 5% ετησίως- που προβλέπονται για εκείνους που θα ξεκινήσουν την επένδυση από το 2012 μέχρι το 2019).
Παράλληλα, η εμπειρία από τους ηλιακούς θερμοσίφωνες στις πολυκατοικίες δείχνει ότι σε τακτά χρονικά διαστήματα απαιτούνται χρήματα για τις επισκευές στις ταράτσες λόγω των διαρροών, ενώ δεν πρέπει να αποκλειστεί και το ενδεχόμενο σοβαρότερων ζημιών στα πάνελ, σε κάποιο από τα συχνά πλέον ακραίο καιρικό φαινόμενο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο εξοπλισμός καλύπτεται με εγγύηση 10 ετών περίπου.
Δεν πρέπει ακόμη να μας διαφεύγει το γεγονός ότι μιλάμε για μέσες τιμές, κάτι που σημαίνει ότι δεν ισχύει για όλα τα νοικοκυριά η μέση κατανάλωση (οπότε και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας), ούτε είναι σταθερή  η μέση απόδοση του φωτοβολταϊκού συστήματος σε 1.300/ KW για όλη τη διάρκεια της 25ετίας.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, δύσκολα κάποιος επενδυτής μπορεί να βγει χαμένος από την εγκατάσταση ενός μικρού φωτοβολταϊκού συστήματος, αντίθετα προβλέπονται σημαντικά κέρδη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.


ΔΕΗ
ΥΒΡΙΔΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ

Το έργο συνδυάζει αιολικό δυναμικό και υδατοπτώσεις για την παραγωγή και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, και είναι ένα από τα πρώτα του είδους που κατασκευάζονται ανά τον κόσμο. Σύμφωνα με σχετική μελέτη του ΕΜΠ, η επένδυση δεν είναι βιώσιμη χωρίς επιδοτήσεις και η πρόταση του Πολυτεχνείου είναι το κόστος αυτό να καλυφθεί από το Τέλος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που εισπράττει η ΔΕΗ από τους καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος.
Η υβριδική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στην Ικαρία περιλαμβάνει δύο υδροηλεκτρικά ισχύος 4,15 MW, αιολικό πάρκο ισχύος 2,7 MW και αντλιοστάσιο. Η ενέργεια παράγεται από τα υδροηλεκτρικά ενώ τις ώρες που είναι διαθέσιμη αιολική παραγωγή (δηλαδή όταν φυσάει), τροφοδοτούνται με ενέργεια οι αντλίες για να επιστρέψουν το νερό στα φράγματα των υδροηλεκτρικών όπου αποθηκεύεται για να παράγει και πάλι ενέργεια. Με το έργο αυτό θα επιτευχθεί κάλυψη του 50 % των αναγκών της Ικαρίας σε ηλεκτρική ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές, μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 30 - 40 %. Το έργο, το οποίο ξεκίνησε το 1998, προβλέπεται να λειτουργήσει στα τέλη του 2010.


MAMIDOIL - JETOIL
ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Το Μάρτιο του 2009 η Mamidoil Jetoil ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει σε αντιστάθμιση ρύπων για τα ΙΧ βυτιοφόρα οχήματα της εταιρίας που κυκλοφορούν στην ελληνική επικράτεια. Συγκεκριμένα, το 2009 εντάχθηκαν στην 1η φάση του προγράμματος τα 18 από τα 31 ΙΧ βυτιοφόρα και ξεκίνησε η αναλυτική καταγραφή των χιλιομέτρων και η παρακολούθηση ανά βυτίο. Η εταιρεία στο τέλος του 2009 θα προχωρήσει σε αντιστάθμιση των ρύπων των οχημάτων αυτών σε συνεργασία με τον διεθνή Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό myclimate. Το 2010 στη 2η φάση του προγράμματος θα ενταχθούν και τα υπόλοιπα 13 ΙΧ βυτιοφόρα της εταιρίας. Έτσι, στο τέλος του 2010 η Mamidoil Jetoil θα έχει αντισταθμίσει όλους τους εκπεμπόμενους ρύπους που εκλύονται από τα ΙΧ βυτιοφόρα της που κυκλοφορούν στην ελληνική επικράτεια.
Παράλληλα με το πρόγραμμα αυτό, η Jetoil έχει ξεκινήσει τη μελέτη και καταγραφή των εκπεμπόμενων ρύπων στα γραφεία της που βρίσκονται στο χώρο των εγκαταστάσεών της στη Θεσσαλονίκη, με σκοπό στο τέλος του 2010 να μειώσει τις εκπομπές και να προχωρήσει σε αντιστάθμιση για τους υπόλοιπους ρύπους. Τέλος, προγράμματα ανακύκλωσης χαρτιού, μπαταριών και ηλεκτρικών συσκευών «τρέχουν» τόσο στα κεντρικά γραφεία της Αθήνας, όσο και στις εγκαταστάσεις και στα γραφεία της Θεσσαλονίκης.


BP SOLAR HELLAS
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ «ΗΠΙΕΣ» ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ


Η εταιρεία αναλαμβάνει την υλοποίηση λύσεων με το «κλειδί στο χέρι» για επενδυτές στον τομέα της παραγωγής ενέργειας από φωτοβολταϊκά, αλλά και εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων για ιδιωτική χρήση σε εταιρικά ακίνητα.


H BP Solar, μέλος του ενεργειακού ομίλου BP, είναι μια εταιρία που δραστηριοποιείται εδώ και περισσότερα από 35 χρόνια σε περισσότερες από 160 χώρες στον τομέα της σχεδίασης, κατασκευής και διάθεσης φωτοβολταϊκών πλαισίων παγκοσμίως, καθώς και στην υλοποίηση φωτοβολταϊκών έργων κάθε κλίμακας.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ειδικότερα η τεχνολογία των φωτοβολταϊκών στην οποία εστιάζει η BP Solar, αποτελούν βασικό άξονα για την ανάπτυξη της πράσινης επιχειρηματικότητας. Η υλοποίηση αυτών των έργων σε εταιρικό επίπεδο αφενός αποδεικνύει τη δέσμευση της εταιρείας στην πράσινη ανάπτυξη, αφετέρου μπορεί να αποτελέσει παράλληλα και μια επενδυτική ευκαιρία. Η παραγωγή ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά δεν επιβαρύνει καθόλου το περιβάλλον με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, προσφέροντας πραγματικά «πράσινη» ενέργεια ενώ αξιοποιεί έναν από τους πόρους που η Ελλάδα κατέχει σε αφθονία, την ηλιακή ακτινοβολία.
Η BP Solar αναλαμβάνει για τους επενδυτές που ενδιαφέρονται να δραστηριοποιηθούν στον τομέα της παραγωγής ενέργειας από φωτοβολταϊκά την υλοποίηση λύσεων με το «κλειδί στο χέρι» (turn key solutions), που σημαίνει υπηρεσίες σχεδίασης, εγκατάστασης και συντήρησης από την εταιρεία καθώς και  την παροχή πολυετών εγγυήσεων οι οποίες διασφαλίζουν τις επενδύσεις τους και την απόδοση των κεφαλαίων τους. Παράλληλα εταιρείες που ενδιαφέρονται να υλοποιήσουν έργα φωτοβολταϊκών στις εγκαταστάσεις τους ή σε άλλα εταιρικά ακίνητα μπορούν να απευθυνθούν στην BP Solar αξιοποιώντας την τεχνογνωσία, την τεχνολογία αιχμής, την κατασκευαστική εμπειρία, το παγκόσμιο δίκτυο και την κορυφαία ποιότητα που παρέχει η εταιρία, η οποία αναλαμβάνει τις τεχνικές λεπτομέρειες και τις επιμέρους διαδικασίες της κατασκευής.
Αν και η ανάπτυξη της οικιακής αγοράς στην Ελλάδα είναι σε αρχικό στάδιο, η εταιρεία στην Ελλάδα έχει αναπτύξει ένα δίκτυο εκπαιδευμένων εξουσιοδοτημένων συνεργατών που μπορούν να υποστηρίξουν και τις απαιτήσεις της οικιακής αγοράς.
Στην Ελλάδα η BP Solar Hellas AE δραστηριοποιείται από το 2007 με την πλήρη υποστήριξη της BP Solar Europe, παρέχοντας ανταγωνιστικές και αποδοτικές εφαρμογές ενεργειακής παραγωγής από φωτοβολταϊκά για έργα κάθε κλίμακας σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Ειδικότερα για το 2009 έχουν υλοποιηθεί μια σειρά έργων σε όλη την επικράτεια, τα οποία υπερβαίνουν σε ισχύ τα 4 MW και προσφέρουν στην εταιρεία δυνατότητα άμεσης παρακολούθησης της παραγόμενης ενέργειας και όλων των λεπτομερειών λειτουργίας.
Αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο η εταιρεία έχει αναπτύξει πληθώρα έργων, σε χώρες όπως Ισπανία, Γερμανία, ΗΠΑ, Ιταλία, Κορέα, Κίνα, Αυστραλία κ.ά., όπως και  σημαντικά έργα και σε περιοχές του αναπτυσσόμενου κόσμου, όπου για παράδειγμα η ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά πλαίσια χρησιμοποιείται για την παροχή πόσιμου νερού.

  Περιεχόμενα
ΕΝ ΑΡΧΗ: ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙΣ...ΛΟΓΙΚΗΣ & ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ: ΦΘΗΝΟ ΧΡΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΗ ΓΙΑ ΦΟΥΣΚΕΣ;
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ: ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΘΩΜΑΣ ΡΟΥΜΠΑΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΤΟΥ 2010: ΕΤΟΣ... ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΧΡΗΜΑ
ΑΡΘΡΟ: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ ΚΕΡΔΗ
ΦΑΚΕΛΟΣ ALPHA BANK
ΘΕΜΑ: ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ
ΦΑΚΕΛΟΣ: S&B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ
ΦΑΚΕΛΟΣ SPRIDER STORES
ΦΑΚΕΛΟΙ FOURLIS-ΚΟΡΡΕΣ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ «ΠΟΛΕΜΟΣ» FNAC - PUBLIC
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: CNP - MARFIN INSURANCE
ΡΕΠΟΡΤΑΖ CYTA
ΘΕΜΑ: ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ & ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ: ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ... ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ EUROMONEY
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΥΧΕΡΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΓΟΡΑ LEASING
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ MEANDROS-ΚΩΤΣΟΒΟΛΟΣ
ΝΕΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΕ ΜΟΡΦΗ EBOOK

 Όροι και προϋποθέσεις του site