Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Δείτε τον απολογισμό της εκδήλωσης

Older Conferences

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

Δείτε τον απολογισμό του Συνεδρίου

More ...

 


Απρίλιος 2006                               Τεύχος 320

Οι ξένες άμεσες επενδύσεις ως μοχλός ανάπτυξης της σύγχρονης οικονομίας


Τις τελευταίες δεκαετίες, οι επιχειρήσεις των ανεπτυγμένων κυρίως οικονομιών επιδιώκουν την επέκταση τους σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να αυξήσουν τόσο τον τζίρο όσο και τα κέρδη τους. Η μέθοδος που επιλέγουν για την επέκταση των δραστηριοτήτων τους σε νέες αγορές εξαρτάται από ένα σύνολο παραγόντων όπως το επιχειρηματικό και επενδυτικό περιβάλλον της χώρας υποδοχής, τυχόν υπάρχοντα επενδυτικά κίνητρα, ο επιχειρηματικός κίνδυνος, το περιθώριο κέρδους, το κόστος εργασίας, η γενική στρατηγική της επιχείρησης, η προσδοκώμενη απόδοση κεφαλαίου.
Καμία χώρα δεν μπορεί να αγνοήσει τα ξένα κεφάλαια που διακινούνται από 65.000 πολυεθνικές εταιρείες οι οποίες διαθέτουν 850.000 θυγατρικές διασκορπισμένες σε ολόκληρο τον πλανήτη, πραγματοποιούν πωλήσεις ύψους 19.000 δισ. δολαρίων (ποσό υπερδιπλάσιο των παγκοσμίων εξαγωγών) και απασχολούν περισσότερους από 54.000.000 εργαζομένους. H επέκταση των πολυεθνικών εταιρειών στο πλαίσιο της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας είναι δεδομένη και μάλιστα ραγδαία επιταχυνόμενη.


1. Στρατηγικές διεθνοποίησης επιχειρήσεων
Οι στρατηγικές επέκτασης που συνήθως υιοθετούνται και εφαρμόζονται από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους που επιθυμούν να διεθνοποιηθούν είναι κυρίως οι ακόλουθες: α) εξαγωγές (άμεσες και έμμεσες), β) συμφωνίες παραγωγής (contract manufacturing), γ) συμφωνίες παραχώρησης δικαιωμάτων εκμετάλλευσης (licensing), δ) συμφωνίες δικαιόχρησης (franchising), ε) συμβόλαια διοίκησης (Management Contracts), στ) συμφωνίες κατασκευής έργων «με το κλείδι στο χέρι» (Build Operator Transfer), ζ) Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ), η) Παγκόσμιες Στρατηγικές Συμμαχίες (Global Strategic Alliances).
Η επιλογή μίας εκ των παραπάνω στρατηγικών διεθνοποίησης των επιχειρηματικών μονάδων προσδιορίζεται, εκτός των άλλων, και από την ανάγκη αυξημένης παρακολούθησης της επένδυσης καθώς και από αυξημένη επενδυτική εμπειρία. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι κάθεμια από τις παραπάνω στρατηγικές απαιτεί διαφορετικό βαθμό εμπειρίας και ελέγχου. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις (ΞΑΕ στο εξής) λόγω της υψηλού βαθμού δέσμευσης κεφαλαίων και της ανάγκης σημαντικής πληροφόρησης πριν την ενεργοποίηση τους, προαπαιτούν σημαντική επιχειρηματική γνώση και εμπειρία1.
Η αναγνώριση του σημαντικού ρόλου των ροών ιδιωτικού κεφαλαίου και ειδικότερα των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ) στην αναπτυξιακή διαδικασία μιας οικονομίας, έχει επηρεάσει τη στάση των περισσότερων χωρών για υιοθέτηση φιλελεύθερων πολιτικών προκειμένου αφενός να προσελκύσουν νέες επενδύσεις, αφετέρου να ενισχύουν την εξωστρέφεια των εγχώριων επιχειρήσεων. Αυτή η πολιτική συνδέεται με τις προσδοκίες για διάχυση πολλών πλεονεκτημάτων σε διάφορους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας, αφού συντελούν στην οικονομική ανάπτυξη, στην αύξηση της απαχόλησης, της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας μιας οικονομίας αλλά και διάχυσης τεχνογνωσίας και γνώσης, των εξαγωγών, των φορολογικών εσόδων, βελτίωση της εγχώριας επιχειρηματικότητας, μεταφορά των καινοτομιών και της νέας τεχνολογίας αλλά και μοντέλων διοίκησης, λογιστικών προτύπων και νομικής παράδοσης. Για κάθε χώρα και πολύ περισσότερο για την Ελλάδα που είναι μια μικρή χώρα και συνεπώς μια μικρή αγορά οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ) τόσο στο εσωτερικό (εισροές ΞΑΕ) όσο και στο εξωτερικό (εκροές ΞΑΕ) αποτελούν αποφασιστικό παράγοντα ανάπτυξης και προόδου της ελληνικής οικονομίας.
Οι ΞΑΕ έχουν το χαρακτηριστικό έναντι των άλλων μορφών κεφαλαίου, ότι αποτελούν «κρύο» και όχι «ζεστό» χρήμα. Με λόγια, εισρρέουν σε μια οικονομία με σκοπό να μείνουν και όχι να φύγουν με την εμφάνιση των πρώτων προβλημάτων. Αυτό το χαρακτηριστικό των ΞΑΕ αποτελεί σημαντικό ανάχωμα για μια οικονομία σε περίοδο οικονομικής κρίσης.


2. Οι βασικές στρατηγικές
των ΞΑΕ
ή Αναζήτηση και εκμετάλλευση νέων αγορών (market-seeking): η επενδύουσα εταιρεία ενδιαφέρεται να αποκτήσει παρουσία σε μια αγορά ή και στις γειτονικές αυτής, επομένως το μέγεθος αυτών των αγορών παίζει καθοριστικό ρόλο. Αυτή είναι και η πλέον συνήθης στρατηγική.
ή Βελτίωση της αποτελεσματικότητας της εταιρείας (efficiency-seeking): εν προκειμένω, βαρύνουσα σημασία έχει η ύπαρξη υποδομών (επικοινωνίες, συγκοινωνίες, τεχνολογία) ανεξαρτήτως του μεγέθους της αγοράς.
ή Αξιοποίηση φυσικών πόρων (resource seeking): η σημασία των επενδύσεων αυτών έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
ή Επίτευξη στρατηγικών συμμαχιών (strategic asset-seeking): η αποτελεσματικότητα της εταιρείας μπορεί να ενισχυθεί και με την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και του δικτύου διανομής μιας εγχώριας εταιρείας, μέσω σύναψης συνεργασίας με αυτήν.


3. Κριτήρια ανάληψης ΞΑΕ
Οι σημαντικότεροι παράγοντες που προσδιορίζουν την κατανομή των ΞΑΕ είναι οι ακόλουθοι2:
ή Μέγεθος αγοράς – όχι το μεγεθος της χώρας αλλά ο αριθμός των καταναλωτών
ή Εξωστρέφεια εγχώριας οικονομίας – Υπολογίζεται με το λόγο των εξαγωγών προς το ΑΕΠ της χώρας. Η διασύνδεση του εμπορίου με τις ΞΑΕ είναι πολύ μεγάλη
ή Πολιτική σταθερότητα – Είναι σημαντική για κάθε είδους επένδυση
ή Οικονομική σταθερότητα – Οι καλοί μακροοικονομικοί δείκτες βελτιώνουν την εικόνα της χώρας υποδοχής χωρίς να αποτελούν τον καθοριστικότερο παράγοντα
ή Επενδυτικό περιβάλλον/επενδυτικά κίνητρα – Η διαμόρφωση φιλικού για τους επενδυτές περιβάλλοντος και αντίστοιχης κουλτούρας της εγχώριας κοινωνίας αλλά και η ύπαρξη τυχόν ευνοϊκού νομοθετικού πλαισίου δρά υπέρ της προσέλκυσης ξένων επενδυτών. 
ή Κόστος εργασίας – Σημαντικό κυρίως για τις επιχειρήσεις εντάσεως εργασίας όχι τόσο για τις επιχειρήσεις εντάσεως κεφαλαίου
ή Ασφαλιστικό κόστος – Αφορά στο ύψος των ασφαλιστικών εισφορών που καλούνται να πληρώσουν οι επιχειρηματίες για τους εργαζομένους σε κάθε χώρα
ή Απελευθέρωση αγορών – Η απελευθέρωση αγορών και κλάδων αυξάνει τις πιθανότητες και δυνατότητες συμμετοχής των ξένων επενδυτών σε αυτές με ελκυστικούς όρους και χωρίς παρεμβάσεις  
ή Ιδιωτικοποιήσεις – Δίνουν τη δυνατότητα εξαγορών ή συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο μεγάλων εταιριών και οργανισμών υπό κρατικό έλεγχο που σε πολλές περιπτώσεις λειτουργούσαν μέχρι πρότινος μονοπωλιακά δραστηριοποιούμενες σε κρίσιμους κλάδους της οικονομίας (τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, ενέργεια)  
ή Γεωγραφική θέση της χώρας υποδοχής – Παίζει σημαντικό ρόλο το κατά πόσο δίνει τη δυνατότητα επέκτασης σε γειτονικές ελκυστικές αγορές
ή Ανθρώπινο δυναμικό – Αφορά στην ποιότητα της εξειδίκευσης, της εκπαίδευσης και των γνώσεων του. Τα νέα κράτη – μέλη της ΕΕ διαθέτουν ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ειδίκευσης με χαμηλό επίπεδο μισθών
ή Επίπεδο υποδομών και μεταφορών – Επηρεάζουν σημαντικά το κόστος λειτουργίας και μεταφορών
ή Επίπεδο ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών – Παίζει σημαντικό ρόλο κυρίως στους κλάδους τεχνολογίας αιχμής όπως πληροφορική, τηλεπικοινωνίες, ενέργεια
ή Κατάλληλα δίκτυα διανομής – Η εύκολη και γρήγορη διοχέτευση των προϊόντων στον καταναλωτή είναι πολύ σημαντική. Η δημιουγία νένων δικτύων συνεπάγεται επιπλέον κόστος
ή Απόδοση του κεφαλαίου – Η προσδοκώμενη απόδοση του κεφαλαίου που πρόκειται να επενδυθεί και το συνακόλουθο περιθώριο κέρδους είναι ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας.


4. Κριτήρια ανάληψης ΞΑΕ
ανάλογα με τον τύπο της
Ο διαχωρισμός των ΞΑΕ σε οριζόντιες και κάθετες είναι χρήσιμος και για τη διερεύνηση των κινήτρων και των κριτηρίων βάσει των οποίων πραγματοποιείται μια επένδυση. Έτσι, έχει παρατηρηθεί ότι, οι κάθετες επενδύσεις πραγματοποιούνται βάσει του κριτηρίου του ελαχίστου κόστους. Στην περίπτωση των επιχειρήσεων εντάσεως εργασίας, επομένως, το φθηνό εργατικό κόστος αποτελεί το σημαντικότερο κριτήριο για την απόφαση ανάληψης της ΞΑΕ. Από την άλλη πλευρά, οι οριζόντιες επενδύσεις πραγματοποιούνται προκειμένου να αποφευχθούν οι δασμοί και οι ποσοστώσεις και εν γένει όταν η κατασκευή του προϊόντος σε μια χώρα είναι πιο επικερδής από ότι η εξαγωγή του προϊόντος προς αυτήν.


5. Τάση των ΞΑΕ διεθνώς
Από την ανάλυση των ροών ΞΑΕ διεθνώς κατά την τελευταία δεκαετία προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα:
ή Τάση αύξησης των ΞΑΕ διεθνώς
ή Γεωγραφική αναδιάρθρωση, με αύξηση των ΞΑΕ εντός ΟΟΣΑ και διασπορά των επενδύσεων σε μεγαλύτερο αριθμό χωρών
ή Τάση αύξησης των ΞΑΕ στον τομέα των υπηρεσιών
Αξιοσημείωτες τάσεις που παρατηρούνται στις επενδύσεις στον τριτογενή τομέα αφορούν πρώτον ότι οι πολυεθνικές εταιρείες δείχνουν προτίμηση στην υλοποίηση των επενδύσεων τους μέσω εξαγορών και συγχωνεύσεων παρά μέσω Greenfield investments και δεύτερον τη διαπίστωση ότι οι επενδύσεις αυτές ακολουθούν τη στρατηγική market-seeking, έχουν δηλαδή σαν κύριο στόχο την κάλυψη νέων αγορών, ενώ προσδοκάται στο μέλλον η ανάληψη efficiency-seeking ΞΑΕ, ιδίως στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών3. Υπάρχουν ωστόσο κάποιες διαφορές ως προς τα αναμενόμενα οφέλη και τους κινδύνους από επενδύσεις στον τριτογενή τομέα σε σχέση με τους άλλους τομείς της οικονομίας. Οι διαφορές αυτές επιτάσσουν και τη λήψη κατάλληλων μέτρων και τη διαμόρφωση κατάλληλων πολιτικών4.
Περαιτέρω αξιοσημείωτη τάση που παρατηρείται στις επενδύσεις στις υπηρεσίες είναι η μετατόπιση του όγκου των πραγματοποιούμενων επενδύσεων από τις «παλαιές» στις «νέες» υπηρεσίες, με άλλα λόγια η σημασία του εμπορίου και της χρηματικής διαμεσολάβησης (financial intermediation) υποχωρεί, ενώ κερδίζουν σε σπουδαιότητα οι τομείς των μεταφορών, των επικοινωνιών και δη της κινητής τηλεφωνίας, και των επιχειρηματικών υπηρεσιών (business services)5.


6. Το θεσμικό επενδυτικό
πλαίσιο στην Ελλάδα ιστορικά
Όσον αφορά την Ελλάδα, η ελληνική Πολιτεία μεταπολεμικά προέβη στη θέσπιση αλλεπάληλων επενδυτικών νόμων, οι οποίοι ωστόσο δεν επέφεραν πάντα τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ο πρώτος νόμος που θεσπίστηκε για την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων ήταν το ΝΔ 2687/53 περί επενδύσεως και προστασίας κεφαλαίων εξωτερικού που ήταν και αυξημένης τυπικής ισχύος. Στη συνέχεια θεσπίστηκαν ο νόμος 4171/61 περί λήψεως γενικών μέτρων για την υποβοήθηση της αναπτύξεως της οικονομίας της χώρας και ο νόμος 4458/65 περί βιομηχανικών παροχών, οι αναγκαστικοί νόμοι 89/1967 και 378/1968, ο νόμος 1312/1972 προς ενίσχυση της περιφερειακής αναπτύξεως, το ΝΔ 1377/73 και το ΝΔ 1378/73 περί μέτρων ενισχύσεως της τουριστικής αναπτύξεως. Στη συνέχεια η ελληνική Πολιτεία προχώρησε στη θέσπιση του αναπτυξιακού νόμου 1262/82, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον νόμο 1892/90 και μετέπειτα από τον νόμο 2601/98 που ίσχυε μέχρι πρόσφατα μετά την αντικατάσταση του από τον τελευταίο επενδυτικό νόμο 3299/2004.
Ο νόμος 3299/2004 περιλαμβάνει φορολογικές απαλλαγές, επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις χρηματοδοτικών μισθώσεων καθώς και επιδοτήσεις του κόστους της δημιουργούμενης από το επενδυτικό σχέδιο απασχόλησης. Για τις νέες επενδύσεις προβλέπονται επιδοτήσεις για την δημιουργία επιχειρήσεων σε βιομηχανικές περιοχές–αυξημένες κατά 5%- με ένα επιπρόσθετο 5% για το κόστος πρόσληψης νέου προσωπικού. Όσον αφορά τα είδη επενδύσεων ο νέος νόμος στοχεύει στην ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης, ενώ παράλληλα ενθαρρύνει τις επενδύσεις στους τομείς της έρευνας και τεχνολογίας. Σημαντικότερα επενδυτικά κίνητρα προβλέπονται  στον τομέα τουρισμού και εμπορίου.
Παρά τα πλεονεκτήματα του, τώρα μελετάται η τροποποίηση του ανωτέρω ισχύοντος επενδυτικού νόμου, ο οποίος αναμένεται να προβλέπει μικρότερα ποσά ενισχύσεων από αυτά που ισχύουν σήμερα αλλά και απλούστευση διαδικασιών και αναμένεται να ισχύσει από 1/1/2007. 
Κανείς δεν αμφισβητεί τις καλές προθέσεις και τις προσπάθειες των εκάστοτε πολιτικών ηγεσιών για την καλλιέργηση ελκυστικού επενδυτικού περιβάλλοντος και τη θεσμοθέτηση επενδυτικών κινήτρων αλλά και την μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των αναπτυξιακών νόμων των τελευταίων ετών σε σύγκριση με τους παλαιότερους, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχουν υπάρξει εντυπωσιακά αποτελέσματα εξαιτίας και μόνο αυτών των νόμων. Είναι σαφές ότι το πρόβλημα της προσέλκυσης επενδύσεων δεν είναι θέμα μόνο θεσμικού πλαισίου, όπως αναλύθηκε ανωτέρω, αλλά είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων οι οποίοι αναλύθηκαν ανωτέρω. Χαρακτηριστικά παραδείγματα χωρών, οι οποίες υιοθέτησαν επιτυχημένα προγραμμάτα προσέλκυσης επενδύσεων είναι αυτά του Βελγίου, του Λουξεμβούργου, της Σουηδίας, της Ολλανδίας και της Ιρλανδίας.


7. Ανάγκη υποστήριξης των επενδυτών από τους κρατικούς φορείς
Σε όλες τις ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, παρότι θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως χώρες επενδυτές, εντούτοις επιδιώκεται η προσέλκυση παραγωγικών ΞΑΕ. Παράλληλα σε όλες τις ανεπτυγμέες οικονομικά χώρες λειτουργούν κρατικοί οργανισμοί και υπηρεσίες που καλούνται να υποστήριξουν την εισροή παραγωγικών ξένων κεφαλαίων στη χώρα. Τέτοιες υπηρεσίες στην Ελλάδα είναι το Ελληνικό Κέντρο Επενδύσεων, που ως αποστολή έχει την προσέλκυση αλλά και την υποστήριξη των ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα καθώς και τα Γραφεία Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων των ελληνικών Πρεσβειών μας στο εξωτερικό, που αποτελούν τις μοναδικές «αντέννες» του ελληνικού κράτους στις ξένες αγορές και έχουν ως αρμοδιότητα μεταξύ άλλων την παροχή κάθε είδους πληροφόρησης και υποστήριξης στους ξένους επενδυτές, οι οποίοι επιθυμούν να επενδύσουν στην ελληνική αγορά.     


8. Ανάγκη μακροπρόθεσμης επενδυτικής πολιτικής
Η Ελλάδα παρότι έχει κάνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια προς τη σωστή κατεύθυνση, πρέπει και μπορεί να συμμετέχει περαιτέρω ανταγωνιστικά στην παγκόσμια οικονομία, υιοθετώντας μια επενδυτική πολιτική προσέλκυσης διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων, εκμεταλλευόμενη τη θέση της ως μέλους της ΕΕ και ως περιφερειακής οικονομικής δύναμης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Υπάρχει ανάγκη για χάραξη συγκεκριμένης σταθερής και μακρόπνοης επενδυτική πολιτικής. Αυτή μπορεί να επιτευχθεί και να υλοποιηθεί με τα ακόλουθα μέσα:
ή Σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας
ή Επένδυση στην έρευνα, ώστε να αυξηθεί η καινοτομία
ή Αξιοποίηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας (γεωργία, τουρισμός, ναυτιλία) αλλά και ανώτατη εκπαίδευση, υγεία, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
ή H γεωγραφική θέση της Ελλάδας μπορεί να την καταστήσει κέντρο επιχειρηματικής και οικονομικής δραστηριότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της λεκάνης της Μεσογείου (Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική)
ή Συστηματική προβολή του νέου επενδυτικού περιβάλλοντος της χώρας και των πλεονεκτημάτων του αλλά και των δυναμικών εξωστρεφών επιχειρήσεων του ως «εθνικών πρωταθλητών»
ή Εφαρμογή Επαγγελματικού Management στη Δημόσια Διοίκηση, ποιοτικότερη εξυπηρέτηση και απλοποίηση διαδικασιών, απαλοιφή επικαλύψεων, συναρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών και φορέων και ταχύτητα διεκπεραίωσης
ή Εγκατάσταση ηλεκτρονικής πλατφόρμας επικοινωνίας και ενημέρωσης μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών και φορέων
ή Σταθερότητα και εκσυγχρονισμός θεσμικού πλαισίου σε κάθε επίπεδο και όχι συνεχείς και αποσπασματικές νομοθετικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Ειδικότερα εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου ίδρυσης των ΑΕ και της φορολογικής νομοθεσίας. Κωδικοποίηση του συνόλου της νομοθεσίας, που αφορά σε επενδύσεις σε ένα ενιαίο κείμενο, με απώτερο στόχο την απλοποίησή της και την πάταξη της υπερβολικής ρύθμισης και της πολυνομίας.
ή Σύνταξη απλού και κατανοητού οδηγού για επενδύσεις στην Ελλάδα. Μετάφραση σε ξένες γλώσσες κατά περίπτωση και διανομή του στους ενδιαφερόμενους επενδυτές από τις κατά τόπους διπλωματικές αποστολές.
Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο είναι αυστηρώς προσωπικές και δεν αντανακλούν απόψεις της Υπηρεσίας.


του Γιάννη Σαλαβόπουλου, M.Sc ALBA
Ακολούθου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Δ/νση Επιχειρηματικής Ανάπτυξης ΥΠ.ΕΞ

  Περιεχόμενα
Editorial: Από «Ψωροκώσταινα» περιφερειακή δύναμη στην Ανατολική Ευρώπη
Επενδύσεις: Σοφοκλέους: Αξιολογώντας την άνοδο
Επενδύσεις: Υπό δοκιμασία η ανοδική τάση των μετοχών
Θέμα: ΟΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ MANAGERS ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ
Αφιέρωμα: Τουρισμός: Το νέο πεδίο, μετά το 2004. Τα στοιχεία, οι στόχοι, οι τάσεις και οι προοπτικές
Επενδύσεις: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ - Ανασκόπηση για το Μήνα Μάρτιο του 2006
¶ρθρο: Οι ξένες άμεσες επενδύσεις ως μοχλός ανάπτυξης της σύγχρονης οικονομίας
¶ρθρο: Η ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΜΟΛΥΒΔΟΥ
¶ρθρο: CROWN HELLAS CAN: ΤΟ «ΔΙΑΜΑΝΤΙ»... ΠΟΥ ΑΠΑΞΙΩΝΕΤΑΙ

 Όροι και προϋποθέσεις του site